BM’den 40’tan fazla göçmen türe yeni koruma kararı

Brezilya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler Türleri Koruma Konferansı’nda, 40’tan fazla göçmen hayvan türü için daha sıkı uluslararası koruma kararı alındı. Karar, dünyada hızlanan tür kaybına karşı verilmiş yeni bir adım olarak değerlendirildi.

Campo Grande kentindeki konferansta alınan kararlarla birlikte çita, çekiçbaşlı köpekbalığı, kar baykuşu, çizgili sırtlan ve dev su samuru gibi türler daha güçlü koruma kapsamına girdi.

Konferanstan yeni kararlar çıktı

Kararlar, Göçmen Yabani Türlerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’ye taraf ülkeler tarafından alındı. Buna göre bazı türler sözleşmenin daha sıkı koruma öngören ek listelerine eklendi.

Bu listeler, türlerin karşı karşıya olduğu tehlikenin düzeyine göre ülkeleri ya daha sert koruma önlemleri almaya ya da uluslararası iş birliğini artırmaya zorluyor. Böylece sözleşme kapsamındaki tür sayısı 1200’ün üzerine çıktı.

“Türler bir sonraki toplantıyı bekleyemez”

Sözleşmenin yürütme sekreteri Amy Fraenkel, konferansa koruma altındaki türlerin yaklaşık yarısının sayısının azaldığı bilgisiyle geldiklerini söyledi. Fraenkel, toplantıdan daha sıkı önlemler ve daha iddialı planlarla ayrıldıklarını belirtti.

Ancak ona göre asıl mesele, bu kararların hemen uygulanması. Çünkü tehdit altındaki türler bir sonraki uluslararası buluşmayı bekleyebilecek durumda değil.

Köpekbalıkları için dönüm noktası

Doğa koruma çevreleri, özellikle köpekbalıkları için alınan kararların önemli olduğunu vurguladı. Konferansta daha güçlü koruma kapsamına alınan türler arasında büyük çekiçbaşlı köpekbalığı gibi deniz türleri de yer aldı.

Uzmanlar, bu adımı göçmen türlerin korunması açısından güçlü bir mesaj olarak değerlendirdi. Özellikle deniz canlıları üzerindeki baskının son yıllarda ciddi biçimde arttığına dikkat çekildi.

Yeni veriler tabloyu ağırlaştırdı

Konferansa sunulan Birleşmiş Milletler verileri, göçmen türlerin karşı karşıya olduğu tehdidin büyüdüğünü ortaya koydu. Buna göre sözleşme kapsamındaki türlerin neredeyse yarısının popülasyonu geriliyor. Yaklaşık dörtte biri ise yok olma tehlikesi altında bulunuyor.

En ağır tablo denizlerde görülüyor. Ancak tatlı su balıkları da ciddi bir çöküş yaşıyor. BM verilerine göre bu balıkların sayısı 1970’ten bu yana dünya genelinde yüzde 80’den fazla azaldı.

Nedenler aynı: Kirlilik, avcılık, yaşam alanı kaybı

Uzmanlara göre gerilemenin başlıca nedenleri barajlar, kirlenen sular, aşırı avlanma ve nehir bağlantılarının bozulması. Bunun yanında yasa dışı avcılık, plastik kirliliği, su altı gürültüsü, yan av ve yaşam alanı kaybı da göçmen türleri zorluyor.

Konferansta bu tehditlere karşı yeni adımlar da kararlaştırıldı. Amazon bölgesi için bölgesel koruma programları ile aşırı kullanım ve çevresel yıkıma karşı yeni girişimlerin bunlar arasında olduğu belirtildi.

Herkes masada değil

Sözleşmeye Avrupa Birliği ile birlikte 130’dan fazla ülke taraf. Afrika ve Latin Amerika’dan çok sayıda ülke de bu yapının içinde yer alıyor. Ancak ABD, Çin ve Rusya gibi büyük ülkeler sözleşmenin tarafı değil.

Bu nedenle alınan kararlar önemli görülse de, uygulamanın ne kadar etkili olacağı büyük ölçüde ülkelerin sahada ne yapacağına bağlı olacak.