Hessen’de eğitim kesintisi tepkisi: Destek dersleri tehlikede

Almanya’nın Hessen eyaletinde eğitim alanındaki tasarruf planlarına tepki büyüyor. Eyalet hükûmeti, sosyal açıdan daha fazla desteğe ihtiyaç duyan okullara verilen öğretmen kadrolarında kesintiye gitmeyi planlıyor.

Mevcut yaklaşık 650 sosyal endeks öğretmen kadrosunun 300’ünün kaldırılması gündemde. Bu adımla eyalet bütçesinde yaklaşık 23 milyon avro tasarruf hedefleniyor.

Destek dersleri azalabilir

Kesintiler özellikle ek desteğe ihtiyaç duyan öğrencilerin eğitimini etkileyecek. Offenbach’taki Schillerschule’de bugüne kadar sınıflar bölünebiliyor, küçük gruplarla ders yapılabiliyor ve 9 ile 10. sınıflarda ek Almanca dersleri verilebiliyordu.

Okul öğretmeni Janis Heger, çok sayıda çocuğun bu desteklere ihtiyaç duyduğunu söyledi. Heger’e göre bazı öğrenciler evde yeterli destek alamadığı için okul içindeki ek çalışmalar büyük önem taşıyor.

Ancak yaz tatilinden sonra bu desteklerin önemli bölümü ortadan kalkabilir. Schillerschule’ye göre sosyal endeks üzerinden finanse edilen öğretmen saatlerinin yaklaşık üçte biri kaybedilecek.

Bir okulda haftada 80 saat kayıp

Schillerschule yalnızca sosyal endeks kesintisinden etkilenmiyor. Entegre kapsamlı okullara yönelik öğretmen dağıtımındaki yeni düzenleme de okulun ders saatlerini azaltıyor.

Okulun hesabına göre toplam kayıp haftada 80 öğretmen ders saatine ulaşıyor. Heger, bugüne kadar öğrenciler arasındaki dezavantajları en azından kısmen telafi edebildiklerini, ancak kesintilerle bunun çok zorlaşacağını söyledi.

GEW: Fırsat eşitliği tehlikede

Eğitim sendikası GEW, kesintilerin okullardaki zaten zor olan durumu daha da ağırlaştıracağını belirtiyor. GEW Hessen Başkanı Thilo Hartmann, eğitimden tasarruf edilmesinin fırsat eşitliğini ve gençlerin geleceğini tehlikeye attığını söyledi.

Sendikaya göre kesintiler yalnızca sosyal endeks kadrolarıyla sınırlı değil. Entegre kapsamlı okullarda öğrencilerin farklı ihtiyaçlarına göre yapılan ders içi destek saatlerinin de azaltılması planlanıyor.

GEW ve muhalefete göre bu tasarruf paketinin toplam büyüklüğü yaklaşık 70 milyon avro.

Frankfurt’ta 67 kadro gidebilir

GEW Hessen’in hesaplamasına göre en büyük kayıplardan biri Frankfurt’ta yaşanacak. Grafikte yer alan verilere göre Frankfurt am Main’de 2025/26 döneminde sosyal endeks kapsamında 145,4 öğretmen kadrosu ayrılırken, 2026/27 için 67,1 kadroluk kesinti öngörülüyor.

Offenbach bölgesinde 45,7 kadro, Rheingau-Taunus-Kreis/Wiesbaden bölgesinde 39 kadro, Kassel bölgesinde ise 24,2 kadro kaybı bekleniyor. Main-Kinzig-Kreis için 19,3, Darmstadt-Dieburg/Stadt Darmstadt için 15,2 kadroluk kesinti hesaplanıyor.

Sendika, bu tablonun özellikle sosyal açıdan zorlu bölgelerdeki okulları daha fazla zorlayacağını savunuyor.

Bugün protestolar var

“Eğitime daha fazla para” sloganıyla bugün Hessen’in birçok kentinde protesto eylemleri düzenlenecek. GEW, eylemlere 1000’den fazla kişinin katılmasını bekliyor.

Protestolarda öğretmenlerin yanı sıra velilerin ve okul temsilcilerinin de yer alması bekleniyor.

Bakanlık eleştirileri reddediyor

Hessen Kültür Bakanlığı ise eleştirileri kabul etmiyor. Bakanlık sözcüsü, bütçe konsolidasyonuna rağmen eğitim bütçesinin 2026’da ilk kez 6,2 milyar avroya çıkacağını açıkladı.

