Hollanda’da iklim uyarısı: Kaç ölüm kabul edilebilir?

Hollanda’da iklim politikası tartışması daha sert bir aşamaya girdi. Hollanda Çevresel Değerlendirme Ajansı PBL, ülkenin küresel ısınmanın etkilerine karşı yeterince hazırlıklı olmadığını açıkladı. Kurum, hükûmet ile toplumun artık temel tercihler yapması gerektiğini söyledi.

PBL’ye göre en kritik sorulardan biri şu; daha sıcak bir iklimde kaç ek ölüm, kaç ek hastane vakası ve ne kadar maddi zarar kabul edilebilir sayılacak?

PBL: Tam koruma mümkün değil

PBL, artan sıcaklıkların daha fazla hastane başvurusu ve daha fazla ölüme yol açmasının beklendiğini belirtti. Bu nedenle siyasetçilerin, hangi düzeyde can kaybı ve sağlık yükünü kabul edilebilir gördüklerini netleştirmesi gerektiğini savundu.

Kurum, aşırı yağışların yol açacağı zararda da benzer bir belirsizlik olduğunu vurguladı. Buna göre yağmur kaynaklı hasarın artacağı öngörülüyor, ancak hangi düzeyde bir zararın kabul edilebilir sayılacağı henüz tanımlanmış değil.

PBL, iklim risklerine karşı tam korumanın zaten mümkün olmadığını da açıkça dile getirdi. Kuruma göre etkili bir iklim politikası ancak hedefin ne olduğunun net biçimde belirlenmesiyle kurulabilir.

Öncelik kimde olacak?

PBL’nin değerlendirmesine göre Hollanda artık yalnızca teknik önlem tartışmıyor. Asıl mesele, önceliğin kime verileceği. Kırılgan gruplar mı korunacak, doğa mı öne alınacak, yoksa tarım gibi ekonomik sektörler mi öncelikli olacak?

Raporda, iklim etkilerinin ülke genelinde eşit dağılmadığı vurgulandı. Kentler daha yüksek sıcaklıkla karşılaşıyor. Bazı bölgeler taşkınlara daha açık durumda. Düşük gelirli kent haneleri ise kendilerini koruyacak önlemleri alma konusunda daha az imkâna sahip.

Kuruma göre kurak dönemlerde de benzer bir eşitsizlik ortaya çıkıyor. Su kıtlığı arttıkça, suya kimin önce erişeceği sorusu daha sık gündeme gelecek.

PBL Direktörü: Uyum kaçınılmaz

PBL Direktörü Marko Hekkert, NOS’a yaptığı açıklamada iklim değişikliğine uyumun artık kaçınılmaz olduğunu söyledi. Hekkert, asıl meselenin Hollanda’yı daha sıcak, daha kuru ve aynı zamanda daha yağışlı bir iklimde yaşanabilir, adil ve dayanıklı tutacak kararların şimdi alınıp alınmayacağı olduğunu belirtti.

Bu çıkış, iklim krizinin artık yalnızca çevre değil, doğrudan sosyal adalet ve kamu yönetimi meselesi olarak ele alındığını da gösteriyor.

Düşük gelirli bölgeler daha kırılgan

PBL, son yıllarda yayımlanan başka resmî danışma raporlarıyla da aynı çizgide konuştuğunu belirtti. Bu raporlarda da tuzlanma düzeyi, yeni konutların hangi iklim koşullarına göre inşa edileceği ve aşırı yağışa karşı hazırlığın nasıl güçlendirileceği gibi başlıklarda daha net siyasi yön çizilmesi istenmişti.

Kurum, özellikle düşük gelirli kent mahallelerinin aşırı yağış ve başka iklim risklerine karşı daha kırılgan olduğuna dikkat çekti. Bu bölgelerin korunması için daha sıkı kamu müdahalesi ve daha güçlü destek mekanizmaları gerektiği vurgulandı.

2050’ye kadar risk haritası çıkarıldı

PBL, karar süreçlerini desteklemek için Hollanda’nın 2050’ye kadarki iklim risklerini de haritalandırdı. Bu çalışmada orman yangını riski, suya erişim, konutların iklim koşulları karşısındaki kırılganlığı ve başka birçok başlık ele alındı.

Riskler; maliyet, etkilenen insan sayısı, tekrar sıklığı ve zararın geri döndürülemez olup olmaması gibi ölçütlere göre değerlendirildi.

Üç ayrı yol masada

PBL’ye göre mevcut politikaların aynı şekilde sürmesi hâlinde büyük yeni tercihler yapılmayacak ve iklim riskleri yüksek kalacak.

İkinci seçenek olan yoğunlaştırma yaklaşımı ise klima, gölgelendirme ve tarımda su kaybını azaltacak teknik önlemler gibi araçlara dayanıyor. Kuruma göre bu yol kısa vadede rahatlama sağlayabilir, ancak uzun vadede yeterli olup olmayacağı belirsiz.

Üçüncü seçenek olan dönüşüm ise daha köklü mekânsal değişiklikler öngörüyor. Kentlerde daha fazla yeşil alan ve su alanı oluşturulması bu yaklaşımın parçaları arasında yer alıyor. PBL, bu yöntemin özellikle kuraklık etkilerini azaltmada ciddi fayda sağlayabileceğini, ancak bunun çok zaman, para ve uzun vadeli kamu planlaması gerektirdiğini belirtti.

En etkili çözüm karma model olabilir

PBL’ye göre en etkili politika büyük olasılıkla bu yaklaşımların birleşiminden oluşacak. Kurum, iklime uyum politikasının yalnızca çevre başlığında değil, tüm kamu politikalarına yerleştirilmesi gerektiğini savundu.

Ayrıca toplumsal dayanıklılığın artırılması için kamu bilgilendirme kampanyaları, erken uyarı sistemleri ve afet hazırlık planlarının güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.

Hollanda’da artık soru, iklim krizinin gelip gelmeyeceği değil; bunun bedelini kimin, ne ölçüde ve hangi öncelik sırasına göre ödeyeceği.