Kemer sıkma paketi netleşti: Emekli maaşları enflasyonun altında kalacak

Avusturya’da 2027 ve 2028 bütçelerine ilişkin kemer sıkma paketinin ayrıntıları netleşti. Maliye Bakanı Markus Marterbauer, 10 Haziran’da çift yıllı bütçeyi parlamentoya sunacak.

Paketin büyüklüğü gelecek 2 yıl için 5 milyar avro olarak açıklandı. Hükûmetin hedefi, bütçe açığını 2028’e kadar Brüksel’in belirlediği sınır olan gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3’ünün altına çekmek.

Böylece Avusturya’nın AB açık prosedüründen çıkması amaçlanıyor.

“Bütçeyi onarırken yatırım da yapacağız”

Marterbauer, bütçe planının 4 ana hedefe dayandığını söyledi. İlk hedef, kamu maliyesinde 2,5 milyar avroluk ek iyileştirme sağlamak. İkinci hedef ise yine 2,5 milyar avroluk kaynakla bazı alanlarda yatırımı sürdürmek.

Bu kapsamda işveren üzerindeki yan iş gücü maliyetlerinin düşürülmesi, eğitim, bakım hizmetleri ve iş gücü piyasasına yatırım yapılması planlanıyor.

Marterbauer, “Bütçeyi daha da onarmak zorundayız. Aynı zamanda bazı alanlarda öncelik de koyuyoruz” dedi.

Üçüncü hedef, sosyal sistemin ve emeklilik sisteminin finansmanını güvence altına almak. Dördüncü hedef ise vergi ve harç yapısını yeniden düzenlemek.

Üçlü koalisyonda sert pazarlık

ÖVP’li Maliye Devlet Sekreteri Barbara Eibinger-Miedl, koalisyon içinde bazı başlıklarda zorlu tartışmalar yaşandığını söyledi. Eibinger-Miedl, “Kolay olmadı ama ortak bir çözüm bulduk” dedi.

Paketin en dikkat çeken yanı, yükün hangi kesimlere nasıl dağıtıldığını göstermesi oldu.

En büyük yük şirketlere ve bankalara

Tasarruf paketine en büyük katkıyı şirketler, bankalar ve federal devletin pay sahibi olduğu kurumlar yapacak. Bu grubun toplam katkısı yüzde 44 olarak hesaplandı.

Bu kapsamda banka vergisi artırılacak. 1 milyon avronun üzerinde kâr eden şirketler için kurumlar vergisi yükü yükselecek.

Devlete yakın şirketlerden daha yüksek temettü alınması da planlanıyor. ÖBAG, Verbund ve Federal Ormanlar gibi kurumlar bu kapsamda öne çıkıyor.

Ayrıca kumar alanında yeni düzenlemeler yapılacak. 60 yaş üzeri çalışanlar için de yeni prim ve katkı yükümlülükleri getirilecek.

Yüksek gelirlilerden yüzde 12 katkı

Yüksek gelirlilerin pakete katkısının yüzde 12 olması öngörülüyor.

Bunun için sosyal sigortada azami prim matrahı 200 avro artırılacak. Ana konutlar hariç olmak üzere eski taşınmazlardan elde edilen kazançlara uygulanan gayrimenkul gelir vergisi yükseltilecek.

Kamu alanındaki çok yüksek lüks emekli maaşları için güvence katkısı alınacak. Elektrikli araçlar için de ayni menfaat düzenlemesi getirilecek.

Çalışanların payı yüzde 9

Çalışanların bütçe iyileştirme paketine katkısı yüzde 9 olarak hesaplandı. Bu katkının önemli bölümü işsizlik sigortası primlerinin yeniden düzenlenmesinden gelecek.

Ayrıca uzaktan çalışma için sağlanan sabit ödeme uygulaması kaldırılacak.

Emeklilere yeni yük

Paketin en tartışmalı başlıklarından biri emekli maaşları oldu. Avusturya’da 2026’da tüm emekli maaşları enflasyon oranında artırılmamıştı. Bu uygulama 2027’de de sürecek.

Marterbauer’in açıklamasına göre asgari emekli aylığı alanlar dışında neredeyse tüm emekliler, enflasyonun altında artışla yetinmek zorunda kalacak.

Emekli maaşları 2027’de yüzde 2,95 artırılacak. 2028’de de maaş artışlarının yine enflasyonun altında kalması planlanıyor. Kaplıca tedavileri ve rehabilitasyon hizmetlerinde de kesintiye gidilecek. Emeklilerin tasarruf paketindeki payı yüzde 13 olarak hesaplandı.

Aile yardımlarında kesinti

Ailelerin bütçe iyileştirme paketindeki payı yüzde 6 olacak. Bu kapsamda aile yardımı ve çocuk bakım parası gibi bazı ödemeler dondurulacak.

Ayrıca 3 yaşından büyük çocuklar için aile bonusunda kesintiye gidilecek. Bu kesinti, her 2 ebeveynin de çalışmadığı aileleri etkileyecek. Tek ebeveynli aileler ise kapsam dışında tutulacak.

Yönetimde tasarruf, çevre zararlı teşviklerde kesinti

Paketin bir diğer ayağını kamu yönetimindeki tasarruflar oluşturuyor. Yönetim alanındaki kesintilerin toplam pakete katkısı yüzde 12 olacak.

İklime zarar veren teşviklerin azaltılmasından ise yüzde 4’lük katkı bekleniyor.

Avusturya hükûmeti, bu paketle hem bütçe açığını düşürmeyi hem de eğitim, bakım ve istihdam gibi alanlarda yatırım alanı açmayı hedefliyor. Ancak emekli maaşlarının enflasyonun altında artırılması ve aile yardımlarının dondurulması, paketin en çok tartışılacak başlıkları arasında yer alıyor.