Lahey’de 102 çocuk okula dönmek zorunda

Hollanda’nın Lahey kentinde, dinî ya da ideolojik gerekçelerle okula gitmeyen 102 çocuk için muafiyet kararı kaldırılacak. NU.nl’nin haberine göre, Lahey Eğitimden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi Hilbert Bredemeijer, çocukların yaz tatilinden sonra düzenli okula gitmek zorunda kalacağını açıkladı.

Karar, Hollanda Yüksek Mahkemesi’nin kısa süre önce verdiği karara dayanıyor. Mahkeme, zorunlu eğitimden muafiyetin ancak çok sınırlı koşullarda uygulanabileceğine hükmetmişti.

Lahey, bu kararı uygulamaya koyan ilk belediye oldu. Yetkililere göre başka belediyeler de benzer adımlar atabilir.

Muafiyet sayısı 5 yılda dört katına çıktı

Söz konusu 102 çocuk, mevcut yasadaki bir maddeye göre okuldan muaf tutulmuştu. Bu madde, ebeveynlerin dinî, ideolojik ya da vicdani gerekçelerle çocuklarını okula göndermemesine imkân tanıyor.

Lahey’de bu muafiyetten yararlanan çocukların sayısı son 5 yılda dört katına çıktı. Ancak belediye, bu çocukların gerçekten evde eğitim alıp almadığını bilmediklerini belirtiyor.

Hollanda’da evde eğitime yönelik resmî bir denetim sistemi bulunmuyor.

“Bu çocuklar gözden kayboluyor”

Bredemeijer, mevcut durumun çocuklar açısından riskli olduğunu söyledi. Belediye yetkilisi, “Bu çocuklar basitçe gözden kayboluyor” dedi.

Bredemeijer, bazı çocukların iyi bir ev eğitimi alıyor ve arkadaşlık ilişkileri kuruyor olabileceğini söyledi. Ancak bunun kesin olarak bilinmediğini vurguladı. Çünkü mevcut sistemde bu eğitimin denetlenmesi mümkün değil.

Yürürlükteki kurallara göre muafiyet alan ebeveynler, çocuklarının gelişiminden sorumlu sayılıyor. Ancak yetkililer çocukların eğitim düzeyini düzenli biçimde izleyemiyor.

Yüksek Mahkeme sınırı daralttı

Yüksek Mahkeme’nin kararına göre ebeveynler, ancak makul erişim mesafesinde kamu okulu yoksa muafiyet talep edebilecek.

İlkokul için bu mesafe 6 kilometre, ortaöğretim için 20 kilometre olarak belirlendi. Lahey Belediyesi’ne göre kentte hiçbir çocuk bu mesafe şartını karşılamıyor. Çünkü farklı tür ve mezheplerden yaklaşık 200 okul bulunuyor.

Bredemeijer, bu sayının çocukların nitelikli öğretmenlerle ve sosyal bir çevrede eğitim alması için yeterli olduğunu söyledi.

Hukuki belirsizlik sürüyor

Mahkeme kararı, yeni muafiyet başvurularını sınırlıyor. Ancak hâlihazırda muafiyeti bulunan ve her yıl yeniden başvuru yapan çocuklar için sürecin nasıl işleyeceği tam olarak netleşmiş değil.

Bu nedenle belediyeler, eğitim denetimi, Savcılık ve eğitim sektörü kuruluşu Ingrado arasında görüşmeler sürüyor. Buna rağmen Ingrado Başkanı Corien van Starkenburg, belediyelerin harekete geçmek için ulusal düzeyde yeni bir açıklama beklemek zorunda olmadığını söyledi.

Savcılığa başvuru gündemde

Bredemeijer, ebeveynlerin çocuklarını okula kaydettirmemesi hâlinde belediyenin yaptırım uygulayacağını belirtti. Bu kapsamda dosyaların Savcılığa gönderilmesi de gündeme gelebilir.

Ancak uygulamanın nasıl işleyeceği henüz kesin değil. Savcılık geçen yıl benzer dosyaları ele almayı durdurmuştu. Gerekçe olarak da muafiyet kurallarının belediyeler arasında farklı uygulanması ve bunun hukuki eşitsizlik yaratması gösterilmişti.

Yüksek Mahkeme, Savcılığın bu dosyaları yeniden takip etmesi gerektiğine işaret etti. Ancak Savcılık henüz kamuoyuna yeni bir açıklama yapmadı.

Muafiyet maddesi tamamen kaldırılabilir

Eğitimden Sorumlu Devlet Sekreteri Judith Tielen, BOOS adlı araştırma programında yaptığı açıklamada, ideolojik muafiyete imkân tanıyan maddenin tamamen kaldırılması için parlamentoda çoğunluk oluşturmak istediğini söyledi.

Tielen, bunun mümkün olmaması hâlinde denetimin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ancak evde eğitimin izlenmesinin çok zor olduğunu da kabul etti. Çünkü bu, özel konutlarda denetim yapılmasını gerektirebilir.

Tielen’e göre evde eğitim esas olarak hastalık gibi özel durumlarla sınırlı kalmalı. Her çocuğun nitelikli öğretmenlerden eğitim alma ve sınıf ortamında sosyalleşme hakkı olduğunu vurguladı.

Ülke genelinde sayı artıyor

Eğitim Bakanlığı verilerine göre, geçen okul yılında Hollanda genelinde 2 bin 860 çocuk bu madde kapsamında zorunlu eğitimden muaf tutuldu.

Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 16 arttı. Beş yıl öncesine kıyasla ise neredeyse iki katına çıktı.

Mevcut okul yılına ilişkin veriler henüz açıklanmadı. Ancak Lahey’in aldığı karar, Hollanda’da okul muafiyeti ve evde eğitim tartışmasını yeniden büyüttü.