Bu rakamın mevcut bütçeye göre yaklaşık 400 milyon avro artış anlamına geldiği belirtildi. Bakanlık ayrıca Hessen’de 67 bin öğretmen bulunduğunu ve bunun şimdiye kadarki en yüksek sayı olduğunu savundu.

Bakanlığa göre sosyal açıdan zorlu koşullardaki okullar desteklenmeye devam edecek. Ayrıca 320 okul, federal hükûmet ve eyaletlerin yürüttüğü Startchancen programından yararlanacak. Bu programla Almanya genelinde 4000 okula 10 yıl içinde 20 milyar avro destek verilmesi planlanıyor.

Okul yöneticileri ikna olmadı

Ancak birçok okul yöneticisi bakanlığın açıklamalarını yeterli bulmuyor. Riedstadt’taki Martin-Niemöller-Schule Müdürü ve Hessen kapsamlı okul müdürleri sözcüsü Martin Buhl, okullarda büyük bir belirsizlik olduğunu söyledi.

Buhl’a göre kendi birliklerinin yaptığı ankete yaklaşık 50 kapsamlı okul katıldı. Okullarda kesintilere karşı büyük bir anlayışsızlık ve yer yer öfke bulunduğunu belirtti.

Buhl, kesintilerin bütün okul türlerini eşit etkilemediğine dikkat çekti. Ona göre asıl yük, zaten sosyal açıdan zor koşullarda çalışan okullara biniyor. Buhl, bunu hem eğitim politikası hem de toplumsal açıdan yanlış bulduklarını söyledi.

“Startchancen programı boşa düşüyor”

Buhl, bakanlığın Startchancen programına yaptığı vurguyu da ikna edici bulmuyor. Ona göre eyaletin yaptığı kesintiler, bazı okulların bu programdan alacağı destekten daha yüksek.

Buhl, “Startchancen programı aslında boşa düşüyor. Çünkü elimizde daha az kaynak kalıyor” dedi.

Veliler de tepkili

Kesintilere yalnızca öğretmenler ve sendikalar değil, veliler de tepki gösteriyor. Gießen-Ost Kapsamlı Okulu Veli Konseyi Başkanı Cordula Kermann, özellikle şeffaflık eksikliğini eleştirdi.

Kermann, siyasetçilerle, Kültür Bakanı ve müsteşarla görüşmeye çalıştıklarını ancak yanıt alamadıklarını söyledi.

Kesintilerin sonuçlarından endişe eden Kermann, entegre kapsamlı okulların veli temsilcileri için Signal uygulamasında bir iletişim grubu kurdu. Kısa sürede 100’den fazla kişinin gruba katıldığı belirtildi. Ayrıca bir imza kampanyası da başlatıldı.

Kermann, “Sesimizi yükseltmek zorundayız. Çünkü eğitim sisteminde fırsat eşitliği sözü verildi. Bize göre bu söz tutulmuyor” dedi.

Koalisyon içinde de gerilim var

Tasarruf planlarının koalisyon içinde de tartışma yarattığı görüldü. Kültür Bakanlığı’nın kesinti planları kamuoyuna yansıdığında SPD’li Ekonomi Bakanı Kaweh Mansoori, kapsamlı okullardaki ders içi destek saatlerinin korunması için kendi bütçesinden 1,5 milyon avro ayırabileceğini duyurdu.

CDU bu öneriyi reddetti. Önerinin kamuoyu önünde duyurulması da koalisyon içinde rahatsızlık yarattı. SPD Genel Sekreteri Josefine Koebe’nin Instagram’da “Ekonomi Bakanımız Kaweh Mansoori kapsamlı okulları kurtarıyor” paylaşımı da tepki çekti.

Eğitim uzmanı: Erken destek daha etkili

Eğitim araştırmacıları da kesintilere mesafeli yaklaşıyor. Frankfurt’taki Leibniz Eğitim Araştırmaları ve Bilgi Enstitüsü Direktörü Kai Maaz, kaynakların ihtiyaçlara göre dağıtılmasını doğru bulduğunu söyledi.

Maaz’a göre sosyal endeks, özel zorluk yaşayan okulları doğru biçimde belirliyorsa bu okullarda kesinti yapmak doğru değil. Eğitim başarısı ile sosyal köken arasında güçlü bir bağ olduğunu hatırlatan Maaz, erken desteğin önemine dikkat çekti.

Maaz, “Erken destek vermek, geç müdahale edip onarmaya çalışmaktan daha iyidir” dedi.