Kaçak çöp dökenlere karşı gözaltı yetkisi hazırlığı

İngiltere’de hükûmet, kaçak çöp dökümü ve yasa dışı atık ticaretiyle mücadelede yeni bir sertleşme hazırlığında. Plan kabul edilirse, Çevre Ajansı görevlileri bazı durumlarda polis benzeri yetkiler kullanabilecek. Bunlar arasında mahkeme kararı olmadan bazı alanlarda arama, mal varlığına el koyma ve suç şüphesi taşıyan kişilere yönelik daha güçlü müdahale imkânı da yer alıyor.

Yeni plan ne getiriyor?

Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı’nın açıklamasına göre hükûmet, Çevre Ajansı’nın yetkilerini Polis ve Ceza Delilleri Yasası ile Suç Gelirleri Yasası kapsamına benzer biçimde genişletmek istiyor. Amaç, görevlilerin daha erken harekete geçmesi, örgütlü atık suçlarının para trafiğini bozması ve failleri daha hızlı adalet önüne çıkarması. Hükûmet, bu adımı gelecek hafta açıklanacak Atık Suçu Eylem Planı öncesinde duyurdu.

Bakanlık verilerine göre Çevre Ajansı, Temmuz 2024 sonundan 2025 sonuna kadar 122 kovuşturma yürüttü. Bu süreçte 10 kişi doğrudan hapis cezası aldı, 1.205 yasa dışı atık sahası kapatıldı. Yeni yasa düzenlemeleriyle, atığı yasa dışı biçimde taşıyan ve işleyen kişilere en fazla 5 yıla kadar hapis cezası verilmesi de öngörülüyor.

Sorunun boyutu büyüyor

Resmî istatistiklere göre İngiltere’de yerel yönetimler 2024-2025 döneminde 1,26 milyon kaçak çöp dökümü vakasıyla uğraştı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 9 artış anlamına geliyor. Vakaların yüzde 62’si evsel atıklardan oluştu. Büyük çaplı dökümlerin temizlenmesi için yerel yönetimlerin harcadığı tutar ise 19,3 milyon sterline çıktı.

Hükûmet ayrıca atık suçunun ekonomiye yılda yaklaşık 1 milyar sterlin yük bindirdiğini söylüyor. Bu nedenle mesele artık yalnızca çevre temizliği değil, örgütlü suç ve kamu düzeni başlığı altında da ele alınıyor.

Ehliyete ceza puanı da gündemde

Hükûmetin değerlendirdiği bir başka adım da, kaçak çöp döken sürücülere ceza puanı verilmesi. Bu plan hayata geçerse, aynı suçu tekrarlayan sürücüler ehliyetlerini de kaybedebilecek. İngiltere’de 3 yıl içinde 12 ya da daha fazla ceza puanı biriken sürücüler trafikten men edilebiliyor. Bu öneri, yakında açıklanacak aynı eylem planının bir parçası olarak gündeme getirildi.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Şimdilik tüm bu adımlar değerlendirme aşamasında. Hükûmet, gerekli değişikliklerin parlamentoda zaman bulunduğunda yasalaştırılacağını söylüyor. Yani yeni yetkiler hemen yürürlüğe girmeyecek. Ancak Londra’nın verdiği mesaj net; kaçak atık dökümü artık daha ağır bir suç olarak ele alınacak.