Hollanda’da kayıtsız göçmen sayısı tartışması

Hollanda’da oturum izni olmadan yaşayan kişilerin sayısına ilişkin resmî tahminler tartışma yarattı. Adalet ve Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Bilimsel Araştırma ve Veri Merkezi’nin (WODC) tahminine göre ülkede yaklaşık 20 bin oturum izni olmayan kişi yaşıyor.

Trouw’un araştırmasına göre bu sayı gerçeği yansıtmıyor. Gazete, son aylarda resmî tahminleri yerel sayımlar, yardım kuruluşlarının kayıtları ve belediye verileriyle karşılaştırdı. Sonuçlar, oturum izni olmayan kişilerin sayısının resmî rakamlardan çok daha yüksek olabileceğini gösterdi.

Araştırmaya göre özellikle çocuklar, kadınlar ve yaşlılar resmî istatistiklerde ciddi biçimde eksik temsil ediliyor.

İki şehirdeki çocuk sayısı resmî tahmini aştı

WODC raporuna göre Hollanda genelinde oturum izni olmayan yalnızca 312 çocuk bulunuyor. Ancak yerel veriler bu tahmini tartışmalı hâle getiriyor.

Amsterdam’da oturum izni olmayan ebeveynler, çocuklarını eğitim desteği için Leergeld Vakfı’na kaydettirebiliyor. Vakıf, yalnızca 2025’te Amsterdam’da 935 oturum izni olmayan çocuğa yardım etti.

Lahey’de ise oturum izni olmayan kişilere destek veren Wereldhuis, geçen yıl 400 çocuk saydı.

Bu iki kentteki toplam çocuk sayısı bile, ülke genelindeki resmî tahminin yaklaşık 4 katına ulaşıyor.

“Çocuklar görünmez hâle geliyor”

Utrecht Üniversitesinden göç coğrafyası profesörü Ilse van Liempt, çocukların sayısının düşük gösterilmesinin ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Van Liempt, “Çocuklar çok görünmez durumda. Oysa eğitim ve sağlık alanında yetişkinlerden daha fazla hakka sahipler. Ancak görünmezlerse ve ebeveynleri yetkililerden korkarsa, bu haklar hayata geçmiyor” dedi.

Yaşlılar da kayıtlarda eksik

WODC raporu, Hollanda genelinde 60 yaş üstü yaklaşık 200 oturum izni olmayan kişi bulunduğunu tahmin ediyor. Trouw’a göre bu sayı da gerçeği yansıtmıyor.

Rotterdam merkezli ROS Vakfı’nın kayıtlarında tek başına 60 yaş üstü 200’den fazla oturum izni olmayan kişi bulunuyor.

Amsterdam’da sigortasız kişilere sağlık hizmeti sunan Kruispost Vakfı ise 2023’te 60 yaş üstü 932 kişiyi tedavi etti. Vakıf sözcüsü, bu kişilerin neredeyse tamamının oturum izni bulunmayan kişiler olduğunu söyledi.

Kadınlar istatistiklerde kayboluyor

Resmî tahmine göre Hollanda’daki oturum izni olmayan kişilerin yüzde 87’si erkek. Bu da ülkede yalnızca 2 bin 600 oturum izni olmayan kadın ve kız çocuğu bulunduğu anlamına geliyor.

Trouw’un görüştüğü kuruluşlar ise bu kadar dengesiz bir kadın-erkek dağılımını tanımadıklarını belirtti.

Uzmanlara göre reddedilen sığınmacıların büyük çoğunluğu erkek olsa da oturum izni olmayanların önemli bir bölümü hiç sığınma başvurusu yapmamış kişilerden oluşuyor.

Amsterdam ve Eindhoven’daki kuruluşlar, kendilerine başvuranların yüzde 64’ünün erkek olduğunu bildirdi. Lahey’deki kuruluşlarda ise bu oran yüzde 54 olarak kaydedildi.

Kadınlar yardım sistemine daha az başvuruyor olabilir

Ilse van Liempt’e göre kadınların resmî rakamlarda az görünmesinin bir nedeni, kendi aralarında kurdukları dayanışma ağları olabilir.

Van Liempt’in araştırması, işi ve kalacak yeri olan, ancak oturum izni bulunmayan ve hiç sığınma başvurusu yapmamış kişilere odaklanıyor. Bu grup içinde Filipinli, Endonezyalı ve Latin Amerikalı ev işçilerinin önemli yer tuttuğu belirtiliyor.

Bu kişiler çoğu zaman yardım kuruluşlarına başvurmuyor. Çünkü kendi toplulukları içinde birbirlerine destek oluyorlar.

Kadınların görünmemesi politika eksikliği yaratıyor

Van Liempt, kadınların resmî istatistiklerde eksik temsil edilmesinin doğrudan sonuçları olduğunu söyledi.

Ona göre oturum izni olmayan kadınlar için doğum bakımı, kürtaj hizmetleri ve cinsel şiddete karşı koruma gibi özel politikalara ihtiyaç var.

Ancak bu grup istatistiklerde görünmediğinde, bu hizmetleri düzenlemek için yeterli siyasî ve idari baskı oluşmuyor.

Trouw’un araştırması, Hollanda’da oturum izni olmayan kişilere ilişkin resmî tahminlerin yalnızca toplam sayıyı değil, bu grubun yapısını da eksik gösterdiğini ortaya koyuyor.