Berlin’de ırkçı polis kontrolüne tazminat kararı

Berlin’de polis kontrolü sırasında ayrımcılığa uğradığını belirten bir kişiye 500 avro tazminat ödenmesine karar verildi. Berlin-Mitte Sulh Mahkemesi, olayda ırkçı bir arka plan bulunduğu değerlendirmesini yaptı.

Karar, 2020’den bu yana yürürlükte olan Berlin Ayrımcılıkla Mücadele Yasası’na dayandırıldı. Mahkeme kararı henüz kesinleşmedi. Davayı ilk olarak hukuk dergisi LTO gündeme taşıdı.

Olay uyuşturucu şüphesiyle başladı

Olay Ocak 2023’te Berlin’in Friedrichshain semtindeki RAW alanında yaşandı. Polis, suç yoğunluğu bulunduğu belirtilen bölgede şüpheli bir uyuşturucu satışı gözlemledi.

Polis ekipleri olayda yer aldığı değerlendirilen 3 kişiden 2’sini kontrol etti. Yerde uyuşturucu benzeri madde içeren küçük bir tüp bulundu. Ancak bu tüpün kime ait olduğu belirlenemedi.

Bunun üzerine polis, kaçan üçüncü kişiyi aramaya başladı. Mahkeme dosyasına göre polisler, bu kişiyi “Koyu tenli, erkek, koyu renk kapüşonlu mont giyen ve rasta saçlı” biri olarak tarif etti.

Tarife uymayan kişi kontrol edildi

Polisler daha sonra bir büfede siyah bir erkeği durdurdu. Kişinin üzerinde koyu renk kapüşonlu mont vardı. Ancak saçları kısa olduğu için aranan kişi tarifindeki ‘rasta saç’ unsuruna uymuyordu.

Polis, kişiden kimlik göstermesini istedi. Adam ise neden özellikle kendisinin kontrol edildiğini sordu. Polisler aranan kişi tarifini anlattığında, adam bu tarifin kendisine uymadığını söyledi.

Buna rağmen kimliğini verdi. Polis daha sonra kişinin bilgilerini polis veri tabanında kontrol etti. Sorgulamada herhangi bir sonuca ulaşılamadı.

Mahkeme: Ten rengi belirleyici oldu

Adam daha sonra polis kontrolüne karşı dava açtı. Mahkeme, polislerin aranan kişiyle karşılaştırma yaparken ten rengine baskın ağırlık vermiş olmasının büyük olasılık taşıdığına hükmetti.

Kararda, kişinin siyah olmasının kontrolde belirleyici rol oynadığı değerlendirmesi yer aldı. Bu nedenle olayda ayrımcılık bulunduğu kabul edildi.

Ancak mahkeme, her aşamayı hukuka aykırı bulmadı. Kimlik tespitinin sınırda da olsa orantılı olduğuna karar verdi. Buna karşılık polis veri tabanında yapılan sorgulamanın ayrımcı ve hukuka aykırı olduğu sonucuna vardı.

Karar kesinleşmedi

Berlin eyaletinin 500 avro tazminat ödemesine hükmedildi. Ancak karar henüz kesin değil. Dava, Almanya’da polis kontrollerinde ırksal profil çıkarma tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Berlin’deki karar, özellikle arama ve kimlik kontrolü sırasında fiziksel özelliklerin nasıl kullanılması gerektiği konusunda önemli bir hukuk tartışmasına işaret ediyor.