Hollanda’da FvD’ye aşırı sağ tepkisi

Hollanda’da sığınmacı merkezlerine karşı düzenlenen şiddetli protestolar, Temsilciler Meclisi’nde sert bir tartışmaya yol açtı. NU.nl’nin haberine göre, aşırı sağcı FvD ve parti lideri Lidewij de Vos, neredeyse tüm partilerin eleştirileriyle karşı karşıya kaldı.

Bu durum, Meclis’in FvD’ye yönelik alışılmış tutumundan farklı görüldü. Parlamentoda bugüne kadar FvD’nin aşırı sağ görüşlerini büyütmemek için partiyi çoğu zaman görmezden gelme eğilimi vardı. Ancak son tartışmada bu strateji değişti.

Aşırı sağ bağlantılar gündeme geldi

Tartışmanın merkezinde, Loosdrecht ve bazı diğer belediyelerde yaşanan sığınmacı karşıtı şiddet olayları vardı. Bu olaylarda aşırı sağ grupların rol oynadığına ilişkin işaretler gündeme getirildi.

Yerel seçimler öncesinde bazı FvD adaylarının, geçmişte ya da hâlen çeşitli aşırı sağcı gruplarla bağlantılı olduğu ortaya çıkmıştı. Bu nedenle Meclis’teki tartışma büyük ölçüde FvD’nin bu çevrelerle ilişkisi ve kullandığı söylemler üzerinde yoğunlaştı.

De Vos baskıya rağmen geri adım atmadı

Salı akşamı yapılan oturumda De Vos, siyasi yelpazenin hem solundan hem sağından gelen sorularla karşılaştı. Milletvekilleri, FvD liderinden sığınmacı karşıtı protestolardaki şiddeti ve aşırı sağ ideolojileri açık biçimde reddetmesini istedi.

Ancak De Vos, FvD’nin aşırı ideolojilerle ilgisi olmadığını savundu. Parti üyelerinin aşırı sağ gruplara mensup olduğu yönündeki iddiaları da ‘ima’ olarak nitelendirip reddetti.

Repatriasyon ve nüfus değişimi tepkisi

Birçok parti, FvD’nin repatriasyon ve nüfus değişimi gibi kavramları kullanmasına tepki gösterdi. Hollanda Terörle Mücadele ve Güvenlik Ulusal Koordinatörlüğü, bu tür ifadelerin aşırı sağ ideolojiyi normalleştirebileceği konusunda daha önce uyarıda bulunmuştu.

D66 Milletvekili Jan Paternotte, De Vos’u bu fikirlerden uzaklaşmaya zorlamak için “Hollanda sadece beyazlar için mi?” diye sordu. De Vos ise “Hollanda, Hollandalılar içindir” yanıtını verdi ve bunu ataları bu ülkede doğmuş kişiler üzerinden tanımladı.

Bu yanıt, tartışmayı daha da sertleştirdi.

Sağdan da eleştiri geldi

De Vos’a yönelen eleştiriler yalnızca sol partilerle sınırlı kalmadı. Sağcı siyasetçi Mona Keijzer de tartışmaya katıldı. Keijzer, daha önce Loosdrecht’teki sığınmacı karşıtı bir protestoya katılmıştı.

NU.nl’ye göre tartışma, FvD liderinin sorulara doğrudan yanıt vermekten kaçındığı ve aşırı sağ söylemlerden uzaklaşmayı reddettiği sıra dışı bir oturuma dönüştü.

Paternotte, tartışmanın ardından yaptığı değerlendirmede bunun çirkin ama gerekli bir yüzleşme olduğunu söyledi. Paternotte, “Çok çirkindi, son derece çirkindi ama bunun yaşanması gerekiyordu” dedi. Seçmenlerin, seçim zamanı geldiğinde neye oy verdiklerini bilmesi gerektiğini belirtti.

Klaver: FvD’nin gerçek yüzü ortaya çıktı

PRO lideri Jesse Klaver, De Vos’un tartışmada FvD’nin gerçek niteliğini ortaya koyduğunu söyledi. Klaver, partinin aşırı sağcı alt tonlarıyla bu ideolojiyi normalleştirdiğini savundu.

De Vos ise oturumun ilerleyen bölümünde protestolardaki şiddeti kınadı. Ancak şiddetin sorumluluğunu koalisyona ve kabineye yükledi. Ona göre hükûmetin politikaları, insanların bu kadar öfkelenmesine yol açtı.

Başbakan Jetten’den dolaylı yanıt

Başbakan Rob Jetten, akşam saatlerinde yaptığı açıklamada De Vos’un kınama ve gerekçelendirme biçimine dolaylı olarak yanıt verdi. Jetten, isim vermeden “Asıl mesele virgülden sonra ne söylendiğidir” dedi.

Jetten, tartışmada sıkça kullanılan ırkçı kavramların, bunlara karşı çıkan partiler tarafından dile getirilse bile toplumsal tartışmayı yanlış yönde etkileyebileceğini söyledi.

Başbakan, “‘Nüfus değişimi’ sıradan bir ifade değildir. Siyasi tartışmamızda yeri yoktur” dedi.

Meclis genelinden ortak kınama çıkmadı

Jetten, Temsilciler Meclisi’nin tamamından şiddete karşı ortak bir kınama beklediğini, ancak bunun gerçekleşmeyeceğini kabul etmek zorunda kaldığını söyledi.

FvD’ye yönelik bu sert tutum değişikliğinin arkasında partinin yerel seçimlerdeki başarısının da etkili olduğu değerlendiriliyor. FvD’nin Temsilciler Meclisi’nde şu anda 7 sandalyesi bulunuyor ve parti anketlerde de güçlenmiş görünüyor.