Gazeteye baskın tehdidi: Mahkeme röportaj kayıtlarına el koydu

Almanya'da Hamburg Eyalet Mahkemesinin, Die Zeit gazetesinin bir gazetecisine ait ses kayıtlarına el koyması büyük tartışma yarattı. Ünlü iş insanı Christina Block'un çocuk kaçırma suçlamasıyla yargılandığı davada kullanılmak istenen kayıtlar, savcılık ve polis tarafından teslim alındı. Gazete yönetimi ise kararın basın özgürlüğüne yönelik ciddi bir müdahale olduğunu belirterek hukuki süreç başlattı.

Deutschlandfunk'un haberine göre mahkemenin talebi üzerine savcılık ve Hamburg Eyalet Kriminal Dairesi (LKA) görevlileri, 12 Ekim Pazartesi günü Die Zeit'in Hamburg'daki merkezine gitti. Yetkililer, istenen kayıtların teslim edilmemesi durumunda gazete binasının aranacağını bildirdi.

Gazetecinin evine de arama kararı çıkarıldı

Soruşturmanın merkezinde Die Zeit'in 'House of Block' adlı podcast programı için hazırlanan röportajlar bulunuyor. Gazetenin bir muhabiri, 2024 yılının ocak ayında Danimarka'da yaşayan Block ailesinin üyeleriyle görüşmüş ve konuşmaları kaydetmişti.

Röportajlar, Christina Block'un iki çocuğunun 2023 yılının yılbaşı gecesinde Danimarka'daki babalarının yanından kaçırılmasından yaklaşık iki hafta sonra gerçekleştirilmişti.

Mahkeme, bu kayıtların davada önemli deliller olabileceğini değerlendirdi. Önce gazetenin merkezinde arama yapılmasına karar verildi. Ardından kayıtların gazetecide bulunduğunun öğrenilmesi üzerine gazetecinin evine yönelik de arama kararı çıkarıldı.

Gazete yönetimi, aramaları önlemek amacıyla ses kayıtlarını mühürlü şekilde yetkililere teslim etti. Böylece kayıtların hukuki inceleme tamamlanmadan kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlandı.

Genel yayın yönetmeni: Ağır baskı altında bırakıldık

Die Zeit Genel Yayın Yönetmeni Giovanni di Lorenzo, mahkemenin kayıtların gönüllü olarak teslim edildiği yönündeki açıklamasına sert tepki gösterdi.

Di Lorenzo, mahkemenin bu açıklamasını "Gülünç" olarak nitelendirdi.

Gazetenin ağır baskı altında bırakıldığını belirten di Lorenzo, "Kayıtları teslim ederek arama yapılmasını önleyebildik. Böylece çok daha fazla belgeye ve materyale el konulmasının da önüne geçtik" dedi.

Di Lorenzo, 2004 yılından bu yana sürdürdüğü genel yayın yönetmenliği döneminde benzer bir müdahaleyle karşılaşmadığını da ifade etti.

El konulan kayıtların toplam uzunluğunun yaklaşık 80 saat olduğu belirtildi.

Gazete karara itiraz etti

Die Zeit yönetimi, gazetecilerin kaynaklarını koruma hakkının basın özgürlüğünün temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Gazetenin genel yayın yönetmenleri Giovanni di Lorenzo ve Jochen Wegner, yaptıkları ortak açıklamada, "Basın özgürlüğü, özellikle bağımsız gazetecilik açısından vazgeçilmez olan kaynakların korunmasını da kapsar" ifadelerini kullandı.

Yönetim, mahkemenin kararına karşı bütün hukuki yollara başvuracağını duyurdu.

Gazete ve kayıtları hazırlayan gazetecinin avukatları, ses kayıtlarına el konulmasına karşı ayrı ayrı itirazda bulundu.

Mahkeme: Tanıkların güvenilirliğini araştırıyoruz

Hamburg Eyalet Mahkemesi ise uygulamanın hukuka uygun olduğunu savundu.

Mahkemeye göre ses kayıtları, Christina Block hakkındaki davada tanıkların ifadelerinin güvenilirliğini değerlendirmek için kullanılabilir.

Yetkililer, röportaj yapılan kişilerin kimliklerinin zaten bilindiğini, dolayısıyla kayıtların incelenmesinin gizli kaynakların ortaya çıkarılması anlamına gelmeyeceğini belirtti.

Mahkeme ayrıca gazeteye yönelik herhangi bir suçlama bulunmadığını vurguladı. Kayıtların yalnızca devam eden ceza davasında delil olarak değerlendirilmek istendiği açıklandı.

Gazeteci örgütlerinden tepki

Alman gazeteci örgütleri de mahkemenin kararını eleştirdi. Örgütler, gazetecilerin araştırma sırasında topladıkları materyallere el konulmasının basın özgürlüğü açısından tehlikeli bir uygulama olduğuna dikkat çekti.

Hamburg Eyaleti Kültür ve Medyadan Sorumlu Senatörü Carsten Brosda (SPD) da olayın hukuki açıdan açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Brosda, basın özgürlüğünün demokratik toplum açısından büyük önem taşıdığını belirterek gazetecilerin kaynaklarını koruma hakkına ve haber merkezlerinin gizliliğine dikkat çekti.

Ünlü iş insanının çocuk kaçırma davası

Tartışmanın merkezindeki Christina Block, Almanya'nın tanınmış iş insanlarından biri. Block, çocuklarının 2023 yılının yılbaşı gecesinde Danimarka'da yaşayan eski eşlerinin yanından kaçırılmasıyla bağlantılı olarak Hamburg'da yargılanıyor.

Block, çocuklarının kaçırılması için talimat verdiği yönündeki suçlamaları reddediyor.

Die Zeit'in kayıt altına aldığı görüşmelerde çocukların babası Stephan Hensel, babalarının yeni eşi ve çocuklardan bazıları yer alıyor.

Mahkeme, olaydan kısa süre sonra yapılan bu görüşmelerin gerçeğin ortaya çıkarılmasına yardımcı olabileceğini düşünüyor.

Ancak kayıtların hangi koşullarda kullanılabileceği henüz kesinleşmiş değil. Gazetenin itirazının ardından hukuki süreç devam ediyor.

Yaşananlar, Almanya'da mahkemelerin delil toplama yetkisi ile gazetecilerin haber kaynaklarını ve araştırma materyallerini koruma hakkı arasındaki sınırları yeniden tartışmaya açtı.