İngiltere’den AB ile mallarda tek pazar önerisi

İngiltere, Brexit sonrası Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkileri yeniden yakınlaştırmak için daha iddialı bir seçenek üzerinde durdu. BBC’nin edindiği bilgilere göre İngiliz yetkililer, AB ile malların ticaretinde tek pazar kurulmasını önerdi.

Öneri, Brexit sonrası ilişkilerin “sıfırlanması” olarak görülen yeni sürecin bir parçası olarak gündeme geldi. Ancak sanayi çevrelerine göre AB’nin çekinceleri nedeniyle bu fikir şu aşamada ilerletilmedi.

Gündem şimdilik daha dar

Mevcut görüşmelerde ağırlık, gıda, tarım ürünleri, enerji ticareti ve emisyon ticareti gibi başlıklara veriliyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Maliye Bakanı Rachel Reeves, son haftalarda AB ile daha yakın bir ekonomik ilişki istediklerini açıkça dile getirmişti.

Buna rağmen kamuoyuna yansıyan ayrıntılar sınırlı kalmıştı. Yeni bilgi, Londra’nın yalnızca belli sektörlerde değil, tüm mallarda daha sorunsuz ticaret sağlayacak daha geniş bir model düşündüğünü gösteriyor.

AB’den temkinli yaklaşım

Guardian’ın ilk kez duyurduğu öneriye ilişkin Avrupa Komisyonu doğrudan yorum yapmadı. Ancak Komisyon sözcüsü, İngiltere’nin Ukrayna kredisi konusunda görüşme isteğine de atıf yaparak sanayi ve savunma iş birliğini derinleştirmek için alan gördüklerini söyledi.

İngiliz hükûmeti de görüşmelerin ayrıntılarını doğrulamadı. Ancak son aylarda AB’ye farklı seçenekler sunulduğunu ve temasların sürdüğünü kabul etti.

Serbest dolaşım engeli

İngiliz iş dünyası temsilcilerine göre AB tarafı, böyle kapsamlı bir modelin İngiltere’nin mevcut kırmızı çizgileriyle bağdaşmayacağını düşünüyor. En önemli başlıklardan biri serbest dolaşım.

AB ile mallarda tam sürtünmesiz ticaret, normal koşullarda daha yakın kurumsal uyum ve daha geniş yükümlülükler gerektiriyor. Bu nedenle Brüksel’in, İngiltere’nin serbest dolaşım gibi konulardaki sınırlamalarını koruyarak böyle bir anlaşma yapmasına sıcak bakmadığı belirtiliyor.

ABD faktörü beklentileri değiştirebilir

Bazı İngiliz bakanlara göre ABD’nin son dönemde Avrupa’ya yönelik tutumundaki değişim, AB başkentlerinde daha esnek bir yaklaşımı teşvik edebilir.

Londra’da, Avrupa güvenliği ve ekonomik dayanıklılık gibi başlıkların İngiltere-AB ilişkilerinde yeni bir zemin yaratabileceği düşünülüyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen zirve kritik görülüyor.

Temmuzda zirve bekleniyor

İngiltere ile AB arasında yeni zirvenin temmuz ayında yapılması bekleniyor. Zirvede mevcut görüşmelerin yanı sıra daha geniş ekonomik iş birliği seçeneklerinin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.

İngiliz hükûmeti, Kral’ın konuşmasında Avrupa Ortaklığı Yasası’nı da duyurmuştu. Bu yasa, gıda ticareti gibi müzakere edilen alanlarda İngiltere ve AB hukukunun uyumlaştırılması için yasal bir yol açacak.

Hükûmet, aynı yöntemi ileride başka sektörlerde de kullanabilir. Bu da Brexit sonrası İngiltere’nin AB ile daha yakın ve daha pratik bir ticaret düzenine yönelip yönelmeyeceği tartışmasını büyütüyor.