Almanya’da evli çiftlerin vergi avantajı tartışmaya açıldı

Almanya’da evli çiftlere uygulanan vergi avantajı yeniden tartışmaya açıldı. Reuters’ın aktardığına göre Ekonomi Bilirkişileri Kurulu Başkanı Monika Schnitzer’in de aralarında bulunduğu önde gelen ekonomistler, Federal Hükûmet’e açık mektup göndererek kapsamlı bir vergi reformu önerdi.

Öneri, Almanya’da yıllardır tartışılan Ehegatten-Splitting sisteminin değiştirilmesini hedefliyor. Bu sistemde evli çiftlerin toplam geliri, vergilendirme açısından iki kişi eşit kazanıyormuş gibi hesaplanıyor. Özellikle eşler arasında büyük gelir farkı varsa vergi yükü ciddi biçimde azalıyor.

Ekonomistlere göre bu sistem, çoğunlukla kadın olan düşük gelirli eşin çalışmaya başlamasını ya da çalışma süresini artırmasını mali açıdan daha az cazip hâle getiriyor.

“Kadınların potansiyeli daha iyi kullanılmalı”

Reform çağrısı yapan isimler arasında Monika Schnitzer’in yanı sıra Berlin Bilim Merkezi Başkanı Nicola Fuchs-Schündeln, IFO Başkanı Clemens Fuest ve DIW Başkanı Marcel Fratzscher de yer alıyor.

Fuchs-Schündeln, demografik değişim karşısında Almanya’daki iyi eğitimli kadınların iş gücü potansiyelinden daha fazla yararlanılması gerektiğini söyledi. Fuchs-Schündeln, “Daha fazla insanın çalışma süresini artırmasını isteyenler, bunun mali açıdan da karşılığını sağlamalı” dedi.

Önerinin temel hedefi, evliliğe yönelik vergi tanımasını tamamen kaldırmak değil. Ancak destek, çocuklu aileleri güçlendirecek ve çalışmayı daha cazip hâle getirecek şekilde yeniden düzenlenmek isteniyor.

Çocuklu ailelere destek artacak

Ekonomistlerin hesaplamalarına göre önerilen reform, çocuklu çiftleri yılda ortalama 585 avro rahatlatacak. Yalnız çocuk büyüten ebeveynlerin yıllık vergi yükü de ortalama 417 avro azalacak.

Buna karşılık çocuğu olmayan ve gelirleri arasında büyük fark bulunan çiftler, yılda ortalama 316 avro daha fazla vergi ödeyecek.

Sınırsız avantaj yerine sınır getirilecek

Öneriye göre mevcut tam bölüşüm sistemi yerine sınırlı bir model uygulanacak. Yeni modelin ana fikri, “Evliliği korumak, aileleri güçlendirmek, çalışmayı teşvik etmek” olarak özetleniyor.

Buna göre yüksek gelirli eş, diğer eşin geçimi için en fazla 13 bin 805 avroluk tutarı vergiden düşebilecek. Böylece vergi avantajı özellikle gelir farkı çok yüksek olan çiftlerde azalacak. Ekonomistler, bu yolla elde edilecek ek kamu gelirinin tamamen ailelere aktarılmasını istiyor.

Çocuk parası 316 avroya çıkabilir

Öneriye göre çocuk parası ve çocuk vergi indirimi yaklaşık yüzde 22 artırılacak. Bu durumda aylık çocuk parası, çocuk başına 259 avrodan 316 avroya yükselecek. Ekonomistlerin simülasyonlarına göre çalışma teşvikinin artmasıyla yaklaşık 49 bin ek tam zamanlı istihdam yaratılabilir.

SPD ve CDU/CSU arasında orta yol arayışı

Öneri, CDU/CSU-SPD koalisyonundaki iki farklı yaklaşım arasında bir orta yol arayışı olarak sunuluyor. SPD, yeni evlilikler için mevcut vergi avantajının sınırlandırılmasını savunuyor. CDU/CSU ise evliliğe dayalı vergi dengelemesinin korunmasını istiyor.

Ekonomistler, Başbakan Friedrich Merz ve Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil’e gönderdikleri açık mektupta reformun evlilik ve aileye saldırı olmadığını vurguladı.

Mektupta, “Böyle bir reform evlilik ve aileye saldırı değildir. Tam tersine, evliliğin korunmasını özüne döndürür ve çocuklu aileleri daha hedefli biçimde güçlendirir” denildi.

“Mevcut sistem artık sürdürülemez”

Ekonomistlere göre mevcut sistem, özellikle büyük gelir farkı bulunan çiftlere yüksek vergi avantajı sağlıyor. Bu durum, düşük gelirli eşin daha fazla çalışmasını çoğu zaman ekonomik olarak anlamsız hâle getiriyor.

Almanya’da büyüyen nitelikli iş gücü açığı dikkate alındığında, bu tablonun artık sürdürülemez olduğu savunuluyor. Ayrıca çocuksuz çiftlerin tam vergi avantajından yararlanırken, yalnız ebeveynlerin bu destekten dışarıda kalması da eleştiriliyor.

Reform önerisi, Almanya’da hem vergi adaleti hem kadın istihdamı hem de aile politikası tartışmalarını aynı başlıkta yeniden gündeme taşıdı.