İngiltere’de enerji faturalarına savaş zammı

İngiltere, İskoçya ve Galler’de milyonlarca hanenin enerji faturası temmuz ayından itibaren yeniden artacak. Enerji düzenleyicisi Ofgem’e göre, ABD ve İsrail’in İran’la savaşı nedeniyle yükselen toptan enerji maliyetleri ilk kez doğrudan faturalara yansıyacak.

Ofgem, tipik miktarda gaz ve elektrik kullanan bir hanenin yıllık enerji faturasının yüzde 13 artarak 1.862 sterline çıkacağını açıkladı. Bu, yıllık 221 sterlinlik ek yük anlamına geliyor.

Aylık yük 18 sterlin artacak

Yeni fiyat tavanı, değişken tarifedeki milyonlarca haneyi etkileyecek. Ortalama bir hanenin aylık enerji maliyeti yaklaşık 18 sterlin artacak.

Gaz faturalarında artışın yüzde 24’e, elektrik faturalarında ise yüzde 5’e ulaşması bekleniyor. Sabit günlük ücretlerde ise büyük bir değişiklik öngörülmüyor.

Yaklaşık yüzde 40’lık kesim sabit tarifede olduğu için bu artıştan şimdilik etkilenmeyecek. Bu kişilerin fiyatları, sabit sözleşmeleri sona erene kadar değişmeyecek.

Hürmüz Boğazı etkisi

Enerji maliyetlerindeki artışın temel nedeni, savaşın ardından İran’ın Hürmüz Boğazı geçişini engellemesi olarak gösteriliyor. Dünyadaki petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri normalde bu deniz yolundan geçiyor.

Ofgem’in temmuz-eylül dönemi için belirlediği yeni tavan, savaşın küresel gaz fiyatlarında yarattığı yüzde 25’lik artışı yansıtıyor.

Toptan enerji fiyatı, hane enerji faturasının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Bazı enerji tedarikçileri, çatışma sona ermezse fiyatların sonbahar ve kış aylarında daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor.

Kış ayları için destek planı

Ofgem Üst Yöneticisi Tim Jarvis, birçok kişinin fiyat artışı nedeniyle kaygı duyacağını bildiklerini söyledi. Jarvis, yaz aylarında enerji kullanımının genellikle düştüğünü, ancak hanelerin sabit tarifeleri incelemek ya da ödeme yöntemlerini değiştirmek gibi adımlarla maliyetleri yönetebileceğini belirtti.

Hükûmet ise faturaların kışa doğru yüksek kalması hâlinde en fazla ihtiyaç duyan hanelere hedefli destek sağlamak için planlar üzerinde çalışıldığını duyurdu.

Enerji Bakanı Ed Miliband, “Seçmediğimiz bir savaş nedeniyle fiyat tavanının yükselmesi, ülke genelindeki haneler için son derece kötü bir haber” dedi. Miliband, insanların bu krizden önce de baskı altında olduğunu belirterek, yükü hafifletmenin hükûmetin önceliği olduğunu söyledi.

Faturalar hâlâ kriz öncesinin üzerinde

Tipik bir hane, 2022-2023 enerji fiyat krizinden önceki döneme kıyasla hâlâ yılda yaklaşık 600 sterlin daha fazla ödüyor.

Son artışa rağmen toplam faturalar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından yaşanan enerji krizindeki seviyelerin altında kalıyor. Ancak ödenmemiş faturalar nedeniyle tedarikçilere milyarlarca sterlin borç birikmiş durumda.

Engelli bireylerin bulunduğu bazı hanelerde ise yıl boyunca özel cihazlar çalıştırıldığı için enerji tüketimi yüksek kalıyor. Bu gruplar fiyat artışından daha ağır etkilenebilir.

Ofgem tüketim hesabını değiştirmek istiyor

Ofgem, son yıllardaki yüksek fiyatlar ve enerji verimliliğindeki artış nedeniyle “tipik” hane tüketimi hesabını düşürmeye hazırlanıyor.

Mevcut hesaplamada tipik hane yılda 11 bin 500 kilovatsaat gaz ve 2 bin 700 kilovatsaat elektrik kullanıyor. Yeni tahminde bu değerler 9 bin 500 kilovatsaat gaz ve 2 bin 500 kilovatsaat elektrik olarak belirlenecek.

Bu değişiklik, yıllık fatura görünümünü daha düşük gösterebilir. Ancak tüketicilerin her birim enerji için daha fazla ödeme yapacağı gerçeğini değiştirmeyecek.

Tedarikçiler: Gaz bağımlılığı faturayı kırılgan kılıyor

Enerji şirketlerini temsil eden Energy UK, faturaların birçok kişi için hâlâ karşılanamaz düzeyde olduğunu belirtti.

Energy UK Müşteri Politikaları Direktör Yardımcısı Ned Hammond, ülkenin gaza yüksek bağımlılığının, binlerce kilometre uzaktaki çatışmalar nedeniyle ortaya çıkan fiyat sıçramalarına karşı haneleri savunmasız bıraktığını söyledi.

Kuruluşa göre enerji şirketleri, zorlanan müşterilere geri ödeme planları ve ödeme erteleme gibi destekler sunuyor.

Tasarruf önlemleri yeniden gündemde

Uzmanlar, milyonlarca hanenin son yıllarda faturaları düşürmek için kaloriferleri kıstığını, termostatları düşürdüğünü, daha kısa duş aldığını ve bazı odalarda ısıtmayı kapattığını belirtiyor.

Yaz aylarında yapılacak küçük hazırlıkların, kışa girerken faturaları azaltabileceği ifade ediliyor. Radyatör havasını almak, pencere yalıtımı yapmak, cereyanı kesmek ve duş süresini kısaltmak gibi basit adımların bile maliyeti sınırlamaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.