Mainz ve Frankfurt’ta ‘vegan kasap’ dönemi

Almanya’da bitkisel et ürünleri satan Vegane Fleischerei zinciri büyüyor. Mainz’da bir şube açan şirket, 9 Mayıs’ta Frankfurt-Bockenheim’da yeni mağazasını hizmete sokacak.

Dükkânlar klasik bir kasap atmosferiyle tasarlandı. Fayans kaplı duvarlar, tezgâhta sergilenen bitkisel sucuk, sosis ve et benzeri ürünler ile tadımlık küçük parçalar, alışılmış kasap deneyimini etsiz bir biçimde yeniden kurmayı hedefliyor.

“Çocukluk tadı ama etsiz”

İşletmeci Julia Rubin, amaçlarının insanların çocukluktan bildiği et ve şarküteri tatlarını hayvansal ürün kullanmadan sunmak olduğunu söyledi. Rubin’e göre hedef kitle, et ve şarküteri lezzetini seven ama bunların hayvansal içerikten yapılmasını istemeyen kişiler.

Mainz’daki şubede sıcak tezgâhta şnitzel sandviç ve Fleischkäse sandviç gibi ürünler de satılıyor. Frankfurt şubesini kardeşiyle birlikte işletecek Sebastian Koch, küçük ziyaretçiler için bir dilim bitkisel şarküteri ürünü ikramı da yapılacağını belirtti.

Alışkanlıklar bitkisel ürünlerle sürdürülüyor

Fulda Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden sürdürülebilir beslenme ve tedarik uzmanı Prof. Antje Risius, bu tür ürünlerin hem hayvan refahı hem de sürdürülebilirlik açısından alternatif sunduğunu söyledi.

Risius’a göre et ikameleri, insanların alışık oldukları yeme kültürünü tamamen terk etmeden daha bitkisel bir beslenmeye yönelmesini sağlayabiliyor. Uzman, “Bu kültürel pratik aslında bire bir çevrilebilir” değerlendirmesinde bulundu.

Vegan ürün pazarı rekabetçi

Almanya’da vegan ürün pazarı büyüse de her yerde kolay tutunamıyor. Frankfurt’ta son yıllarda birçok vegan kafe ve işletme kapanmak zorunda kaldı. Bunlar arasında bir vegan süpermarket zincirinin şubesi de vardı. Buna karşılık bazı işletmeler pazarda kalıcı olmayı başardı.

Federal İstatistik Dairesi verilerine göre Almanya’da bitkisel et ikamesi üretimi 2019 ile 2024 arasında iki kattan fazla arttı. 2024’te kişi başına yaklaşık 1,5 kilogram bitkisel ikame ürün üretildi.

Buna rağmen et üretimi değer bakımından hâlâ çok daha büyük. Et üretiminin ekonomik değeri, bitkisel ikame ürünlerin yaklaşık 70 katı seviyesinde.

Vegan sosis ne kadar sağlıklı?

Uzmanlara göre bitkisel ürünler de kendi içinde farklılık gösteriyor. Her vegan sosis ya da et ikamesi otomatik olarak sağlıklı kabul edilmiyor.

Antje Risius, tartışmaların çoğu zaman vegan ürünlerdeki katkı maddelerine odaklandığını, ancak benzer katkıların hayvansal ürünlerde de kullanılabildiğini belirtti.

Genel değerlendirmeye göre ister hayvansal ister bitkisel olsun, sosis ve peynir gibi yüksek işlem görmüş ürünler beslenmenin ana unsuru olmamalı. Bu ürünlerin daha çok keyif amaçlı ve ölçülü tüketilmesi öneriliyor.

AB’de isim tartışması sürüyor

Avrupa Birliği düzeyinde ‘veggie burger’ ve ‘tofu sosis’ gibi adların yasaklanmasına yönelik girişim mart ayında sonuçsuz kaldı.

Bunun yerine uzlaşma arayışı öne çıktı. Yeni formüle göre ‘vegan tavuk’ ya da ‘tofu kaburga’ gibi bazı adlandırmaların gelecekte yasaklanması gündemde. Ancak bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB ülkeleri tarafından resmen kabul edilmesi gerekiyor.