İngiltere mülteciler için yeni sponsorlu giriş planlıyor

İngiltere İçişleri Bakanlığı, mülteciler için bu yılın ilerleyen döneminden itibaren yeni “güvenli ve yasal” giriş yolları oluşturacağını açıkladı. Yeni sistemde üniversiteler, toplum kuruluşları ve işletmeler, İngiltere’ye gelmek isteyen mültecilere sponsor olabilecek.

İçişleri Bakanlığına göre model, Kanada’nın mülteci sponsorluğu sisteminden esinleniyor. Yeni uygulama sınırlı sayıda kişiyle başlayacak ve başvurular sıkı kontrollerden geçirilecek.

Üniversiteler ve toplum grupları sponsor olabilecek

Yeni plana göre güvenilir üniversiteler, kiliseler gibi toplum grupları ve bazı kuruluşlar mültecilerin yerleşimine destek verebilecek. Bu kuruluşlar, gelen kişilerin konut ve iş bulma süreçlerinde de sorumluluk üstlenecek.

Hükûmet, uygunluk kriterlerinin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile birlikte belirleneceğini açıkladı. İngiltere’ye gelmeden önce güvenlik ve geçmiş kontrolleri yapılacak.

Üniversite sponsorluğu başvurularının bu yıl açılması, ilk gelişlerin ise 2027’de başlaması bekleniyor. İşverenlerin mültecilere sponsor olabileceği çalışma yolunun da gelecek yıl devreye alınması planlanıyor.

Mahmood: Gerçek mülteciler korunacak

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, yeni sistemin “gerçek mültecileri” koruyacağını, aynı zamanda sıkça suistimal edildiğini söylediği açıkları kapatacağını belirtti.

Mahmood, İngiltere’nin savaş ve zulümden kaçanlara her zaman sığınak sunduğunu söyledi. Ancak bu sistemin ancak halkın adil, kontrollü ve suistimale kapalı olduğuna inanması hâlinde ayakta kalabileceğini vurguladı.

Amaç otel yükünü ve küçük tekne geçişlerini azaltmak

Hükûmet, uzun süredir vergi mükelleflerinin parasıyla otellerde barındırılan sığınmacı sayısını azaltma baskısı altında. Küçük teknelerle yapılan düzensiz geçişler de sığınma sistemine duyulan güveni zayıflatan başlıkların başında geliyor.

Yeni sponsorlu giriş yollarıyla, mülteci yerleşiminde yerel yönetimlerin üzerindeki yükün bir kısmının toplum kuruluşları, üniversiteler ve işverenlerle paylaşılması hedefleniyor.

İngiltere’de hâlihazırda UKRS adlı yeniden yerleştirme programı kapsamında sınırlı sayıda topluluk sponsorluğu bulunuyor. Ancak İçişleri Bakanlığına göre mevcut sistemde desteğin büyük bölümü yerel yönetimler tarafından sağlanıyor.

Kanada örnek gösteriliyor

İçişleri Bakanlığı, Kanada’daki topluluk sponsorluğu modelinin 1979’dan bu yana yaklaşık 400 bin mültecinin yerleştirilmesini sağladığını belirtti.

Bakanlığa göre Kanada’da sponsorlu gelen mültecilerin yüzde 70’i bir yıl içinde iş buluyor. Bu oran, hükûmet programlarıyla yerleştirilen mültecilere göre 30 puan daha yüksek.

İngiliz hükûmeti, yeni sistemin tam kapasiteye ulaştığında UKRS’den daha geniş işleyeceğini söyledi. Ancak programa kaç kişinin alınacağı açıklanmadı. Sadece sayının sınırlı olacağı ve düşük bir tabandan başlayacağı belirtildi.

İnsan hakları ve modern kölelik başvurularında sıkılaşma

Yeni giriş yollarının yanında hükûmet, sığınma başvurularında insan hakları ve modern kölelik yasalarının uygulanışını da sıkılaştırmak istiyor. İçişleri Bakanlığı, “kötü niyetli” başvuruların önüne geçileceğini savunuyor.

Bakanlık, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi üyeliğinin İngiltere’nin ulusal çıkarına olduğunu belirtti. Ancak aile hayatı hakkıyla ilgili başvurularda “aile” tanımının daraltılması planlanıyor. Buna göre yalnızca en yakın aile üyeleri kapsamda değerlendirilecek.

Modern Kölelik Yasası’nda da değişiklik hazırlanıyor. Hapis cezası almış yabancı uyrukluların ya da belgelerde sahtecilik yapıldığına dair kanıt bulunan kişilerin koruma hakkından yararlanmasının engellenmesi gündemde.

Muhalefetten farklı tepkiler geldi

Muhafazakâr Parti’nin gölge içişleri bakanı Chris Philp, düzensiz göç tamamen durdurulmadan ülkeye insani gerekçelerle ek kişi alınmaması gerektiğini savundu. Philp, planın küçük tekne geçişlerini durdurmayacağını söyledi ve İşçi Partisi’ni “açık sınır” politikası izlemekle suçladı.

Liberal Demokratların içişleri sözcüsü Max Wilkinson ise planı doğru yönde atılmış bir adım olarak değerlendirdi. Ancak küçük tekne geçişlerini durdurmak için daha fazla çalışma gerektiğini söyledi.

Community Sponsorship Alliance ise yerel halkın ve toplulukların kimi destekleyecekleri konusunda daha fazla söz sahibi olması gerektiğini savundu. Kuruluşun başkan yardımcısı Leonie Ansems De Vries, kriterlerin çok dar tutulması hâlinde sponsorluğun işlemesini sağlayan toplumsal desteğin zayıflayabileceği uyarısında bulundu.

İşçi Partisi içinde de gerilim var

Yeni açıklama, İçişleri Bakanı Mahmood’un kendi ekibiyle yaşadığı gerilimin ardından geldi. Yardımcı bakan Mike Tapp, Times için yazdığı yazıda, İngiltere’de yaşayan göçmenlere ilişkin vize kuralları değiştirilirken yabancı bakım çalışanlarının istisna tutulması gerektiğini savundu.

Habere göre Mahmood, Tapp’in görevden alınmasını istedi. Ancak Başbakan Keir Starmer bu talebi kabul etmedi.

Mahmood, yeni göç yasa tasarısını Avam Kamarası’na sunmadan önce desteği güçlendirmeye çalışıyor. Tasarının daha sert bazı maddelerine İşçi Partisi içinden de itiraz gelebileceği belirtiliyor.