Tip 1 diyabette tarihi adım: Hastalığı geciktiren ilaç onaylandı

İngiltere ve Galler’de tip 1 diyabet tedavisinde tarihî bir adım atıldı. The Guardian’ın haberine göre tip 1 diyabetin belirtilerle ortaya çıkmasını 3 yıla kadar geciktirebilen teplizumab adlı ilaç, NHS kapsamında kullanıma sunulacak.

Bu karar, tip 1 diyabetle mücadelede insülinin keşfinden bu yana en büyük gelişmelerden biri olarak görülüyor.

Hastalığı iyileştirmiyor, başlamasını geciktiriyor

Teplizumab, tip 1 diyabeti tamamen iyileştirmiyor. Ancak hastalığın belirtilerle ortaya çıkmasını geciktirebiliyor.

İngiltere’de ilaç ve tedavilerin kamu sistemi içinde kullanılıp kullanılmayacağına karar veren Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü Nice, ilaca salı günü onay verdi.

Nice’a göre ilaç, yüksek risk altındaki kişilerde hastalığın belirti veren evreye geçmesini 3 yıla kadar erteleyebiliyor.

Bu, tip 1 diyabet tarihinde ilk kez hastalığın seyrini geciktiren bir tedavinin kullanıma girmesi anlamına geliyor.

8 yaş ve üzeri çocuklar da yararlanabilecek

Nice, ilacı 8 yaş ve üzerindeki çocuklar ile yetişkinler için onayladı. Tedavi, henüz belirti göstermeyen ancak erken evrede tip 1 diyabet tanısı alan kişilerde uygulanabilecek.

Bu kişilerde hastalık riski biliniyor, fakat günlük insülin yönetimi gerektiren evreye henüz geçilmemiş oluyor.

Uzmanlara göre bu gecikme özellikle çocuklar ve gençler için önemli. Çünkü hastalar, ömür boyu sürecek diyabet yönetimine başlamadan önce birkaç yıl daha kazanabilecek.

100 yıl sonra insülinin ötesine geçiliyor

Tip 1 diyabet, genellikle çocukluk ya da ergenlik döneminde ortaya çıkıyor. Hastalıkta pankreas çok az insülin üretiyor ya da hiç üretmiyor. İnsülin, kandaki şekerin hücrelere girerek enerjiye dönüşmesini sağlayan hormon olarak biliniyor.

Bugüne kadar tip 1 diyabetin temel tedavisi insülindi. Ancak insülin hastalığın gidişatını değiştirmiyor, yalnızca vücudun eksik bıraktığı hormonu yerine koyuyor.

Diabetes UK Araştırma Direktörü Dr. Elizabeth Robertson, teplizumab onayını tip 1 diyabet tedavisinde yeni bir çağın başlangıcı olarak değerlendirdi.

Robertson’a göre 100 yılı aşkın süreden sonra ilk kez insülinin ötesine geçiliyor ve hastalığın temel nedenine yönelen bir ilaç kullanıma giriyor.

Bağışıklık sistemine müdahale ediyor

Teplizumab, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırmasını engellemeyi hedefleyen bir immünoterapi. İlaç, Sanofi tarafından Tzield adıyla üretiliyor.

Tedavi 14 gün sürüyor. İlaç her gün yaklaşık 30 dakika boyunca damardan serum yoluyla veriliyor.

Doz düşük seviyeden başlıyor ve kademeli olarak artırılıyor. 14 günlük tedavi tamamlandığında süreç sona eriyor.

“Ailelere değerli zaman kazandıracak”

Diabetes UK, erken teşhisin bu tedaviden yararlanmak için kritik olduğunu vurguluyor. Dr. Robertson, teplizumabın hastalara ve ailelerine diyabetin günlük yükü başlamadan önce değerli bir hazırlık süresi sağlayacağını söyledi.

Breakthrough T1D adlı diyabet yardım kuruluşunun başkanı Karen Addington da kararı ‘inanılmaz bir an’ olarak nitelendirdi.

Addington, özellikle çocuklar için bunun büyük anlam taşıdığını belirtti. Ona göre aileler, sevdiklerine her gün diyabet yönetimiyle yaşamak zorunda kalmadan birkaç yıl daha kazandırmak isteyecektir.

NHS indirimli fiyatla alacak

The Guardian’ın aktardığına göre Sanofi ile NHS England arasında ticari bir anlaşma yapıldı. Bu anlaşma sayesinde teplizumab, NHS’ye gizli tutulan indirimli bir fiyatla sunulacak.

Nice İlaç Değerlendirme Direktörü Helen Knight, kararın mevcut en iyi kanıtlara dayanarak alındığını söyledi.

Knight’a göre bu onay, erken evrede tanı alan kişilere hastalığın tam yükü başlamadan önce ‘çok değerli ek zaman’ kazandırabilecek.

Tip 1 diyabet alanında asıl hedefin gelecekte hastalığın tamamen önlenmesi olduğu belirtiliyor. Teplizumab kararı ise bu yolda atılmış en önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.