Hollanda'da zorunlu askerlik hazırlığı: Asker yetmezse çağrı başlayacak

Hollanda, uluslararası güvenliğin kötüleşmesi veya NATO’dan gelecek yeni görevler nedeniyle ordudaki personel ihtiyacının artması ihtimaline hazırlanıyor. Savunma Bakanlığı, gönüllü asker ve yedeklerin yetersiz kalması halinde belirli kişilerin zorunlu olarak silah altına alınmasını sağlayacak yeni bir sistem üzerinde çalışıyor.

NOS’un haberine göre Savunmadan Sorumlu Devlet Sekreteri Gijs Tuinman’ın ardından göreve gelen Derk Boswijk, Temsilciler Meclisi’ne gönderdiği yazıda 'seçici çağrı yükümlülüğü' olarak adlandırılan sistem üzerindeki çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Herkes değil, ihtiyaç duyulanlar çağrılacak

Plan klasik anlamda bütün gençlerin aynı anda askere alınmasını öngörmüyor. Savunma Bakanlığı, yalnızca ordunun o dönemde ihtiyaç duyduğu sayı ve nitelikte kişiyi çağırmayı planlıyor.

Sistem, asker ihtiyacının büyüklüğüne ve ne kadar acil olduğuna göre aşamalı olarak uygulanacak.

Hollanda’da 17 yaşına gelen gençlere hâlihazırda Savunma Bakanlığı tarafından bir anket gönderiliyor. Bu ankete katılım şu anda gönüllü.

Yeni sistemde ise ihtiyaç arttıkça dört aşama devreye sokulabilecek. İlk olarak anketi doldurmak zorunlu hale gelecek. Ardından Savunma Bakanlığından gelen davete cevap verme ve askerî seçmelere katılma yükümlülüğü getirilebilecek. Son aşamada ise seçilen kişilerin zorunlu olarak askerlik hizmetine başlaması mümkün olacak.

Zorunlu askerlik aslında hiç kaldırılmadı

Hollanda’da zorunlu askerlik hukuken hâlâ yürürlükte. 17 ile 45 yaş arasındaki vatandaşlar askerlik yükümlülüğü kapsamında bulunuyor.

Ancak zorunlu olarak kışlaya çağrılma uygulaması 1997 yılında askıya alındı. Bu nedenle yükümlüler yaklaşık 30 yıldır fiilen silah altına alınmıyor.

Savunma Bakanlığının hazırladığı yeni düzenleme, bu çağrı yükümlülüğünün gerektiğinde yeniden devreye sokulabilmesini sağlayacak.

Askerliği 18 ile 27 yaş arasında yapabilecekler

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde gençlerin askere alınma zamanında belirli ölçüde tercih hakkı olması planlanıyor.

Mevcut taslağa göre zorunlu hizmet mutlaka 18 yaşında başlamayacak. Gençler, askerliklerini 18 ile 27 yaşları arasındaki bir dönemde yapabilecek.

Çağrılan kişilere altı aylık 'Ulusal Dayanıklılık Eğitimi' verilecek.

Yeni yasada sağlık veya kişisel durum nedeniyle getirilecek muafiyetlerin yanı sıra vicdani ret hakkına ilişkin kuralların da yer alması planlanıyor.

Çağrıya gitmeyene ceza gelebilir

Savunma Bakanlığı, zorunlu çağrıya uymayanlar için nasıl bir sistem uygulanacağını da araştırıyor.

Boswijk, üzerinde çalışılan başlıklar arasında 'olumlu teşvikler, yaptırımlar, olası tazminatlar, hukuki koruma ve kişisel verilerin işlenmesi' bulunduğunu açıkladı.

Bu da zorunlu olarak çağrıldığı halde askerlik hizmetini reddeden kişilere ceza uygulanabileceği anlamına geliyor. Ancak yaptırımın türü ve kapsamı henüz belirlenmiş değil.

Öncelik yine gönüllülerde olacak

Hollanda ordusunun temel modeli şimdilik değişmeyecek. Savunma Bakanlığı öncelikle profesyonel askerler ve gönüllü yedeklerle personel ihtiyacını karşılamak istiyor.

Boswijk, zorunlu çağrı sisteminin yalnızca bunun yeterli olmadığı koşullar için hazırlanacağını belirtti.

Yeni sistem için gerekli yasa ve altyapının oluşturulmasının yıllar sürebileceği tahmin ediliyor. Bu süre içinde Savunma Bakanlığı, daha cazip eğitim programları ve kişilerin yeteneklerine uygun görevler sunarak gönüllü sayısını artırmaya çalışacak.

"Çok hassas bir konu"

Boswijk, zorunlu askerlik tartışmasını "çok hassas bir konu" olarak nitelendirdi. Buna rağmen hükûmetin böyle bir sisteme hazırlıklı olmayı gerekli gördüğünü söyledi.

Planın toplum üzerinde önemli sonuçları olacağını kabul eden Boswijk, özellikle gençlerle görüşmeler yapılacağını ve kamuoyunda kapsamlı bir tartışma yürütüleceğini belirtti.

Hollanda Temsilciler Meclisi’nin konuyu eylül ayının sonunda yeniden görüşmesi bekleniyor.