Fransa’da Lyhanna öfkesi: Çocuk istismarına karşı yeni önlemler

Fransa’da 11 yaşındaki Lyhanna’nın ölümü sonrası büyüyen tepki hükûmeti harekete geçirdi. Başbakan Sébastien Lecornu, salı günü ilgili bakanlarla yaptığı toplantının ardından çocukların korunması ve cinsel şiddetle mücadele için yeni önlemler açıkladı.

Lecornu, özellikle çocuklara yönelik suçlarda soruşturmaların en geç 3 ay içinde yürütülmesini önerdi. Seri tecavüz failleri için cezaların da artırılması gündeme geldi. Bu kişiler için mevcut 20 yıllık hapis cezası yerine müebbet hapis seçeneği değerlendiriliyor.

Baş şüpheli hakkındaki dosyalar tepki çekti

Yeni adımlar, Lyhanna’nın ölümünde baş şüpheli olarak görülen Jérôme B. hakkındaki önceki şikâyet ve bildirimlerin yeterince hızlı değerlendirilmediği eleştirilerinin ardından geldi.

Baş şüpheli hakkında daha önce birden fazla şikâyet ve ihbar bulunduğu belirtiliyor. Kamuoyundaki tepki de büyük ölçüde adalet sisteminin bu bildirimlere neden zamanında karşılık vermediği sorusu etrafında büyüdü.

Hükûmetin önerileri arasında zamanaşımı kurallarının değiştirilmesi, mağdurların yargı süreci boyunca bilgilendirilmesi ve cinsel suç dosyalarında takipsizlik kararlarının gerekçelendirilmesi de bulunuyor.

Bu düzenlemelerin, daha önce Bakanlar Kurulu’na sunulan ve temmuz ayında parlamentoda görüşülmesi beklenen çocuk koruma yasa tasarısına eklenmesi planlanıyor.

“Adalet sistemi görevini yapmadı”

Jérôme B.’yi tecavüzle suçlayan 10 yaşındaki Rosa’nın annesi, Toulouse’dan yaptığı açıklamada sürece tepki gösterdi.

Anne, “Adalet sistemi görevini yapmadı. Neden bu kadar beklemek zorunda kaldığımızı anlamıyorum” dedi.

Rosa’nın annesi, Ağustos 2025’te şikâyette bulunduğunu söyledi. Ancak bu başvurunun ardından şüphelinin yeterince hızlı biçimde ifadeye çağrılmadığı ve soruşturma adımlarının geciktiği belirtiliyor.

Bu şikâyet ile Lyhanna’nın 29 Mayıs’ta Fransa’nın güneybatısındaki Fleurance kentinde kaçırılması arasında aylar geçti.

60 binden fazla kişi sokaktaydı

Lyhanna dosyası Fransa’da geniş çaplı protestolara yol açtı. Pazartesi akşamı birçok kentte 60 binden fazla kişi, kamu makamlarının ihmali olduğunu savunarak gösteri düzenledi.

Rosa’nın annesinin avukatı da salı günü devlete ‘ağır ihmal’ gerekçesiyle dava açmayı planladığını duyurdu. Avukat ayrıca Adalet Bakanı Gérald Darmanin hakkındaki süreci Cumhuriyet Adalet Divanı’na taşımak istiyor.

Darmanin ise istifa etmeyi reddetti. Bakan daha önce dosyada ‘çok ağır aksaklıklar’ bulunduğunu kabul etmişti.

70 bin çocuk dosyası incelenecek

Adalet Bakanı Darmanin, mahkemelerde bekleyen ve çocukları ilgilendiren 70 bin şikâyetin 14 Temmuz’a kadar yeniden gözden geçirilmesi talimatını verdi.

Darmanin ve İçişleri Bakanı Laurent Nunez, salı sabahı Senato’da soruları yanıtladı. Nunez, polis ve jandarmanın çocuklara yönelik cinsel şiddet dosyalarını ele alış biçimini savundu.

Başbakan Lecornu ise pazartesi akşamı bakanlarına gönderdiği mektupta Lyhanna’nın ölümünden duyduğu dehşeti dile getirdi. Lecornu, olayın gerçekleşme koşullarına ilişkin “anlamakta zorlandığı noktalar” bulunduğunu da belirtti.

Yargı sistemi baskı altında

Kadın-Erkek Eşitliğinden Sorumlu Bakan Aurore Bergé, France 2 televizyonuna yaptığı açıklamada yargı sisteminin mağdurların yanında yeterince durmadığını söyledi.

Buna karşılık Yargı Yüksek Kurulu, dosya üzerinden binlerce hâkimin itibarsızlaştırılmasından rahatsızlık duyduğunu açıkladı. Kurul, olayın siyasal ve toplumsal tartışmalarda araçsallaştırıldığını savundu.

Fransız haber ajansı AFP’ye konuşan bazı savcılar ise yargı sisteminin ağır dosya yükü altında ezildiğini anlattı. Savcılara göre çok sayıda öncelikli dosya arasında önceliklerin de önceliğini belirlemek giderek zorlaşıyor.

Aix-en-Provence Başsavcısı Franck Rastoul, ülke genelinde 3,6 milyon dosyanın işlemde olduğunu ancak buna karşılık yeni kaynak yaratılmadığını söyledi.

Rastoul, “Bu dosyalara daha fazla öncelik vermemiz gerekecek. Bu da açıkça başka dosyaların daha yavaş ilerlemesi anlamına gelecek” dedi.

2027 seçimlerinin de gündemine girdi

Lyhanna dosyası, Fransa’da 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi tartışmaların da merkezine yerleşti.

Aday olması beklenen ya da adaylığını açıklayan isimler; yargıya ayrılacak kaynaklar, hâkimlerin sorumluluğu ve mağdurları daha iyi koruyacak yeni yasalar konusunda farklı öneriler dile getiriyor.

Başbakan Lecornu, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve cinsel şiddetle mücadele için ayrılan bütçenin 2027’de korunacağını söyledi.

Lecornu ayrıca hafta sonunda, cinsiyetçi ve cinsel şiddete karşı kapsamlı bir yasa metnini destekleyen milletvekilleriyle görüşeceğini açıkladı.

Lyhanna’nın ölümü, Fransa’da yalnızca tek bir dosyanın değil, çocukların korunması ve cinsel şiddet şikâyetlerinin nasıl ele alındığına dair daha geniş bir sistem tartışmasının fitilini ateşledi.