Belçika’dan petrol için acil plan

Belçika hükûmeti, olası bir enerji krizine karşı petrol arzını güvenceye almak amacıyla petrol acil durum planı kurulmasını onayladı. Plan, Federal Enerji Bakanı Matthieu Bihet’in önerisiyle Bakanlar Kurulu’ndan geçti.

Yeni düzenleme, ham petrol ve petrol ürünlerinin tedarikinde yaşanabilecek büyük kesintilere karşı ülkenin hazırlığını artırmayı amaçlıyor.

Bihet, son jeopolitik krizlerin enerji arzında önceden hazırlıklı olmanın önemini gösterdiğini belirtti. Bakan, “Bu acil durum planıyla Belçika’nın enerji dayanıklılığını ve kesinti durumunda haneleri, şirketleri ve temel hizmetleri koruma kapasitesini güçlendiriyoruz” dedi.

Hürmüz Boğazı riski

Plan, AB’nin 2009 tarihli petrol stoku direktifinin uygulanmasını da hedefliyor. Bu direktif, üye ülkelerin belirli düzeyde ham petrol ya da petrol ürünü stokuna sahip olmasını zorunlu kılıyor.

AB ülkelerinin ayrıca büyük arz kesintilerinde devreye girecek bir acil plan hazırlaması gerekiyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma da bu tür risklere örnek gösteriliyor.

Son dönemde petrol fiyatları, İran’ın ABD ile görüşmeleri askıya aldığını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatma tehdidinde bulunmasının ardından yükseldi. Bu açıklama, İsrail’in Lübnan’ın güneyi ve Gazze’ye yönelik saldırılarını artırdığı bir dönemde geldi.

Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, küresel piyasaları da etkiliyor. Sıvılaştırılmış doğal gaz ve gübre tedarikinde de risklerin arttığı belirtiliyor.

Şirketler daha sık bildirim yapacak

Belçika tarafında, ABD ve İsrail’in müzakerelerdeki belirsiz tutumu ile İran’ın baskıya boyun eğmeme eğilimi nedeniyle tedarik sorunlarının sürebileceği değerlendiriliyor.

Belçika’da stratejik petrol rezervleri hâlihazırda bulunuyor. Ancak yeni plan, büyük bir arz kesintisi durumunda daha net bir operasyon ve kriz yönetimi çerçevesi oluşturmayı amaçlıyor.

Bihet’in 11 Mayıs’ta kabul edilen kararnamesiyle petrol ve petrol ürünleri sektörü artık ticari stoklarını haftada bir kez değil, üç kez bildirecek. Bildirimler pazartesi, çarşamba ve cuma günleri yapılacak.

Bu sayede Belçika, petrol şirketlerinin elindeki stokları daha yakından izleyebilecek ve olası arz şoklarına karşı daha hızlı değerlendirme yapabilecek.

Petrol fiyatları yüksek seyrediyor

Brent petrol fiyatı varil başına yaklaşık 100 dolar seviyesinde kalmaya devam ediyor. Bu rakam, savaş öncesi döneme göre yaklaşık yüzde 40 daha yüksek.

Avrupa’da bazı havayolu şirketleri, uçak yakıtı tedarikindeki belirsizlik nedeniyle uçuş iptallerine gitmek zorunda kalıyor. Enerji maliyetleri nedeniyle enflasyon baskısının da yeniden arttığı belirtiliyor.

Belçika ve Hollanda, Avrupa’ya petrol girişinde ana kapılardan biri olarak görülüyor. Belçika’nın ayrıca rafineri kapasitesi ve uçak yakıtı üretim imkânı bulunuyor.

96 günlük rezerv var

Belçika hükûmeti, mevcut durumda vatandaşlara güvence vermeye çalışıyor. Ülkede şu anda yaklaşık 96 günlük stratejik petrol stoku bulunuyor. Bu seviye, AB’nin 90 günlük asgari zorunluluğunun üzerinde.

Mart ayında Uluslararası Enerji Ajansı, Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasalarında yarattığı aksaklıkları hafifletmek için acil rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesini kararlaştırmıştı. Bu, kurum tarihinde alınan en büyük kararlardan biri oldu.

Daha önce Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından 182 milyon varilden fazla petrol piyasaya verilmişti.

Belçika o dönemde rezervlerini kullanmamıştı. Ülkenin o zamanki stok seviyesi 92 günlük ihtiyacı karşılayacak düzeydeydi. Bihet, o dönemde rezervlerin fiyatları düzenlemek için değil, arz güvenliği tehdit altına girdiğinde kullanılmak üzere tutulduğunu söylemişti.

AB ülkeleri arasında şimdiye kadar Almanya, Hollanda, Fransa, Avusturya ve İspanya stratejik rezervlerine başvurdu.

Bihet, enerji güvenliğinin devletin temel sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı. Bakan, “Sorumluluğumuz, Belçika’nın her koşulda hazırlıklı, dayanıklı ve vatandaşlarını koruyabilecek durumda kalmasını sağlamaktır. Enerji güvenliği bir seçenek değil, devletin temel görevidir” dedi.