Hükûmet uzlaştı: Akaryakıta fren paketi

Avusturya hükûmeti, akaryakıt fiyatlarını düşürmek için yeni bir adım attı. Koalisyon ortakları, benzin ve motorinde litre başına toplam 10 sentlik rahatlama sağlaması beklenen paket üzerinde anlaşmaya vardı.

Pakete göre hem akaryakıt vergisi indirilecek hem de fiyat zinciri boyunca oluşan kâr marjalarına sınır getirilebilecek. Düzenlemelerin 1 Nisan’da yürürlüğe girmesi, yıl sonuna kadar da geçerli olması planlanıyor.

Vergi inecek, marjalar sınırlandırılabilecek

Hükûmetin planına göre ilk aşamada benzin ve motorinde litre başına 5 sentlik vergi indirimi yapılacak. Buna ek olarak, kriz dönemlerinde üretimden pompa satışına kadar olan zincirdeki işletme marjalarının dondurulabilmesinin önü açılacak.

Böylece ne devletin yükselen fiyatlardan olağanüstü vergi geliri elde etmesi ne de enerji şirketlerinin kriz ortamında aşırı kazanç sağlaması isteniyor.

Kriz şartı aranacak

Hazırlanan yasa değişikliği, hükûmete ve maliye bakanına belirli koşullarda doğrudan müdahale yetkisi verecek. Buna göre dizel ya da benzin fiyatı iki ay içinde yüzde 30’dan fazla artarsa bu durum resmî olarak kriz sayılacak.

Bu durumda hükûmet, kararnameyle hem marjaları sınırlayabilecek hem de artan vergi gelirini fiyatı düşürücü vergi indirimiyle dengeleyebilecek.

Hedef fiyatı değil, aşırı kazancı sınırlamak

Yeni sistemde doğrudan pompa fiyatına sabit tavan konulmayacak. Bunun yerine uluslararası fiyatlar, biyoyakıt yükümlülükleri, zorunlu stok katkıları ve makul işletme kârı gibi unsurlar dikkate alınarak marjalar denetlenecek.

Hükûmet ayrıca, alınan önlemlerin akaryakıt arzını tehlikeye atması hâlinde bu araçların askıya alınabileceğini de belirtti.

İran savaşı etkisi öne çıktı

Paketin arkasında, Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasalarında yarattığı baskı bulunuyor. ABD ve İsrail’in İran’a saldırısının ardından özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretini etkiledi.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin bu boğazdan geçmesi, fiyat baskısını daha da artırdı.

Fiyatlar biraz geriledi

Düzenleme hazırlanırken akaryakıt fiyatlarında son günlerde sınırlı bir gerileme de görüldü. Ülkedeki ortalama fiyatlara göre motorin pazartesi günü litre başına 1,988 avrodan satılırken salı günü 1,964 avroya indi. Süper benzinde ise fiyat 1,785 avrodan 1,760 avroya geriledi.

Buna rağmen hükûmet, piyasalardaki oynaklığın sürdüğünü ve ek önleme ihtiyaç olduğunu düşünüyor.

Parlamentoda hızla geçmesi bekleniyor

Paketin gelecek hafta parlamentoya sunulması planlanıyor. Bunun için pazartesi günü özel oturum yapılması, resmî onayın ise çarşamba ya da perşembe günü verilmesi bekleniyor. Federal Konsey’in de cuma günü toplanarak düzenlemenin zamanında yürürlüğe girmesini sağlaması öngörülüyor.

Hükûmetin daha önce aldığı bir başka önlem de hâlâ yürürlükte. Buna göre akaryakıt istasyonları fiyatları artık yalnızca pazartesi, çarşamba ve cuma günleri saat 12.00’de artırabiliyor. İndirim ise günün her saatinde yapılabiliyor. Bu uygulamanın 12 Nisan’da sona ermesi planlanıyor.