Savaşta yeni eşik: İsrail İran’daki nükleer reaktör vuruldu

İran savaşında gerilim yeni bir aşamaya geçti. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran’daki Hondeb nükleer araştırma reaktörünün, İsrail saldırısı sonucu ağır hasar aldığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise savaşın Tahran’da fiilen bir rejim değişikliğine yol açtığını savundu. Aynı saatlerde Lübnan’dan Batı Şeria’ya kadar uzanan hatta yeni çatışma ve kriz haberleri geldi.

IAEA: Reaktör artık çalışamaz durumda

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre İran’daki, eski adıyla Arak olarak bilinen Hondeb ağır su reaktörü İsrail tarafından düzenlenen saldırı sonucu artık işletilemez durumda. Ajans, bu değerlendirmeyi uydu görüntüleri ve tesise ilişkin kendi bilgilerine dayandırdı. Açıklamada tesiste beyan edilmiş nükleer madde bulunmadığı da belirtildi. İran’ın 27 Mart’taki saldırıyı ajansa bildirdiği aktarıldı.

Trump: Tahran’da rejim değişikliği oldu

ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada İran’daki mevcut tabloyu ‘rejim değişikliği’ olarak tanımladı. Trump, Washington’ın artık Tahran’da daha önce muhatap olmadıkları bir grupla karşı karşıya olduğunu söyledi. Bununla birlikte İran’la yakında bir anlaşmaya varılabileceğini de öne sürdü. Ancak haberde, uzmanların mevcut İran yönetimini öncekilere göre daha da sert bir çizgide gördüğü belirtildi.

Trump ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki abluka tutumunu gevşetmeyi kabul ettiğini ve 20 petrol tankerinin geçişine izin verileceğini söyledi. Bu adımın ne ölçüde ve ne kadar süreyle uygulanacağı ise belirsizliğini koruyor.

Trump’ın hedefinde İran petrolü var

Haberde yer alan bir başka başlık da Trump’ın İran petrolüne ilişkin sözleri oldu. Trump, açık biçimde İran’ın petrolünü denetim altına almak isteyebileceğini söyledi. Bu çerçevede İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün geçtiği Harg Adası’nın ABD tarafından hedef alınabileceği iddiası gündeme geldi. Aynı haberde Pentagon’un bu tür bir senaryo için yaklaşık 10 bin askeri görevlendirdiğinin öne sürüldüğü de aktarıldı. Trump ise ada için “alabiliriz de almayabiliriz de” diyerek birçok seçenek bulunduğunu söyledi.

CNN ekibine saldırı sonrası tabur açığa alındı

Savaşın etkileri yalnızca İran’la sınırlı kalmadı. İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria’da CNN ekibine şiddet uyguladı. CNN, ekibinin bir yerleşimci saldırısının izlerini görüntülemeye çalışırken askerler tarafından engellendiğini, bir gazetecinin boğazının sıkıldığını, yere yatırıldığını ve kamerasının zarar gördüğünü duyurmuştu.

Lübnan’da bir BM askeri öldü

Lübnan’ın güneyinde bir Birleşmiş Milletler barış gücü mevzisinde mühimmat patlaması sonucu bir BM askeri hayatını kaybetti, bir asker de ağır yaralandı. UNIFIL, merminin nereden geldiğinin henüz bilinmediğini açıkladı. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı. Misyon, barış gücüne yönelik saldırıların uluslararası insancıl hukukun ağır ihlali anlamına geldiğini vurguladı.

Netanyahu’dan patrik için ‘derhâl erişim’ sözü

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Kudüs’teki Kutsal Kabir Kilisesi’ne giriş tartışmasına müdahil oldu. Netanyahu, Latin Patriği Pierbattista Pizzaballa’ya kiliseye ‘tam ve derhâl erişim’ sağlanması talimatı verdiğini açıkladı. Pizzaballa, bir gün önce polis tarafından Palmiyeler Pazarı ayinini yönetmek üzere kiliseye girerken engellenmişti.

Savaş bölgeye yayılıyor

Son gelişmeler, İran savaşının yalnızca iki ülke arasında kalmadığını, nükleer tesislerden deniz geçişlerine, Batı Şeria’dan Lübnan sınırına kadar daha geniş bir alana yayıldığını gösteriyor. Bir yandan yeni saldırılar ve askerî hedefler konuşulurken, diğer yandan diplomasi ihtimali de masada tutuluyor. Ancak sahadaki tablo, gerilimin şimdilik düşmediğine işaret ediyor.