Mezbahada dehşet: Hayvanların ayakları daha ölmeden kesildi

Almanya'nın Schleswig-Holstein eyaletinde bulunan büyük bir mezbahada gizlice çekilen görüntüler, hayvanlara yönelik ağır kötü muamele iddialarını ortaya çıkardı. Görüntülerde domuzların yüzlerine vurulduğu, karbondioksit gazıyla bayıltılırken büyük acı çektiği ve bazı hayvanların henüz öldürülmeden arka ayaklarının kesildiği görülüyor. Uzmanlar, görüntülerde hayvanları koruma yasasının açıkça ihlal edildiği durumlar bulunduğunu belirtiyor.

NDR'nin haberine göre görüntüler, Schleswig-Holstein eyaletindeki Kellinghusen kentinde faaliyet gösteren R. Thomsen adlı mezbahada kaydedildi.

Tesiste her yıl yaklaşık bir milyon domuz kesiliyor. İşletme, on yılı aşkın süredir Almanya'nın en büyük et üreticisi Tönnies'e ait.

Tönnies'in bağlı bulunduğu şirketler grubu, geçen yıl adını Premium Food Group olarak değiştirmişti. Et üretimi faaliyetlerinde ise Tönnies markası kullanılmaya devam ediyor.

Gizli görüntüleri hayvan hakları örgütü ortaya çıkardı

Mezbahada gizlice kaydedilen görüntüler, Animal Rights Watch adlı hayvan hakları örgütünün eline geçti.

Örgüt, kendilerine ulaştırılan kayıtları kamuoyuyla paylaşılması amacıyla NDR'ye verdi. NDR de görüntülerin gerçekliğini kontrol ederek doğruladı.

Görüntüleri izleyen Schleswig-Holstein Eyaleti Hayvanları Koruma Sorumlusu Katharina Erdmann, daha ilk saniyelerde büyük bir şaşkınlık yaşadı.

Erdmann, görüntüleri izlerken "Bu kadarı bile bana yetti" dedi.

Yaklaşık sekiz yıldır eyaletin hayvanları koruma sorumlusu olarak görev yapan Erdmann, görüntülerin son derece sarsıcı olduğunu belirtti.

Uzmanlar ise mezbahada yaşananların bir bölümünün yürürlükteki hayvanları koruma mevzuatına ağır biçimde aykırı olduğunu söylüyor.

Domuzlar gazla bayıltılırken çığlık atıyor

Görüntülerin en dikkat çekici bölümlerinden biri, hayvanların karbondioksit (CO2) gazıyla bayıltıldığı alan.

Almanya'da domuzların kesim öncesinde CO2 gazıyla bayıltılmasına Avrupa Birliği mevzuatı kapsamında izin veriliyor.

Ülkede kesilen domuzların yaklaşık yüzde 80'inin bu yöntemle bayıltıldığı tahmin ediliyor.

Kellinghusen'deki mezbahada aynı anda altı domuz metal bir kafese alınıyor. Kafes, asansör benzeri bir sistemle yüksek yoğunlukta karbondioksit bulunan yer altındaki bir bölmeye indiriliyor.

Hayvanlar burada gazın etkisiyle bir süre sonra bilinçlerini kaybediyor.

Ancak gizli görüntüler, domuzların bilincini kaybetmeden önce şiddetli biçimde tepki verdiğini gösteriyor.

Hayvanlar nefes almak için başlarını yukarı kaldırıyor, birbirlerinin üzerine çıkıyor, çığlık atıyor ve kafesin demirlerini ısırıyor.

NDR'nin incelemesine göre bu tepkiler birçok hayvanda 15 ila 20 saniye sürüyor. Bazı hayvanlarda ise daha uzun devam ediyor.

Kellinghusen'deki tesiste domuzlar en az 150 saniye boyunca yüksek yoğunlukta CO2 gazına maruz bırakılıyor.

Uzman: Hayvanlar boğulma ve ölüm korkusu yaşıyor

Animal Rights Watch temsilcisi Anna Schubert, kendisini en fazla etkileyen görüntülerin gazla bayıltma sırasında yaşananlar olduğunu söyledi.

Schubert'e göre hayvanlar gaz nedeniyle nefes almakta zorlanıyor, büyük korku yaşıyor ve şiddetli acı çekiyor.

Karbondioksit, solunum yollarındaki nemli dokularla temas ettiğinde kimyasal tepkime sonucunda karbonik asit oluşuyor. Bu da hayvanların solunum yollarında yanma hissine yol açabiliyor.

Schubert, bayıltma işleminin yer altında yapılmasının yaşananların toplum tarafından görülmesini engellediğini savundu.

Hayvan hakları örgütü, kamuoyunun bu görüntüleri izlemesi durumunda yöntemin kabul edilemez olduğunu anlayacağını düşünüyor.

