Başbakan frene basmadı, akaryakıt uçtu

Hollanda’da akaryakıt fiyatları yeniden siyasetin ana başlıklarından biri oldu. Başbakan Rob Jetten, benzin ve motorindeki vergi yükünü azaltmak için şimdilik bir adım atmayacaklarını söyledi. Ancak bu açıklamanın ardından piyasalarda yeni bir yükseliş dalgası başladı.

Başbakan beklemeyi seçti

Jetten, uzaktaki bir savaşın ülkedeki pompa fiyatlarını doğrudan etkilediğini söyledi. Hükûmetin gelişmeleri izlediğini ve enerji arz güvenliğini korumak için çalıştığını belirtti. Buna rağmen akaryakıttaki vergilerin düşürülmesi için henüz bir gerekçe görmediğini ifade etti.

Bu açıklama, özellikle son aylarda artan hayat pahalılığı nedeniyle dikkat çekti. Çünkü akaryakıt fiyatlarındaki her artış, yalnızca araç sahiplerini değil taşımacılık ve günlük yaşam maliyetlerini de etkiliyor.

Fiyatlar yeniden yükseldi

Başbakanın açıklamasından kısa süre sonra piyasalarda sert bir hareket yaşandı. Hollanda’da tavsiye edilen pompa fiyatı benzinde litre başına yaklaşık 2,39 avroya çıktı. Motorinin litre fiyatı ise 2,44 avroyla rekor seviyeye ulaştı.

Enerji piyasalarındaki bu yeni yükseliş, ülkede vergi indirimi tartışmasını yeniden alevlendirdi.

Savaş piyasaları sarstı

Fiyat artışının arkasında Orta Doğu’daki savaş var. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla büyüyen çatışma, petrol ve doğalgaz piyasalarında yeni bir sarsıntı yarattı. Amsterdam doğalgaz piyasasında fiyatlar haftanın ilk işlemlerinde sert yükseldi.

Petrol tarafında da benzer bir tablo oluştu. ABD tipi ham petrol 100 doların üzerine çıktı. Brent petrol de 110 dolar eşiğini aştı. Bu artış, Avrupa’da enerji maliyetlerinin yeniden büyümesine yol açtı.

Eski vergi indirimi yeniden gündemde

Hollanda hükûmeti, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından akaryakıttaki vergileri düşürmüştü. Amaç, yükselen enerji fiyatlarının vatandaşa etkisini sınırlamaktı. Bu uygulama birkaç kez uzatılmış, daha sonra vergiler yeniden artırılmıştı.

Şimdi ise aynı soru yeniden gündemde; hükûmet, artan fiyatlara karşı yeniden vergi indirimi yoluna gidecek mi? Jetten’in son açıklaması, Lahey’in şimdilik bekleme çizgisinde kaldığını gösteriyor.