Bernadette Chirac hayatını kaybetti

Fransa’nın eski cumhurbaşkanı eşi Bernadette Chirac, 93 yaşında hayatını kaybetti. AFP’nin haberine göre, 12 yıl boyunca eşi Jacques Chirac’ın yanında Élysée Sarayı’nda bulunan Bernadette Chirac, zamanla kendi siyasi kimliğini de oluşturmuştu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ölüm haberini cumartesi günü duyurdu. Macron, eşi Brigitte Macron ile birlikte haberi büyük üzüntüyle öğrendiklerini belirtti.

Macron, X hesabından yaptığı paylaşımda, Bernadette Chirac’ın hayır çalışmalarıyla milyonlarca hastanın yaşamına dokunduğunu vurguladı. Macron, “Bernadette Chirac, sessizliği ve kararlılığıyla çok sayıda hayatı değiştirdi. Büyük bir gönül kadını aramızdan ayrıldı” dedi.

Yarım asrı aşan siyasi yolculuk

Bernadette Chirac, Jacques Chirac’ın uzun siyasi yolculuğunun en yakın tanıklarından biriydi. Jacques Chirac, milletvekilliğinden 2 kez başbakanlığa, Paris Belediye Başkanlığı’ndan 1995’te cumhurbaşkanlığına uzanan bir kariyer yürüttü.

Bernadette Chirac ise bu süreçte yalnızca bir cumhurbaşkanı eşi olarak kalmadı. Disiplinli, sert, dikkatli ve siyasi hafızası güçlü bir figür olarak Fransa kamu yaşamında kendine özel bir yer açtı.

Resmî fotoğraflarda çoğu zaman dik duruşu, özenli saçları, kolundaki çantası ve mesafeli görüntüsüyle tanındı. Ancak bu görüntünün ardında etkili bir siyasi aktör ve yorulmak bilmeyen bir çalışma temposu vardı.

Corrèze’de kendi gücünü kurdu

Bernadette Thérèse Marie Chodron de Courcel, 18 Mayıs 1933’te Paris’te doğdu. Varlıklı, Katolik geleneklere bağlı ve kamu hizmetiyle iç içe bir aileden geliyordu. Ailesinde askerler, sanayiciler ve diplomatlar vardı. Bir amcası, savaş yıllarında Londra’da Charles de Gaulle’ün yakın çalışma ekibinde yer almıştı.

Jacques Chirac ile Paris’te Sciences Po’da tanıştı. Çift, Mart 1956’da evlendi. Bernadette Chirac daha sonra bu 63 yıllık evliliği uzun bir dayanıklılık dersi olarak anlatacaktı.

Jacques Chirac halkla kurduğu sıcak ilişki, güçlü iştahı ve politik sezgisiyle biliniyordu. Bernadette Chirac’ın öne çıkan yönleri ise disiplin, sosyal özgüven, kuru mizah ve sadakat ile ihaneti unutmayan güçlü hafızasıydı.

Katolik filozof Jean Guitton, onu “Fransa’nın son kraliçesi” olarak tanımlamıştı. Bernadette Chirac da bu tanımı boşa çıkaracak bir çizgi izlemedi.

Eşinin kadınlarla ilişkileri uzun yıllar Fransız siyasetinde açık sır olarak konuşuldu. Bernadette Chirac ise yıllar sonra bu konuda, “Başta zordu. Çok kalbim kırıldı, sonra alıştım” dedi.

Siyasi mücadelede yerel kök saldı

Jacques Chirac Paris’te güç kazanırken Bernadette Chirac, eşinin kırsal dayanağı olan Corrèze bölgesinde çalıştı. Ancak bu rolü yalnızca sembolik biçimde üstlenmedi.

1971’de Sarran’da belediye meclis üyesi seçildi. 1979’da Corrèze Genel Konseyi’ne girdi ve bu görevini 2015’e kadar sürdürdü.

Bu yerel siyasi zemin, Bernadette Chirac’a kendi gücünü kurma imkânı verdi. Böylece Élysée Sarayı’na yalnızca eşinin yanında değil, kendi siyasi deneyimiyle de girmiş oldu.

Hayır çalışmalarıyla geniş kitlelere ulaştı

Jacques Chirac’ın 1995’te cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Bernadette Chirac, first lady rolünü daha görünür ve etkili hâle getirdi.

Sert, sadık ve zaman zaman affetmeyen bir siyasi figür olarak bilinse de erkek egemen Fransız siyasetinde kadın otoritesine de alan açtı.

Onun kişisel yaşamındaki en büyük acı ise uzun süre özel alanda kaldı. Çiftin büyük kızı Laurence, ergenlik döneminde geçirdiği menenjitin ardından ağır anoreksiya yaşadı. Birkaç kez intihar girişiminde bulunan Laurence Chirac, 2016’da 58 yaşında hayatını kaybetti.

Bu aile dramı, Bernadette Chirac’ın hastanelerdeki çocuklara yönelik hayır çalışmalarına daha fazla yönelmesinde etkili oldu.

Pièces Jaunes ulusal kampanyaya dönüştü

Bernadette Chirac, 1994’te hastanelerde tedavi gören çocuklar için bozuk para toplayan Opération Pièces Jaunes adlı yardım kampanyasının başına geçti.

Onun yönetiminde kampanya, Fransa’nın en bilinen sosyal dayanışma hareketlerinden biri hâline geldi. Hastane odalarında uzun süre geçirmek zorunda kalan çocuklar ve aileleri için destek sağlandı.

Bernadette Chirac, bu kampanyayı 2019’a kadar yönetti. Daha sonra görevi Brigitte Macron’a devretti ve onursal başkan oldu.

“Eşim artık siyaset yapmıyor, ama ben yapıyorum”

Jacques Chirac 2007’de görevden ayrıldıktan sonra sağlığı giderek kötüleşti. Kamuoyu önündeki sesi zayıflarken Bernadette Chirac’ın siyasi dili keskinliğini korudu.

Bir dönem gazetecilere, “Eşim artık siyaset yapmıyor, ama ben yapıyorum” demişti.

Jacques Chirac 2019’da hayatını kaybettiğinde Bernadette Chirac sağlık sorunları nedeniyle kamuya açık veda törenine katılamadı. Ancak Fransa’daki yeri çoktan belirginleşmişti.

Bernadette Chirac, yalnızca bir cumhurbaşkanının eşi olarak değil, dayanıklılığını siyasi etkiye, siyasi etkisini de toplumsal hizmete dönüştüren bir figür olarak hatırlanacak.