Yurt dışına çıkış izninde bakanlıktan geri vites

Almanya’da yeni askerlik yasasıyla ilgili tartışma büyüyor. Bild’in aktardığına göre Savunma Bakanı Boris Pistorius’un bakanlığı, 17 ile 45 yaş arasındaki erkeklerin üç aydan uzun yurt dışı kalışlarında izin almak zorunda olup olmadığı konusunda çelişkili açıklamalar yaptı.

Bakanlık önce bu izin şartının fiilen uygulanmadığını ve iznin otomatik verilmiş sayıldığını savundu. Ancak daha sonra bu istisnanın henüz resmen yürürlüğe girmediğini kabul etti. Böylece yasa metni ile bakanlığın açıklamaları arasındaki fark daha görünür hâle geldi.

Tartışmanın merkezinde ne var?

Yeni düzenlemeye göre 17 ile 45 yaş arasındaki erkeklerin, üç aydan uzun süre ülke dışında kalmadan önce izin alması gerekiyor. Savunma Bakanlığı ise günlerdir bu kuralın pratikte askıda olduğunu anlatıyordu.

Ancak daha sonra bakanlık geri adım attı. Habere göre bakanlık, sözünü ettiği istisnanın henüz tamamlanmadığını, yalnızca bir imzanın eksik olduğunu bildirdi. Şimdi bu istisnanın bu hafta içinde resmen devreye alınmasının planlandığı söyleniyor.

Hukukçudan açık itiraz

Oldenburg Üniversitesi’nden anayasa hukukçusu Volker Boehme-Neßler, izin zorunluluğunun yasa metninde açık biçimde yer aldığını söyledi. Ona göre burada tartışmalı bir alan yok. Hukukçu, izin zorunluluğu yokmuş gibi konuşulmasını yanlış buldu ve bakanlığın konuyu bulanıklaştırdığını savundu.

Bu değerlendirme, eleştirilerin yalnızca muhalefetten değil, hukuk çevrelerinden de geldiğini gösterdi.

Neden 45 yaşına kadar uzanıyor?

Tartışmanın bir başka boyutu da yaş sınırı. Almanya’da zorunlu askerlik şu anda askıda olsa da, yasa 45 yaşına kadar olan erkekleri de kapsıyor. Bunun nedeni, gönüllü asker sayısı yetersiz kalırsa zorunlu askerliğin yeniden devreye alınabilmesi ihtimali.

Bu durumda Federal Meclis’in yeni karar alması gerekecek. Böyle bir senaryoda bugün tartışılan yurt dışı çıkış izni kuralı da daha geniş biçimde uygulanabilecek.

Eski kuraldan farkı ne?

Benzer bir düzenleme Almanya’da daha önce de vardı. Ancak ocak 2026’ya kadar bu tür bir kural yalnızca ‘gerilim’ ya da ‘savunma’ hâli gibi olağanüstü koşullarda geçerliydi. Şimdi ise mesele, bu şartlar oluşmadan da erkeklerin yurt dışı kalışlarının izin yükümlülüğüne bağlanıp bağlanmayacağı noktasında düğümleniyor.

Savunma Bakanlığı’nın son açıklaması, kafa karışıklığını gidermek yerine daha da artırdı. Çünkü ortada bir yandan açık yasa metni, diğer yandan henüz tamamlanmamış bir istisna hazırlığı bulunuyor. Bu da Almanya’da askerlik tartışmasının yalnızca güvenlik değil, hukukî belirlilik sorunu da yarattığını gösteriyor.