Avrupa Birliği izin veriyor, uzmanlar karşı çıkıyor

Gazla bayıltma yöntemi Almanya'da yasal olmasına rağmen uzun süredir tartışılıyor.

Resmî veteriner hekim Dr. Kai Braunmiller, yöntemin Alman Hayvanları Koruma Yasası'nın temel ilkeleriyle çeliştiği görüşünde.

Braunmiller, hayvanlara acı, ıstırap ve zarar verilmesinin yasak olduğunu hatırlatarak görüntülerde bunların yaşandığını düşündüğünü söyledi.

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi de 2004 yılında CO2 ile bayıltma yönteminin hayvan refahı açısından uygun olmadığını değerlendirmişti.

Buna rağmen Avrupa Birliği Komisyonu, 2009 yılında kabul edilen kesim mevzuatında yöntemi yasaklamadı. Bunun gerekçelerinden biri, alternatif yöntemlerin daha yüksek maliyetli olmasıydı.

Aşağı Saksonya Hayvanları Koruma Birliği ise bu yılın başında tartışmalı yöntemin Avrupa genelinde yasaklanmasını sağlamak amacıyla idari yargıya başvurdu.

Tönnies: Büyük hayvan grupları için en uygun yöntem

Tönnies yönetimi, NDR'nin sorularına verdiği yanıtta CO2 ile bayıltma yöntemini savundu.

Şirkete göre bu yöntem, büyük hayvan gruplarını bayıltmak için günümüzde uygulanabilirliği en yüksek ve hayvan refahını en fazla gözeten seçenek.

Bununla birlikte Tönnies, yöntemin geliştirilebileceğini kabul ediyor.

Şirket, alternatif bayıltma teknikleri üzerinde araştırmalara katıldığını belirtiyor.

Veteriner hekim Kai Braunmiller de Tönnies'in alternatif yöntemlerin araştırılmasına en fazla yatırım yapan şirketlerden biri olduğunu doğruladı.

Ancak ne kadar yatırım yapıldığı bilinmiyor. Araştırılan alternatiflerden hiçbiri henüz geniş çaplı uygulamaya geçirilmiş değil.

Hayvanların ayakları ölmeden kesildi

Gizli görüntülerdeki en ağır ihlallerden biri, iki domuzun henüz öldürülmeden arka ayaklarından birinin kesilmesi.

Normalde domuzlar gazla bayıltıldıktan sonra arka ayaklarından zincire bağlanarak baş aşağı asılıyor. Ardından raylı bir sistemle boğazlarının kesileceği alana taşınıyor.

Ancak görüntülerde iki ayrı olayda zincirlerin birbirine dolandığı ve taşıma sisteminin durduğu görülüyor.

Bunun üzerine bir çalışan, sistemi yeniden çalıştırabilmek için henüz boğazı kesilmemiş hayvanların birer arka ayağını kesiyor.

Veteriner hekim Braunmiller, bu görüntülere sert tepki gösterdi.

Braunmiller, hayvan tamamen ölmeden kesim işleminin sonraki aşamalarına geçilemeyeceğini vurguladı.

Hayvanın baygın olması da bu yasağı ortadan kaldırmıyor.

Tönnies ise NDR'nin sorusu üzerine ilk olarak hayvanların yeniden bilinç kazandığına ilişkin herhangi bir belirti bulunup bulunmadığını sordu.

Ancak Braunmiller'e göre bu sorunun yanıtı, yapılan işlemin hukuka aykırılığını değiştirmiyor.

Şirket çalışanlara yaptırım uygulayabileceğini açıkladı

Tönnies daha sonra yaptığı açıklamada, hayvanların sonraki kesim işlemlerine geçilmeden önce kanlarının akıtılarak öldürülmesi gerektiğini doğruladı.

Şirket, bir çalışanın belirlenen işlemlere uymadan hareket ettiğinin tespit edilmesi durumunda bunun şirket standartlarına aykırı sayılacağını belirtti.

Böyle bir durumda sorumlu kişiye yaptırım uygulanacağı açıklandı.

Ancak şirketin şu ana kadar herhangi bir çalışan hakkında yaptırım uygulayıp uygulamadığına ilişkin bilgi verilmedi.

Öldürme süresi yaklaşık üç dakikaya çıktı

Görüntülerde ortaya çıkan bir başka sorun da bayıltma ile öldürme arasında geçen süre.

Almanya'da CO2 ile bayıltılan bir domuzun belirli bir süre içerisinde öldürülmesi gerekiyor. Amaç, hayvanın boğazı kesilmeden önce yeniden bilincini kazanmasını önlemek.

Normal koşullarda bu süre 20 saniye.

Ancak Tönnies'in Kellinghusen tesisinde daha yüksek yoğunlukta gaz kullanıldığı ve hayvanların daha uzun süre gaza maruz bırakıldığı belirtiliyor.

