KDV artırılacak, maaş kesintileri azaltılacak: Hesapta 35 milyar avro var

Fransa’da 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde “sosyal KDV” tartışması yeniden başladı. Önerinin temelinde, tüketimden alınan KDV’yi artırırken çalışanların maaşlarından kesilen sosyal güvenlik primlerini azaltmak bulunuyor.

TF1 Info’nun ekonomi yorumcusu François Lenglet’nin analizine göre Fransa’da standart KDV oranı şu anda yüzde 20. Bu oranın birkaç puan artırılmasıyla yaklaşık 35 milyar avroluk ek gelir sağlanabileceği hesaplanıyor.

Aynı miktarda sosyal kesintinin maaşlardan kaldırılması halinde çalışanların eline geçen net ücretin yükselmesi hedefleniyor.

Maaşın neti artacak, alışveriş pahalanacak

Sistemin mantığı basit: Sosyal güvenliğin finansmanındaki yükün bir bölümü çalışanların maaşlarından alınarak tüketime kaydırılacak.

Örneğin bir çalışanın brüt maaşı değişmeyecek ancak maaşından yapılan kesintiler azalacağı için hesabına daha fazla para yatacak.

Buna karşılık KDV oranındaki artış nedeniyle birçok mal ve hizmetin fiyatının yükselmesi bekleniyor.

Bu nedenle tartışmanın merkezindeki soru, çalışanların maaşındaki artışın alışverişte karşılaşacakları fiyat artışını karşılayıp karşılamayacağı.

İthal ürünler de sosyal sisteme katkı sağlayacak

Sosyal KDV’yi savunanların öne çıkardığı diğer nokta ithalat.

Mevcut sistemde sosyal güvenlik büyük ölçüde Fransa’da çalışanların ve şirketlerin ödediği primlerle finanse ediliyor. Ancak yabancı ülkelerde üretilen ve Fransa’da satılan ürünler bu primlere doğrudan katkı sağlamıyor.

KDV üzerinden finansman artırıldığında ise Fransa’da satılan ithal ürünlerden de daha fazla vergi alınacak.

Lenglet’ye göre bu yöntem, sosyal güvenliğin finansmanına ithal ürünlerin de daha fazla katkıda bulunmasını sağlayabilir.

Hollande 4 puanlık artış öneriyor

Sosyal KDV son haftalarda Fransa siyasetinde yeniden tartışılmaya başlandı.

Public Sénat’ın aktardığına göre eski Cumhurbaşkanı François Hollande, standart KDV oranının yüzde 20’den yüzde 24’e çıkarılmasını ve buna karşılık çalışanların ödediği sosyal kesintilerin azaltılmasını öneriyor.

Hollande, bu sistemle çalışanların alım gücünün yaklaşık yüzde 10 artırılabileceğini savunuyor. Gıda ürünleri ve enerji tasarrufu sağlayan tadilatlarda ise düşük KDV oranının sıfıra indirilmesini öneriyor.

Eski Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire de benzer biçimde KDV’nin 2 ila 3 puan artırılarak sosyal güvenliğin finansman yükünün çalışmadan tüketime kaydırılmasını savunuyor.

En büyük risk enflasyon

Ekonomistler ise sistemin önemli riskleri bulunduğuna dikkat çekiyor.

KDV artışı fiyatlara yansırsa enflasyonun yükselmesi ve tüketimin azalması beklenebilir. Özellikle gelirinin büyük bölümünü günlük ihtiyaçlara harcayan düşük gelirli kesimler bundan daha fazla etkilenebilir.

Çalışmayan emekliler veya sosyal yardımlarla yaşayan kişiler de maaş kesintilerindeki düşüşten yararlanamayacakları halde daha yüksek KDV ödemek zorunda kalabilir.

Bu nedenle “sosyal KDV” çalışanların net maaşını artırabilecek bir yöntem olarak görülse de alım gücü üzerindeki gerçek etkisinin fiyatların ne kadar artacağına bağlı olacağı belirtiliyor.

Fransa’da uzun yıllardır zaman zaman gündeme gelen ancak siyasi maliyeti nedeniyle uygulanamayan sosyal KDV, böylece 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde yeniden ekonomi tartışmalarının merkezine yerleşmiş durumda.