Orta Doğu gerilimi petrol fiyatlarını yeniden sıçrattı

Orta Doğu’da İran ile İsrail arasında gerilimin yeniden tırmanması, petrol fiyatlarını yukarı çekti. Brent petrolün ağustos teslim varil fiyatı pazartesi sabahı yaklaşık 97 dolara yükseldi.

Bu seviye, geçen haftanın sonuna göre yaklaşık yüzde 4 artış anlamına geliyor.

İran’dan 2 ay sonra ilk saldırı

İran, pazar akşamı 2 ay aradan sonra ilk kez İsrail’e füze saldırısı düzenledi. Saldırının, İsrail’in Lübnan’da Hizbullah’a yönelik operasyonlarına yanıt olarak yapıldığı belirtildi.

İsrail ise karşı saldırılarla yanıt verdi. Bu saldırılarda İran’daki bir petrokimya tesisinin de hedef alındığı bildirildi.

Son gelişmeler, İran ile İsrail arasında açık çatışma riskinin yeniden büyüdüğü yönündeki kaygıları artırdı. Gerilim, İran ile ABD arasında gündemde olan olası anlaşmanın da tehlikeye girebileceği yorumlarına yol açtı.

Hürmüz Boğazı baskısı sürüyor

Yılın başında Orta Doğu’da yaşanan tırmanma, küresel petrol piyasasında sert dalgalanmalara neden olmuştu. Brent petrolün varil fiyatı bir dönem 120 doların üzerine çıkmıştı.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz yolunu büyük ölçüde bloke etmesi, küresel petrol piyasasının tarihindeki en büyük arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre bu blokaj nedeniyle piyasaya günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ulaşamıyor. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki açık liman üzerinden boru hattıyla petrol ihraç edebilmesi, kaybı bir ölçüde hafifletiyor.

J.P. Morgan’dan kritik uyarı

ABD’li banka J.P. Morgan’ın geçen ay yayımladığı analiz, enerji piyasalarında dikkat çekmişti. Analize göre, kriz sürerse en geç eylül ayında küresel petrol sisteminde tam durma riski ortaya çıkabilir.

J.P. Morgan uzmanları, küresel petrol piyasasının bir otomobil deposu gibi son damlasına kadar kullanılabilecek bir sistem olmadığını vurguluyor. Analizde petrol akışı, insan vücudundaki kan dolaşımına benzetiliyor.

Buna göre sistemdeki seviye belirli bir eşiğin altına düşerse yalnızca fiyatlar yükselmekle kalmayabilir, küresel petrol akışının tamamı ciddi biçimde aksayabilir.

Analizde, “Dolaşım belirleyici önemdedir” değerlendirmesi yer aldı.

Piyasalar yeni çatışma riskini fiyatlıyor

Enerji piyasaları, İran ile İsrail arasındaki son saldırıları yalnızca bölgesel bir güvenlik krizi olarak değil, küresel arz riski olarak da görüyor.

Petrol fiyatlarındaki son artış, yatırımcıların yeni bir tedarik şoku ihtimalini fiyatlamaya başladığını gösteriyor.

Uzmanlara göre çatışmaların uzaması, enerji fiyatları üzerinden enflasyonu yeniden besleyebilir. Bu durum özellikle enerjiye bağımlı ekonomiler için yeni bir baskı yaratabilir.