İngiltere ve ABD’de elektriğin yüzde 6’sı veri merkezlerine gidiyor

Yapay zekâ ve internet altyapısını çalıştıran veri merkezleri, elektrik tüketiminde giderek daha büyük bir pay almaya başladı. International Data Center Association’ın araştırmasına göre, veri merkezleri İngiltere ve ABD’de toplam elektrik arzının yaklaşık yüzde 6’sını kullanıyor.

Araştırmada, yapay zekânın büyümesiyle veri merkezlerinin küresel enerji tüketiminin son iki yılda yüzde 15 arttığı belirtildi. Sektöre yapılan yıllık küresel yatırımın ise 1 trilyon dolara yaklaştığı ifade edildi. Bu tutar, dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor.

Enerji şebekelerinde baskı artıyor

The Guardian’ın aktardığı araştırmaya göre, İngiltere’de enerji arzı üzerindeki baskı büyüyor. Veri merkezi projeleri geliştiren şirketler, ulusal elektrik şebekesine bağlanmak için yıllarca beklemek zorunda kalabiliyor.

IDCA, veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacının birçok ülkede toplumsal ve siyasi tepki doğurduğunu belirtti. Kuruluş, teknoloji şirketlerine yeni veri merkezi planlarında daha şeffaf davranma çağrısı yaptı.

Raporda, veri merkezlerinin ulusal elektrik tüketimindeki payı yüzde 5’i aştığında, toplumdan ve siyasetten ciddi itirazların yükselmeye başladığı vurgulandı.

İngiltere’de tüketim hızla büyüyor

İngiltere hükûmeti, 2025 başında ülkedeki veri merkezlerinin elektriğin yüzde 2,5’ini kullandığını tahmin etmişti. Ancak bu oranın 2030’a kadar dört katına çıkabileceği öngörülüyor.

2025’in ilk yarısında elektrik şebekesine bağlanmak için bekleyen projelerin sayısı yüzde 460 arttı.

IDCA verilerine göre İngiltere’de elektriğin yüzde 5,9’u, ABD’de ise yüzde 6’sı veri merkezleri tarafından tüketiliyor. Küresel ortalama ise yüzde 2 seviyesinde.

Bazı ülkelerde yük çok daha yüksek. Singapur’da elektriğin yüzde 19’u, Litvanya’da ise yüzde 11’i veri merkezleri tarafından kullanılıyor.

Greenpeace’ten yapay zekâ uyarısı

Greenpeace UK, kontrolsüz bir yapay zekâ büyümesinin enerji faturalarını artırabileceği, su kaynakları üzerindeki baskıyı büyütebileceği ve fosil yakıtlara yeni bir alan açabileceği uyarısında bulundu.

Greenpeace UK Başbilimcisi Doug Parr, teknoloji milyarderlerinin kârına dayalı büyüme heyecanına kapılmadan önce bu dönüşümün bedelinin sorgulanması gerektiğini söyledi. Parr, “Veri merkezlerinin ne kadar su ve enerji kullandığı konusunda daha fazla şeffaflığa, düzgün çevresel etki değerlendirmelerine ve yapay zekâyı çalıştırmak için yeni kirletici tesisler kurulmasının yasaklanmasına ihtiyacımız var” dedi.

Dünyada 10 bin veri merkezi var

Dünyada yaklaşık 10 bin veri merkezi bulunduğu tahmin ediliyor. En büyük projeler arasında Microsoft’un Wisconsin’de inşa ettiği Mount Pleasant veri merkezi yer alıyor. Şirket, yaklaşık 1,2 milyon fit karelik bu tesisi dünyanın en güçlü veri merkezi olarak tanıtıyor.

IDCA’nın bulguları, Uluslararası Enerji Ajansı’nın son tahminleriyle de örtüşüyor. Ajansa göre veri merkezlerinin enerji tüketimi 2025’te yüzde 17 arttı. Aynı dönemde küresel elektrik talebindeki büyüme yüzde 3’te kaldı.

‘Zombi’ hizmetler de enerji harcıyor

Raporda, ABD’de veri merkezi tüketiminin yüzde 13’ünün kullanılmayan ‘zombi’ hizmetlerden kaynaklandığı belirtildi. Bunlar, artık kullanılmayan ancak kapatılmadığı için çalışmaya devam eden uygulamalardan oluşuyor.

Bu boşa giden tüketimin 3 gigavatın üzerinde olduğu ifade edildi. Rapora göre bulut bilişimin payı arttıkça benzer verimsizliklerin dünya genelinde de büyümesi bekleniyor.

Veri merkezleri artık askerî hedef riski altında

IDCA raporu, veri merkezlerine yönelik fiziksel güvenlik risklerine de dikkat çekti. Ortadoğu’da kritik altyapı olarak görülen veri merkezlerine yönelik saldırıların sektör temsilcilerinde kaygı yarattığı belirtildi.

Raporda, artık siber güvenlik ile fiziksel güvenliğin birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı. Veri merkezlerinin yalnızca dijital değil, aynı zamanda stratejik altyapı olarak da korunması gerektiği ifade edildi.