Erken emeklilik alarmı: 1,1 milyon kişi yaşını beklemedi

Almanya'da erken emeklilik giderek yaygınlaşıyor. Alman Ekonomi Enstitüsünün (IW) yeni araştırmasına göre 2025 yılında 1,1 milyon kişi, yasal emeklilik yaşına ulaşmadığı hâlde emekli maaşı aldı. Bu durum, sosyal güvenlik sisteminin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.

IW araştırmacıları Ruth Maria Schüler ve Stefanie Seele'nin hazırladığı rapora göre Almanya'da 'Babyboomer' olarak bilinen ve 1950'lerin ortasından 1960'ların sonuna kadar doğan kuşaktan yaklaşık 7 milyon kişi emekli maaşı alıyor. 2030'lu yılların ortasına kadar 12 milyon kişinin daha emeklilik çağına gelmesi bekleniyor.

Her üç kişiden yalnızca biri normal yaşında emekli

Araştırmada, yasal emeklilik yaşını tamamen doldurmuş son kuşak olan 1958 doğumluların emeklilik tercihleri incelendi.

Buna göre bu kuşaktaki kişilerin yüzde 27'si uzun yıllar sigortalı çalıştıkları için herhangi bir maaş kesintisi olmadan erken emekli oldu. Yüzde 18'i ise maaşında kesintiyi kabul ederek erken emekliliği tercih etti.

Yüzde 7'si ağır engellilere tanınan erken emeklilik hakkından yararlandı. Malullük aylığından normal emekliliğe geçenler de hesaptan çıkarıldığında, yasal emeklilik yaşında emekli olanların oranı yalnızca yüzde 37'de kaldı.

Araştırmacılar, erken emekliliğin artık istisna olmaktan çıktığını belirtiyor.

Emeklilik yaşı yükseldi ama çalışanlar erken ayrılıyor

Almanya'da 2012 ile 2025 yılları arasında yasal emeklilik yaşı toplam 14 ay yükseltildi. Ancak insanların fiilen emekli maaşı almaya başladığı ortalama yaş yalnızca sekiz ay arttı.

Mevcut sistemde en az 35 yıl sigortalı olanlar, maaşlarında kalıcı kesintiyi kabul ederek 63 yaşından itibaren erken emekli olabiliyor.

45 yıl sigortalı çalışanlar ise kendi kuşakları için geçerli yasal emeklilik yaşından iki yıl önce, herhangi bir maaş kesintisi olmadan emekli olabiliyor.

Araştırmacılara göre bu haklar, hükûmetin insanları daha uzun süre çalışma hayatında tutma hedefini zorlaştırıyor.

Ancak erken emekli maaşı almaya başlayan herkes iş hayatını bırakmıyor. Almanya'da 2023 yılında emekli maaşı alırken çalışarak kazanılabilecek gelire ilişkin üst sınır kaldırılmıştı. Bu nedenle bazı kişiler hem maaş almaya hem de çalışmaya devam ediyor.

Kesintisiz erken emeklilik kaldırılabilir

Alman Ekonomi Enstitüsü, emeklilik sisteminin üzerindeki mali yükün önümüzdeki yıllarda daha da ağırlaşacağı uyarısında bulundu.

Araştırmacılar, Emeklilik Güvencesi Komisyonunun hazırladığı reform önerilerinin uygulanmasını istiyor.

Öneriler arasında 45 yıl sigortalı çalışanlara tanınan kesintisiz erken emeklilik hakkının kaldırılması ve uzun yıllar sigortalı olanlar için erken emeklilik yaşının 63'ten 64'e yükseltilmesi bulunuyor.

Ayrıca emeklilik yaşının ortalama yaşam süresine bağlanması öneriliyor. Buna göre yaşam süresindeki her bir yıllık artışın sekiz ayı çalışma hayatına, dört ayı ise emeklilik dönemine yansıtılacak.

Bu sistemin uygulanması durumunda yasal emeklilik yaşının her 10 yılda yaklaşık altı ay yükselmesi bekleniyor.

Ancak bu öneriler henüz yasalaşmış değil. Almanya'da emeklilik yaşının 67'ye kademeli olarak yükseltilmesine ilişkin mevcut düzenleme ise devam ediyor.

Önümüzdeki yıllarda yük daha da artacak

Araştırmacılar, özellikle 1961-1969 yılları arasında doğan kuşakların çok kalabalık olduğuna dikkat çekti. Bu yılların her birinde en az 1,2 milyon kişi doğdu.

Erken emeklilik tercihleri değişmezse önümüzdeki yıllarda daha fazla kişinin yasal yaş sınırını beklemeden emekli maaşı almaya başlaması bekleniyor.

IW'ye göre bu gelişme, emeklilik sisteminin maliyetini artıracak ve prim ödeyen çalışanlarla vergi mükelleflerinin üzerindeki yükü ağırlaştıracak.

Enstitü, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadede sürdürülebilmesi için erken emeklilik imkânlarının sınırlandırılması gerektiğini savunuyor.