Brexit engelleri kalkıyor! AB'den İngiltere'ye iki şart

Avrupa Birliği (AB) ile Birleşik Krallık, Brexit sonrasında bozulan ticari ilişkileri yeniden güçlendirecek kapsamlı bir anlaşmaya hazırlanıyor. Taraflar, gıda ve tarım ürünlerinin ticaretindeki sınır kontrollerinin büyük bölümünü kaldırmak, karbon piyasalarını birleştirmek ve gençlerin karşılıklı olarak yaşayıp çalışmasını kolaylaştırmak konusunda uzlaştı.

Handelsblatt gazetesinin ulaştığı gizli zirve bildirisi taslağına göre üç alandaki teknik müzakereler tamamlandı. Ancak anlaşma paketinin yürürlüğe girmesi için Londra'nın AB vatandaşlarının üniversite ücretleri konusunda taviz vermesi gerekiyor.

Et, süt ve sebze ticaretinde kontroller kalkacak

Planlanan düzenlemeyle AB ile Birleşik Krallık arasında tarım ve gıda ürünleri için ortak bir ticaret alanı oluşturulacak.

Et, süt ürünleri, balık, meyve ve sebzelerin Manş Denizi üzerinden taşınmasında uygulanan sınır kontrollerinin büyük bölümü kaldırılacak. Böylece Brexit sonrasında ihracatçılara ek maliyet getiren belge, denetim ve bürokratik işlemler önemli ölçüde azalacak.

Buna karşılık Birleşik Krallık, AB'nin gıda güvenliği standartlarını ve bazı ithalat yasaklarını kabul edecek. Örneğin belirli antibiyotiklerle tedavi edilmiş hayvanların etlerine yönelik AB kısıtlamaları İngiltere'de de geçerli olacak.

Taraflar ayrıca karbon emisyon ticaret sistemlerini birbirine bağlama konusunda anlaştı. Böylece karbon salımı için kullanılan sertifikalar karşılıklı olarak tanınacak. Çelik gibi enerji yoğun sektörlerde sınırda ek karbon vergilerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Gençlere üç yıl çalışma ve oturum hakkı

Anlaşmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri de gençlerin hareketliliğini kolaylaştıracak yeni program.

Bu program kapsamında AB ve Birleşik Krallık vatandaşı gençler, karşı tarafın ülkesinde üç yıla kadar yaşayabilecek, eğitim görebilecek, seyahat edebilecek ve çalışabilecek.

Ancak Brexit öncesindeki serbest dolaşım sistemi tamamen geri gelmeyecek. Yeni programda kalış süresi ve katılımcı sayısı sınırlandırılacak.

Taraflar, gıda ticareti, karbon piyasaları ve gençlik programına ilişkin üç anlaşmayı birlikte yürürlüğe koymayı hedefliyor.

AB, İngiltere'den üniversite ücretlerinde indirim istiyor

Anlaşmanın önündeki en önemli engellerden biri, AB vatandaşlarının İngiliz üniversitelerinde ödeyeceği öğrenim ücretleri.

Brexit sonrasında AB ülkelerinden gelen öğrenciler, uluslararası öğrenci statüsüne alınarak İngiliz öğrencilerden daha yüksek ücret ödemeye başladı.

Brüksel yönetimi, AB vatandaşlarının İngiliz öğrencilerle aynı öğrenim ücretini ödemesini istiyor.

Handelsblatt'a konuşan AB diplomatlarına göre diğer anlaşmaların yürürlüğe girmesi de bu konuda uzlaşma sağlanmasına bağlı.

Zirve bildirisi taslağında, üniversite ücretlerine ilişkin görüşmelerin altı ay içinde tamamlanması hedefleniyor. Ancak taraflar henüz anlaşamadı.

İngiltere'ye Çin'e karşı ortak cephe şartı

Londra ile Brüksel arasında sanayi politikalarında da önemli bir yakınlaşma gündemde.

Taraflar, 'Ekonomik Güvenlik Ortaklığı' kurarak ihracat kontrolleri, kritik ham maddeler ve tedarik zincirlerinde birlikte hareket etmeyi planlıyor.

AB özellikle Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillere, çeliğe ve kritik teknolojilere yönelik koruma önlemlerinin İngiltere tarafından da uygulanmasını istiyor.

AB, Çinli elektrikli otomobil üreticilerinin haksız devlet desteğinden yararlandığını savunarak bu araçlara ek gümrük vergileri uyguluyor. Birleşik Krallık ise şu ana kadar benzer önlemler almadı.

Handelsblatt'a konuşan AB diplomatları, yeni düzenlemenin İngiltere'yi fiilen Avrupa'nın Çin'e yönelik ticari koruma önlemleriyle uyumlu hareket etmeye zorlayacağını belirtti.

Gözler 20 Kasım'daki zirvede

Brüksel ve Londra, anlaşma paketini 20 Kasım'da düzenlenecek AB-Birleşik Krallık zirvesinde sonuçlandırmayı hedefliyor.

Ancak müzakerelerin teknik olarak tamamlanmış olması, düzenlemelerin kesinleştiği anlamına gelmiyor. AB yetkilileri, bütün konularda uzlaşma sağlanmadan hiçbir anlaşmanın yürürlüğe girmeyeceğini vurguluyor.

Anlaşma hayata geçerse Brexit sonrasında ortaya çıkan ticari engellerin önemli bir bölümü kaldırılacak. Ancak Birleşik Krallık'ın bunun karşılığında AB kurallarına daha fazla uyum sağlaması gerekecek.