Schengen’de Almanya’ya mahkeme freni

Almanya’da iç sınır kontrollerine karşı açılan bir dava, Schengen uygulamaları açısından dikkat çeken bir kararla sonuçlandı. Koblenz İdari Mahkemesi, Haziran 2025’te Lüksemburg’dan Almanya’ya geçerken kimlik kontrolüne tabi tutulan bir hukuk profesörünün başvurusunda, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğuna karar verdi.

Mahkeme, özellikle Almanya’nın sınır kontrollerini Mart 2025’ten Eylül 2025’e kadar uzatma kararının Schengen Anlaşması’ndaki serbest dolaşım ilkesini ihlal ettiğini değerlendirdi.

Mahkeme neye dayanarak karar verdi?

Almanya, 16 Eylül 2024’ten bu yana tüm kara sınırlarında güvenlik kontrolleri uyguluyor. Bu uygulama üç kez uzatıldı. Son uzatma ise Mart 2026 ile Eylül 2026 dönemini kapsıyor.

Ancak mahkeme, sınır kontrolünün sürdürülmesi için öne sürülen gerekçelerin yeterli olmadığı kanaatine vardı. Kararda, Alman devletinin sunduğu savunmanın sağlam ve gerçekçi bir temele dayanmadığı belirtildi.

Mahkeme, yabancı ülke vatandaşlarının karıştığı münferit şiddet olaylarının, ulusal makamların genel olarak yetersiz kaldığı sonucunu doğurmayacağını vurguladı. Böylece Almanya’nın Schengen alanındaki iç sınır kontrollerini uzatma gerekçesi yargıdan dönmüş oldu.

Schengen’de istisna hangi durumda uygulanabiliyor?

Schengen Bölgesi içinde normal koşullarda iç sınır kontrolleri yapılmıyor. Üye ülkeler ancak kamu düzeni ya da ülke güvenliğinin ciddi biçimde tehdit altında olduğunu savunabildikleri durumlarda bu yola başvurabiliyor.

Bu nedenle davadaki asıl tartışma, Almanya’nın tehdit değerlendirmesinin yeterince somut olup olmadığı üzerinde yoğunlaştı. Koblenz’deki mahkeme, Berlin’in sunduğu gerekçeyi bu açıdan ikna edici bulmadı.

Davayı açan profesörden siyasetçilere mesaj

Davayı açan hukuk profesörü Dominik Brodowski, Lüksemburg’un Schengen kasabasından Almanya’nın Perl kasabasına geçen otobüste kimlik kontrolüne alınmıştı. Brodowski, Alman haber ajansı dpa’ya yaptığı açıklamada karardan memnuniyet duyduğunu söyledi.

Saarland Üniversitesi’nde kürsü başkanı olan ve aynı zamanda uluslararasılaşma ile Avrupa’dan sorumlu rektör yardımcılığı görevini yürüten Brodowski, kararın Avrupa bütünleşmesi ve Schengen hukuku açısından güçlü bir mesaj taşıdığını belirtti.

Brodowski, mahkemenin iç sınır kontrollerinin meşruiyeti konusunda çok önemli bir değerlendirme yaptığını söyledi. Bu kararın siyasetçiler tarafından dikkate alınması gerektiğini, tekil bir dava sonucu gibi görülmemesi gerektiğini de ifade etti.

Berlin’in önünde itiraz yolu açık

Karar kesinleşmiş değil. Alman İçişleri Bakanlığı’nın, dosyayı Rheinland-Pfalz Yüksek İdari Mahkemesi’ne taşıma hakkı bulunuyor. Bakanlık sözcüsü ise şu aşamada itiraz edip etmeyeceklerine henüz karar vermediklerini açıkladı.

Bu karar, Almanya’nın güvenlik gerekçesiyle sürdürdüğü sınır kontrollerine karşı hukuki tartışmanın daha da büyüyeceğine işaret ediyor. Aynı zamanda Schengen’de serbest dolaşım ilkesinin ne ölçüde korunacağı sorusunu da yeniden Avrupa gündemine taşıyor.