Çift haneli enflasyon uyarısı! "Karneyle dağıtma" ihtimali masada

İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırıları, yalnızca petrol ve akaryakıt fiyatlarını değil, gıda fiyatlarını da yeniden yukarı itebilir. Alman basınında yer alan değerlendirmelere göre, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın gübre ve gübre üretiminde kullanılan ham maddelerin taşınmasını zorlaştırması, tarım maliyetlerini hızla artırıyor.

Bu da özellikle temel gıda ürünlerinde yeni bir zam dalgası ihtimalini gündeme taşıdı.

Gübre maliyeti sofraya yansıyabilir

Dünya gübre üretiminin yaklaşık üçte biri için kritik olan taşımalar Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyor. Bu hattaki tıkanmanın uzaması hâlinde çiftçiler daha pahalı gübre kullanmak zorunda kalacak ve bu da üretim maliyetlerini yükseltecek.

Bild’e konuşan Niederrhein Yüksekokulu’ndan ticaret uzmanı Gerrit Heinemann, çiftçilerin bu maliyeti tek başına üstlenemeyeceğini söyleyerek, “Çiftçiler artan fiyatları yansıtmak zorunda kalacak. Bu maliyetler doğrudan tüketicinin cebine inecek” dedi.

Yüzde 10’un üzerinde yeni enflasyon uyarısı

Heinemann, gıda tarafında yeni bir enflasyon dalgası yaşanabileceğini savundu. Ekonomist, “Korona dönemindekine benzer şekilde yüzde 10’un üzerinde yeni bir enflasyon dalgası riski var” değerlendirmesinde bulundu.

Şu anda enflasyonun yüzde 2,7 seviyesinde olduğu belirtilirken, yeni baskının özellikle taze gıda ürünlerinde hissedilebileceği ifade ediliyor.

Süt, yoğurt ve ekmekte artış beklentisi

Tahminlere göre, şu anda yaklaşık 85 sentten başlayan süt fiyatı yıl sonuna kadar 1 avroya çıkabilir. Kilosu yaklaşık 2 avro olan yoğurdun 2,35 avroya yükselmesi, 3,50 ila 4,50 avroya satılan karışık ekmeğin ise 5 avronun üzerine çıkması bekleniyor.

Taze meyve ve sebzede de yıl sonuna kadar en az yüzde 10’luk artış öngörülüyor.

Et fiyatı da baskı altında

Heinemann’a göre gübre fiyatındaki yükseliş yalnızca bitkisel ürünleri etkilemeyecek. Hayvan yemi üretiminin de pahalanması nedeniyle et fiyatlarının da yukarı gitmesi bekleniyor. Et tarafında da yüzde 10 civarında artış ihtimalinden söz ediliyor.

Heinemann, market alışverişinin belirgin biçimde pahalanacağını savunarak “Süpermarket alışverişi gözle görülür biçimde pahalılaşacak” dedi.

Avrupa ve dünya için uyarı

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın da durumun daha ağır sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunduğu ve hatta ‘karneyle dağıtım’ ihtimaline dikkat çektiği aktarıldı.

Tarım Sanayi Birliği’nin Genel Müdürü Frank Gemmer de baskının sürebileceğini belirterek “Savaş ne kadar uzarsa fiyat baskısı o kadar büyür” dedi.

Köln merkezli IW’den Samina Sultan da yeni bir enflasyon sarsıntısı beklendiğini söyledi. Sultan’a göre yalnızca Avrupa değil, Pakistan, Hindistan, Somali ve Kenya gibi ülkelerde de gıda güvenliği riske girebilir. Bu uyarı, kötüleşen tabloda hasat kayıpları ve hatta açlık riskinin de büyüyebileceğine işaret ediyor.

Kritik boğaz, küresel gıda hattı

Konrad-Adenauer-Stiftung’dan Gunter Rieck Moncayo da gelişmeleri ‘şok’ olarak niteledi. Moncayo, Hürmüz Boğazı’nın küresel gıda zinciri için merkezi bir düğüm noktası olduğunu söyledi.