Sigara vergisinde büyük hata! 2030 zammı yanlışlıkla yürürlüğe girdi

Almanya'da Federal Hükûmet ve Federal Meclisin gözünden kaçan bir hata, sigara vergisinde büyük bir karışıklığa yol açtı. Normalde 1 Ocak 2027'de başlaması ve 2030 yılına kadar kademeli olarak artırılması planlanan tütün vergisi, yasaya yanlış yazılan yürürlük tarihi nedeniyle bugün uygulanabilir hâle geldi. Üstelik yürürlüğe giren oran, 2027 için belirlenen ilk artış değil, 2030 yılı için öngörülen çok daha yüksek vergi tarifesi oldu.

Bild'in ortaya çıkardığı ve Tagesschau'nun da doğruladığı habere göre hata, SPD'li Federal Maliye Bakanı Lars Klingbeil'in bakanlığında hazırlanan yasa metninden kaynaklandı. Bakanlık, durumu kabul ederek düzeltme işlemlerinin başlatıldığını açıkladı. Ancak sorun henüz hukuken çözülebilmiş değil.

Tek bir cümle bütün planı değiştirdi

Federal Meclis, tütün vergisinin 2027'den itibaren dört yıl boyunca kademeli olarak artırılmasını öngören yasayı geçen hafta kabul etmişti.

Yasa, dün Federal Resmî Gazete'de yayımlandı. Ancak metnin sonundaki yürürlük maddesinde ciddi bir hata bulunuyordu.

Maddede, "Bu kanun, yayımlandığı günü takip eden gün yürürlüğe girer" ifadesi yer alıyordu.

Böylece 1 Ocak 2027'de başlaması gereken düzenleme, 21 Ekim 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girmiş oldu.

Daha da önemlisi, yasadaki vergi tarifeleri 2027, 2028 ve 2029 yılları için ayrı ayrı düzenlenmişti. Bu tarihler dışında geçerli olacak genel oran ise 2030'daki yüksek vergi seviyesine göre belirlenmişti.

Dolayısıyla yürürlük tarihindeki hata, yalnızca vergi artışının erkene alınmasına değil, 2030 için öngörülen oranların bugünden geçerli hâle gelmesine de yol açtı.

Bild sorunca Bakanlık hatayı fark etti

Bild'in haberine göre hata, yasa hazırlanırken ve Federal Mecliste görüşülürken hiçbir yetkilinin dikkatini çekmedi.

Sorun, gazetenin dün akşam Maliye Bakanlığı'na yönelttiği soruların ardından ortaya çıktı.

Bakanlık, yaklaşık bir saatlik sessizliğin ardından yaptığı açıklamada, "Yürürlük tarihine ilişkin belgelerde teknik bir hata meydana geldi" ifadelerini kullandı.

Bakanlık sözcüsü, hatanın düzeltilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını açıkladı. Ancak düzeltme henüz tamamlanmadığı için yeni vergi düzenlemesi hukuken yürürlükte bulunuyor.

Sigara üretimi durma noktasına geldi

Hata yalnızca vergi oranlarını değil, Almanya'daki tütün üreticilerini de doğrudan etkiledi.

Normal koşullarda tütün ürünlerinin satışa sunulabilmesi için uygulanan vergiye uygun bandrollerin kullanılması gerekiyor. Ancak yeni vergi oranlarına göre hazırlanmış bandroller henüz basılmadı.

Dolayısıyla yasa aynen uygulansaydı, üreticiler gerekli bandroller olmadan üretim ve satış faaliyetlerine devam edemeyecekti.

Alman Tütün Sanayisi Birliği (VdR) Başkanı Michael von Foerster, Bild'e yaptığı açıklamada yasa hazırlık sürecini sert sözlerle eleştirdi.

Foerster, "Yasa koyucu burada son derece amatörce davrandı. Bunun bedelini Almanya'da üretim yapan orta ölçekli işletmeler ödüyor" dedi.

Birlik Başkanı'na göre hatanın düzeltilmemesi durumunda tütün üreticilerinin makinelerini durdurması gerekecekti.

Bakanlık gümrüğe acil talimat gönderdi

Federal Maliye Bakanlığı, üretimin durmasını önlemek amacıyla acil bir çözüm geliştirdi.

