İngiltere'de enflasyon yeniden yükseldi, faiz artışı kapıda

İngiltere'de hayat pahalılığı yeniden hız kazanıyor. Ağustosta yüzde 3,1 olan yıllık enflasyon, eylülde yüzde 3,5'e çıktı. Ekonomistler yüzde 3,4'lük artış bekliyordu. Enflasyon böylece son 11 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Özellikle benzin ve motorin fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun beklentileri aşmasında belirleyici oldu.

The Guardian'ın haberine göre Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), eylül ayında fiyatları en fazla artıran unsurun akaryakıt olduğunu açıkladı. Şubat sonunda ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz sevkiyatlarını aksatarak enerji fiyatlarını yükseltti.

Motorin ve benzine bir ayda büyük zam

ONS verilerine göre eylül ayında benzinin litre fiyatı ortalama 8,2 peni artarak 169,5 peniye, motorinin litre fiyatı ise 10,7 peni artarak 192,5 peniye yükseldi.

Böylece benzin Ağustos 2022'den, motorin ise Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.

Akaryakıt fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 30 arttı. Uçak bileti fiyatları da yüksek yakıt maliyetlerinden etkilendi.

Buna karşılık giyim fiyatları hafif geriledi. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 1,3 seviyesinde kaldı. Süpermarketler arasındaki rekabet, nakliye maliyetlerindeki yükselişin gıda fiyatlarına yansımasını sınırladı.

Enflasyon yüzde 4'ü aşabilir

Ekonomistler, fiyat artışlarının önümüzdeki aylarda da devam etmesini bekliyor.

Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsünden ekonomist Charlotte O'Leary, yüksek akaryakıt ve taşımacılık maliyetlerinin zamanla gıda fiyatlarını da artırabileceğini belirtti.

O'Leary, ocak ayında enerji faturalarına uygulanması beklenen büyük zammın da haneleri zorlayacağını söyledi.

Ekonomiste göre enflasyon, 2027'nin başlarında yüzde 4'e ulaşabilir. Bu oran, İngiltere Merkez Bankasının yüzde 2'lik enflasyon hedefinin iki katı anlamına geliyor.

Merkez Bankası faiz artırmaya hazırlanıyor

Enflasyonun beklentilerden yüksek çıkması, İngiltere Merkez Bankası üzerindeki baskıyı artırdı.

Ekonomistler, bankanın 5 Kasım'daki toplantısında politika faizini mevcut yüzde 3,75 seviyesinden yüzde 4'e yükseltmesini bekliyor.

Faiz artışı enflasyonu kontrol altına almayı amaçlasa da kredi kullanan vatandaşlar ve işletmeler için borçlanma maliyetlerini artırabilir.

WPI danışmanlık şirketinin başekonomisti Martin Beck ise faiz artışlarının enerji krizini çözemeyeceği uyarısında bulundu.

Beck, faizlerin yükseltilmesinin petrol veya doğal gaz üretimini artırmayacağını, buna karşılık zaten kırılgan durumda olan İngiliz ekonomisini daha da zayıflatabileceğini belirtti.

Çocuk yardımları ve emekli maaşları artacak

Yüksek enflasyon bazı sosyal ödemelere de yansıyacak.

Eylül ayındaki yüzde 3,5'lik enflasyon oranı, gelecek nisan ayında çalışma çağındaki vatandaşlara yönelik birçok sosyal yardımın artırılmasında kullanılacak.

Örneğin ilk çocuk için ödenen haftalık çocuk yardımı 95 peni artarak 28 sterline çıkacak.

Devlet emeklilik maaşlarının ise ücret artışlarına bağlı olarak yaklaşık yüzde 3,9 yükselmesi bekleniyor.

Ancak enflasyonun yükselmesi, özellikle düşük gelirli hanelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırmaya devam ediyor.

Devletin borcu 3 trilyon sterlini aştı

Ekonomideki olumsuz gelişmeler, Maliye Bakanı John Healey'i de zor durumda bıraktı.

İngiltere'nin eylül ayındaki bütçe açığı 24,5 milyar sterline ulaştı. Toplam kamu borcu ise tarihte ilk kez 3 trilyon sterlin sınırını geçti.

Yüksek enflasyonun devletin borç faizlerini de artırması, hükûmetin hareket alanını daraltıyor.

Healey, gelecek hafta açıklayacağı bütçede vatandaşların yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik önlemler sunacağını belirtti. Enflasyondaki yükselişten Orta Doğu ve Avrupa'daki çatışmaları sorumlu tuttu.

Ancak yüksek kamu borcu ve artan faiz maliyetleri nedeniyle hükûmetin yeni ekonomik destekler sağlamakta zorlanabileceği değerlendiriliyor.

İngiltere'de enflasyonun gelecek aylarda nasıl seyredeceği, büyük ölçüde Orta Doğu'daki çatışmaların ve enerji fiyatlarının seyrine bağlı olacak.