Steinburg Bölge Veterinerlik Dairesi, bu nedenle tesise özel bir izin verildiğini doğruladı.

Söz konusu izin kapsamında bayıltma ile öldürme arasında en fazla 100 saniye geçmesine izin veriliyor.

NDR'nin incelediği görüntülerde ise bu sürenin birçok kez aşıldığı belirlendi.

Bazı hayvanların bayıltılmasından öldürülmesine kadar yaklaşık üç dakika geçtiği görüldü.

Veteriner hekim Braunmiller, bu durumu kabul edilemez olarak değerlendirdi.

Hayvanlar boğazları kesilirken hareket ediyor

Kayıtlarda bazı domuzların boğazları kesilmeden hemen önce veya kesim sırasında hareket ettiği de görülüyor.

Ancak uzmanlar, bu hareketlerin tek başına hayvanların bilincini yeniden kazandığını kanıtlamadığını belirtiyor.

Braunmiller'e göre hayvanların refleks hareketleri yapması mümkün.

Tönnies de derin baygınlıktan çıkışın anestezi sonrasındaki gibi aşamalı gerçekleştiğini vurguluyor.

Şirket, çalışanların hayvanların baygınlık durumunu çeşitli kabul görmüş kriterlere göre kontrol ettiğini belirtiyor.

Ancak Braunmiller, görüntülerdeki birçok olayda bu kontrollerin yapıldığını göremediğini söyledi.

Hayvanların yüzlerine ve gözlerine vuruldu

Gizli görüntülerde hayvanların bayıltma bölümüne götürülmesi sırasında yaşanan kötü muamele de dikkat çekiyor.

Bazı çalışanların, hayvanları yönlendirmek için kullanılan bir cisimle domuzların yüzlerine ve burunlarına vurduğu görülüyor.

Bazı darbeler hayvanların gözleri gibi son derece hassas bölgelerine isabet ediyor.

Bir çalışanın ise kullandığı cismin sapıyla hayvanlara defalarca vurduğu görüntülere yansıyor.

Braunmiller, hayvanları yönlendirmek için acı vermenin hukuken kabul edilemez olduğunu söyledi.

Tönnies ise ilgili bölümde yaklaşık bir buçuk yıldır yalnızca köpükten yapılmış yumuşak çubukların kullanıldığını savundu.

Şirket, çalışanlardan birinin başka bir cisim kullanmış olması durumunda yaptırımla karşılaşacağını bildirdi.

Mezbahada kameralar var ama ihlaller önlenemedi

Tönnies'in açıklamasına göre Kellinghusen'deki mezbahada hayvanların korunması açısından önem taşıyan bütün bölümlerde on yılı aşkın süredir güvenlik kameraları bulunuyor.

Şirket, kamera görüntülerinde hayvanlara kötü muamele tespit edilmesi durumunda gerekli önlemlerin alındığını belirtiyor.

Ancak ortaya çıkan gizli kayıtlar, kameraların tek başına ihlalleri önlemek için yeterli olup olmadığını tartışmaya açtı.

Veteriner hekim Kai Braunmiller, Almanya'daki bütün mezbahalarda kamera kullanımının zorunlu hâle getirilmesini savunuyor.

Bununla birlikte görüntüleri inceleyen kişilerin sorumluluklarını yerine getirmesinin de gerekli olduğunu vurguluyor.

Braunmiller'e göre yapay zekâ sistemleri bu alanda kullanılabilir. Böylece hayvanlara yönelik kötü muamele otomatik olarak tespit edilerek denetim birimlerine bildirilebilir.

Savcılık ve bakanlık harekete geçti

Görüntülerin ortaya çıkmasının ardından olay yargıya taşındı.

Animal Rights Watch, mezbahada yaşananlara ilişkin suç duyurusunda bulundu.

Savcılık, başvuruyu incelemeye aldı.

Schleswig-Holstein Tarım Bakanlığı da görüntülerde ortaya çıkan iddiaları ciddiye aldığını ve gerekli incelemelerin yapılacağını açıkladı.

Eyaletin Hayvanları Koruma Sorumlusu Katharina Erdmann ise iddiaların eksiksiz biçimde soruşturulmasını istedi.

Erdmann, çok sayıda kişiye istihdam sağlayan büyük bir şirket söz konusu olsa bile yasaların herkes için aynı biçimde uygulanması gerektiğini vurguladı.

Kellinghusen'deki mezbahada yaşanan olaylarda hangi çalışanların sorumlu olduğu ve ne tür yaptırımlar uygulanacağı henüz kesinleşmedi.

Ancak NDR tarafından gerçekliği doğrulanan görüntüler, Almanya'daki büyük ölçekli et üretim tesislerinde hayvanların nasıl bayıltıldığı, kesildiği ve denetlendiği konusunda ciddi soruları yeniden gündeme getirdi.