Alman donanmasında TKMS dönemi

Almanya’da Bundestag Bütçe Komisyonu, Alman Donanması için 4 yeni F128 tipi fırkateynin inşasına onay verdi. Kiel merkezli savunma şirketi TKMS, gemileri MEKO A-200 DEU modelinin geliştirilmiş versiyonu olarak inşa edecek.

Federal Savunma Bakanlığı’na göre ilk 4 fırkateynin sipariş hacmi 6,3 milyar avro olacak. 4 fırkateyn daha alınması için de opsiyon bulunuyor. Bu ek siparişin değeri 5,3 milyar avro olarak hesaplanıyor.

İlk F128’in 2029’da teslim edilmesi hedefleniyor. Gemiler özellikle denizaltı avı için tasarlanacak.

TKMS tarihinin en büyük su üstü gemi siparişi

TKMS Yönetim Kurulu Başkanı Oliver Burkhard, kararı Alman Donanması’nın kabiliyetlerini güçlendiren önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Burkhard’a göre bu sipariş, TKMS tarihindeki en büyük su üstü gemi projesi olacak. Güvenlik ortamı nedeniyle gemilerin hızlı inşa edilmesi gerektiğini belirten Burkhard, bunun sözleşmelere de yansıtıldığını söyledi.

Şirket, projeyi Almanya’nın farklı bölgelerindeki sanayi ortaklarıyla birlikte yürütecek.

TKMS donanmanın ana tedarikçisine dönüşüyor

Bu büyük siparişle TKMS, Alman Donanması için en önemli sistem tedarikçilerinden biri hâline geliyor. Alman deniz kuvvetleri zaten denizaltılarını büyük ölçüde Kiel’deki TKMS’ten alıyor.

Şirket şu anda Almanya ve Norveç donanmaları için 212 CD tipi denizaltılar inşa ediyor. Nükleer tahrikli olmayan bu modern denizaltılardan her iki donanma için 6’şar adet üretiliyor. Projede Norveçli Kongsberg de iş birliği ortağı.

TKMS’in geçici personel dahil yaklaşık 9 bin 700 çalışanı bulunuyor. Bunun yaklaşık 3 bin 700’ü şirketin Kiel’deki merkezinde çalışıyor. Şirket ayrıca 2022’de devraldığı Wismar tersanesini de büyütüyor.

Kanada siparişiyle birlikte rekor hafta

TKMS için F128 kararı, aynı hafta içindeki ikinci büyük başarı oldu. Şirket, salıyı çarşambaya bağlayan gece Kanada Donanması için açılan denizaltı ihalesinde Güney Koreli Hanwha Ocean’ı geride bıraktı.

Kiel merkezli şirketin Kanada için 12 adet 212 CD denizaltı inşa etmesi bekleniyor. Ayrıntılı sözleşme hâlâ müzakere ediliyor.

TKMS tarihinin en büyük projesi olan Kanada siparişinin toplam hacmi 30 milyar avronun üzerinde. Bunun yaklaşık 10 milyar avroluk kısmının TKMS’e düşeceği belirtiliyor.

F128 fırkateynleri ve Kanada denizaltılarıyla birlikte TKMS’in toplam sipariş portföyü yaklaşık 38 milyar avroya yaklaşacak.

F126 projesi durdurulunca yol açıldı

TKMS’in F128 siparişini almasının arkasında, Alman Donanması için planlanan daha büyük F126 fırkateyn projesinin durdurulması var.

F126 projesine 15 yıl hazırlık yapılmış, kamu kurumları ve şirketler yaklaşık 2,3 milyar avro harcamıştı. Genel yüklenici sözleşmesi 2020’de Hollandalı Damen Naval’e verilmişti.

Ancak Damen Naval’in Alman tersane ortaklarıyla 6 fırkateyni zamanında üretmeyi başaramadığı belirtildi. İlk F126’nın teslim tarihi 2028’den 2032’ye ertelenmişti. Bunun üzerine Federal Savunma Bakanlığı, 2025 sonunda Damen Naval’in genel yüklenici sözleşmesini iptal etti.

Maliyet 18 milyar avroya çıkınca proje durdu

F126 projesinin daha sonra Naval Vessels Lürssen tarafından tamamlanması planlandı. Mart ayında Rheinmetall, NVL’yi devralmış ve yaz aylarında F126 için genel siparişi almayı bekliyordu.

Ancak Savunma Bakanlığı haziran sonunda fırkateynlerin yapımını tamamen durdurdu. Gerekçe maliyet artışıydı.

Yeni hesaplamalara göre 6 F126’nın maliyeti 18 milyar avroya kadar çıkacaktı. Daha önce federal hükûmet bu proje için 10 milyar avro öngörüyordu. Ayrıca fırkateynlerin en erken 2031’den itibaren teslim edilebilecek olması, NATO yükümlülükleri açısından çok geç bulundu.

F128 daha küçük ama daha hızlı çözüm

F128, daha önce MEKO A-200 DEU adıyla bilinen ve TKMS’in özellikle ihracat için geliştirdiği bir modele dayanıyor.

Yeni fırkateynler 121 metre uzunluğunda olacak. Bu nedenle 166 metre olarak planlanan F126’dan belirgin şekilde daha küçük kalacak. Buna rağmen TKMS, modernize edilmiş denizaltı avcısı F128’in yüksek performans sunacağını savunuyor.

Şirket, kararın Almanya’daki deniz savunma sanayisi için de önemli bir sinyal olduğunu belirtiyor. TKMS’e göre güçlü ulusal denizcilik kabiliyetleri, hem ülke savunması hem de NATO yükümlülükleri açısından kritik öneme sahip.

Üretimde Kiel ve Bremerhaven öne çıkıyor

Mevcut plana göre F128 fırkateynlerinin çelik gövde üretimini Bremerhaven’daki Rönner şirketi üstlenecek.

Gemilerin son donatımı Kiel’de ya da Bremerhaven’da yapılabilecek. TKMS ayrıca Kiel’deki komşu tersane German Naval Yards’ı devralmak için de teklif verdi. Bu satın alma gerçekleşirse söz konusu tersane de F128 üretimine dahil edilebilir.

F127 için de TKMS ve Rheinmetall yarışta

TKMS yalnızca F128 ile sınırlı kalmak istemiyor. Şirket, hava savunması için planlanan F127 fırkateynlerinde de Rheinmetall’in denizcilik birimiyle oluşturduğu konsorsiyumla yarışıyor.

Bu konsorsiyum şu anda tek teklif sahibi konumunda. F127 siparişiyle ilgili kararın Federal Savunma Bakanlığı ve Bundestag tarafından 2027 başında verilmesi bekleniyor.

TKMS’in art arda aldığı siparişler, Almanya’nın deniz gücünü hızla yenilemek istediğini gösteriyor. Kiel merkezli şirket ise hem denizaltı hem fırkateyn projeleriyle Alman Donanması’nın merkezî tedarikçisi konumuna yükseliyor.