Tütün vergisinin tahsil edilmesinden sorumlu Federal Gümrük Genel Müdürlüğü'ne durum hakkında bilgi verildi. Bakanlık, yeni vergi oranlarının şimdilik uygulanmamasını sağlayacak idari önlemleri devreye soktu.

Böylece sigara fabrikalarının mevcut bandrollerle üretim yapmaya devam etmesinin önü açıldı.

Ancak ortaya hukuki açıdan tartışmalı bir durum çıktı. Çünkü yasa resmen yürürlüğe girmiş olmasına rağmen yetkililer, düzenlemenin uygulanmasını geçici olarak durdurmaya çalışıyor.

Tütün sektörü temsilcileri, şirketlerin hukuki güvenceye ihtiyaç duyduğunu belirterek Bakanlıktan açık ve bağlayıcı bir açıklama yapılmasını talep etti.

FDP'den Bakan'a sert suçlama

Eski FDP Genel Başkanı Wolfgang Kubicki de yaşananlara sert tepki gösterdi.

Kubicki, Maliye Bakanı Klingbeil'i kendi hatasının sonuçlarını gizlemek amacıyla tütün şirketlerini yürürlükteki vergi kurallarına aykırı davranmaya yönlendirmekle suçladı.

FDP'li siyasetçiye göre Bakanlığın yaklaşımı hem hukuki hem de siyasi açıdan ciddi sorunlar doğurabilir.

Alman Tütün Sanayisi Birliği de yalnızca Bakanlığın açıklamasının yeterli olmayacağını savunuyor. Birlik, Federal Meclisin yasayı mümkün olan en kısa sürede düzeltmesini istiyor.

Ancak Federal Meclis şu anda sonbahar tatilinde bulunuyor. Milletvekillerinin bir sonraki toplantısı 2 Kasım'da yapılacak.

Dolayısıyla sorunun kalıcı biçimde çözülmesi için Federal Meclisin yeniden toplanması beklenebilir.

Sigara fiyatları 12 avroya yaklaşacak

Yasadaki hata düzeltilmeye çalışılırken, Almanya'da sigara kullananları önümüzdeki yıllarda önemli fiyat artışları bekliyor.

Hükûmetin planına göre tütün vergisi 1 Ocak 2027'den itibaren her yıl artırılacak. Artışlar 2030'a kadar devam edecek.

Şu anda yaklaşık 8 avroya satılan 20 sigaralık bir paketin fiyatının, 2030 yılına kadar 12 avroya yaklaşması bekleniyor.

Vergi artışları yalnızca hazır sigaraları kapsamayacak. Sarma sigara tütünü, pipoluk tütün, nargile tütünü ve ısıtılmış tütün ürünleri de daha yüksek vergilere tabi tutulacak.

Örneğin 30 gramlık sarma sigara tütününün fiyatının mevcut 6,75 avro seviyesinden 10 avronun üzerine çıkabileceği hesaplanıyor.

Federal Hükûmet, vergi artışlarıyla hem bütçeye ek gelir sağlamayı hem de özellikle gençler arasında sigara kullanımını azaltmayı hedefliyor.

Yeni verginin 2027 yılında devlet bütçesine yaklaşık 1,5 milyar avro ek gelir sağlaması bekleniyor.

Peki sigaraya bugün zam gelecek mi?

Yasadaki hata nedeniyle 2030 yılına ait yüksek vergi tarifesi bugün itibarıyla hukuken yürürlüğe girmiş olsa da bu durum sigara fiyatlarının hemen artacağı anlamına gelmiyor.

Çünkü yeni vergi bandrolleri henüz hazırlanmadı. Maliye Bakanlığı da yeni oranların planlandığı gibi 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacağını açıkladı.

Bu nedenle sigara üreticilerinin mevcut bandrollerle faaliyetlerine devam etmesine izin veriliyor.

Ancak yürürlükteki yasa ile Bakanlığın geçici uygulaması arasındaki çelişki henüz giderilmiş değil.

Alman hükûmetinin önündeki asıl sorun da burada bulunuyor. Federal Meclisin kabul ettiği ve resmen yürürlüğe giren bir yasanın uygulanması, Maliye Bakanlığının idari müdahalesiyle geçici olarak ertelenmiş durumda.

Hatanın hukuken nasıl düzeltileceği ve gerekli işlemlerin ne zaman tamamlanacağı ise henüz kesinleşmedi.