Merkel’in Stasi dosyası açıklanmayacak

Almanya’da eski Başbakan Angela Merkel’e ait olası Stasi belgelerine erişim talebi mahkemeden döndü. Berlin İdare Mahkemesi, eski FDP’li siyasetçi Marcel Luthe’nin açtığı davayı reddetti.

Mahkeme, Stasi belgelerinin her amaç için otomatik olarak açıklanamayacağını vurguladı. Karara göre bu tür belgelerin paylaşılması ancak belirli ve sıkı hukukî koşullar altında mümkün olabiliyor.

Şartlar oluşmadı

Mahkemenin değerlendirmesine göre belge paylaşımı için kişinin, Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından kayırılmış biri olması ya da belgelerin oluşturulduğu dönemde kamuoyunda tanınan bir kişi sayılması gerekiyor.

Mahkeme, Merkel açısından bu koşulların hiçbirinin karşılanmadığını belirtti. Kararda, Merkel’in Stasi tarafından kayırıldığına dair somut bir işaret bulunmadığı ifade edildi. Ayrıca Merkel’in 1990 öncesinde tarihsel kamu kişisi niteliğinde olmadığı sonucuna varıldı.

Davayı Luthe açtı

Davayı açan isim Marcel Luthe oldu. Luthe, daha önce Berlin’de FDP üyesiydi ve 2016 ile 2021 arasında eyalet meclisinde görev yaptı. 2020’de partiden ayrılan Luthe, 2021 seçimlerinde bu kez Özgür Seçmenler adına yarışmıştı.

Mahkemenin bu kararıyla birlikte Merkel’in olası Stasi belgelerinin açıklanması yönündeki girişim şimdilik sonuçsuz kaldı.

Stasi belgeleri ne anlama geliyor?

Stasi, Doğu Almanya döneminin istihbarat ve iç güvenlik örgütüydü. Milyonlarca insan hakkında takip, ihbar, gözetleme ve fişleme dosyaları tuttu. Almanya birleşince bu arşivler büyük bir siyasî ve toplumsal hesaplaşma başlığına dönüştü. Çünkü bu dosyalar, kimin izlendiğini, kimin işbirliği yaptığını ya da kimin devlet mekanizmasıyla temas kurduğunu ortaya koyabiliyor.

Angela Merkel’in adı da bu yüzden zaman zaman bu tartışmalara dâhil ediliyor. Merkel, Doğu Almanya’da yaşamış bir siyasetçi olduğu için bazı çevreler onun hakkında Stasi arşivlerinde ne bulunduğunu öğrenmek istiyor. Ancak mahkemenin son kararı, sırf merak ya da siyasî tartışma nedeniyle böyle dosyaların açıklanamayacağını bir kez daha ortaya koymuş oldu.