Organ bağışı kuralları gevşetildi

Almanya’da Federal Meclis, organ bağışı kurallarında önemli bir değişikliğe gitti. Kabul edilen yeni yasayla birlikte, özellikle böbrek nakillerinin artırılması hedefleniyor. Düzenleme, uzun bekleme listelerinde sıra bekleyen binlerce hasta için yeni bir umut olarak görülüyor.

2025 yılında yaklaşık 8 bin 200 kişi organ nakli bekleme listesindeydi. Bunların 6 bin 200’ü böbrek nakli bekliyordu. Böbrek, canlı vericiden alınabilen organlardan biri olmasına rağmen, geçen yıl yapılan nakil sayısı 700’ün altında kaldı.

Neden bu kadar az nakil yapılıyor?

Almanya’da canlı organ bağışında uzun süredir sıkı kurallar uygulanıyor. Organ ticaretini önlemek için yalnızca birinci ve ikinci derece akrabalar, eşler, nişanlılar ya da yakın bağ içindeki kişiler böbrek bağışlayabiliyor.

Ancak bu yakınlık tek başına yeterli olmuyor. Kan grubu ve tıbbi uyum gibi şartlar da aranıyor. Bu nedenle birçok durumda bağış mümkün olmuyor. Uyum sağlanamadığında hasta yeniden normal bekleme listesine dönüyor.

Çapraz bağış dönemi başlıyor

Yeni yasayla birlikte artık çapraz bağış modeli de uygulanabilecek. Bu sistemde iki farklı verici-alıcı çifti yer alıyor. Taraflar birbirini tanımıyor. Ancak ulusal bir havuz üzerinden tıbbi olarak uygun eşleşme sağlanıyor.

Buna göre bir verici, kendi yakınına değil, uyumlu olduğu başka bir hastaya böbreğini verecek. Karşılığında da diğer çiftteki verici, ilk hastaya böbrek bağışlayacak. Bu yöntemle yılda 100’e kadar ek nakil yapılabileceği hesaplanıyor.

Anonim bağış da mümkün olacak

Yasa yalnızca çapraz bağışla sınırlı değil. Artık bir hastayla doğrudan bağlantısı olmayan kişiler de gönüllü ve anonim biçimde böbrek bağışlayabilecek.

Sağlık Bakanlığı, bu yolla çok yüksek sayıda bağış beklemiyor. Ancak yine de sistemin yeni bir seçenek yaratacağı düşünülüyor.

Düzenlemede bir başka başlık da daha önce organ bağışlamış kişileri ilgilendiriyor. Geçmişte bir böbreğini bağışlayan ve daha sonra kendisi de organ nakline ihtiyaç duyan kişilerin, yeni sistemde uygun biçimde öncelik görmesi öngörülüyor.

Bakanlıktan umut mesajı

Federal Sağlık Bakanı Nina Warken, yasanın kabul edilmesinin ardından şöyle dedi:

Bugün, hayati önemde bir donör böbreğe ihtiyaç duyan herkes için umut günüdür.

Warken, yeni yasanın organ bağışı konusunda bilinçli karar verme kültürünü güçlendirmesini beklediklerini de söyledi.

Bekleme listelerine yeni çıkış yolu

Yeni düzenleme, Almanya’da özellikle böbrek nakli alanında yıllardır süren tıkanmayı hafifletmeyi amaçlıyor. Organ bağışı önündeki bazı teknik ve hukuki engeller kaldırılırken, sistemin daha fazla hastaya ulaşması hedefleniyor.

Yasanın asıl etkisi ise önümüzdeki dönemde yapılacak nakil sayılarında ortaya çıkacak. Ancak şimdiden açık olan bir şey var; o da bekleme listesinde yıllardır sıra bekleyen hastalar için yeni bir kapı aralanmış oldu.