Asgari ücret kavgası büyüyor: Sendikalarda referandum hazırlığı

İsviçre’de kantonların belirlediği asgari ücretler tartışma konusu oldu. Parlamento, ulusal düzeyde yapılan genel iş sözleşmelerinin bazı durumlarda kanton asgari ücretlerinin önüne geçebilmesini istiyor.

Blick’in aktardığına göre düzenleme, işçi ve işveren taraflarının ülke çapında bir genel iş sözleşmesi üzerinde anlaşması ve Federal Konsey’in bu sözleşmeyi genel bağlayıcı ilan etmesi hâlinde devreye girecek. Böylece genel iş sözleşmesindeki ücretler, bazı kantonlarda daha yüksek olan asgari ücretlerin altında kalabilecek.

Cenevre ve Neuchâtel için özel düzenleme

Tasarıda yalnızca Cenevre ve Neuchâtel kantonları için özel bir geçiş düzenlemesi öngörülüyor. Bu iki kantonda kanton asgari ücretleri uzun süredir genel iş sözleşmelerinin önünde geliyor.

Bu nedenle mevcut ücretlerin doğrudan düşürülmesi planlanmıyor. Ancak genel iş sözleşmelerindeki asgari ücretler, bugün kantonlarda geçerli olan seviyeye ulaşırsa sistem değişecek. O noktadan sonra genel iş sözleşmesi öncelik kazanacak.

Bu durum, mevcut asgari ücretlerin kesilmesini engellese de ücretlerin şimdilik hayat pahalılığına göre artırılmasının önünü kapatacak. Başka bir ifadeyle bu ücretler dondurulmuş olacak.

Ulusal Konsey, Eyaletler Konseyi’nin çizgisine geldi

Ulusal Konsey, bu konuda Eyaletler Konseyi’nin pozisyonunu benimsedi. Oylamada 114 milletvekili düzenlemeye destek verdi, 75 milletvekili karşı çıktı, 2 milletvekili çekimser kaldı.

Merkez Parti Başkanı Philipp Matthias Bregy, Eyaletler Konseyi’nin iyi bir uzlaşma oluşturduğunu savundu. Bregy, bu çözümün sosyal ortaklığı güçlendireceğini söyledi.

Sol kanat ise karara sert tepki gösterdi. SP Eş Başkanı Cédric Wermuth, görüşmeler sırasında düzenlemeyi hedef alarak “Bu, ülkedeki anayasal düzene karşı parlamenter bir mini darbedir” dedi.

Ancak itirazlar sonucu değiştirmedi. Dosya artık nihai oylamaya hazır hâle geldi.

Sendikalar referandum hazırlığında

Düzenleme yasalaşsa bile son söz sandıkta söylenebilir. Sol partiler ve sendikalar uzun süredir referandum uyarısı yapıyor.

İsviçre Sendikalar Birliği, cuma günü yapılacak delegeler toplantısı öncesi yaptığı çağrıda “Asgari ücretlerden elinizi çekin!” ifadelerini kullandı. Toplantıda izlenecek yol ve referandum kararı ele alınacak.

İsviçre Sendikalar Birliği Merkez Sekreteri David Gallusser, Blick’e yaptığı açıklamada: “Referandum masada. Delegelerimiz bu konuda kesin kararı verecek” dedi.

Gallusser, düzenlemeyi ücret koruma önlemlerine yönelik ağır bir saldırı olarak nitelendirdi. İsviçre’de insanların maaşlarıyla geçinebilmesi gerektiğini belirten Gallusser, “Tasarı mevcut kanton asgari ücretlerini içten içe boşaltıyor. Ayrıca tüm çalışanlar için yeni asgari ücretlerin getirilmesini engelliyor. Bu kabul edilemez” dedi.

Gallusser’e göre asgari ücret uygulamaları başarılı sonuç verdi. Asgari ücretin yürürlüğe girdiği yerlerde yoksulluk sınırındaki ücretlerle çalışanların sayısı azaldı. Buna karşılık işsizlikte artış yaşanmadı.

Travailsuisse de referanduma hazırlanıyor

Sendika çatı örgütü Travailsuisse de referandum seçeneğine hazırlanıyor. Örgütün Başkanı Adrian Wüthrich, Blick’e yaptığı açıklamada kesin kararın 24 Haziran’daki yönetim kurulu toplantısında verileceğini söyledi.

Wüthrich, demokratik kararların sosyal ortaklık gerekçesiyle geçersiz kılınmasının yanlış olacağını belirtti. Wüthrich, “Demokratik kararlar sosyal ortaklık eliyle aşılabilirse, bu sosyal ortaklığın itibarına zarar verir. Bu yasa değişikliği tam da bunu yapar” dedi.

SP de tasarıya karşı sert mücadele vereceğini açıkladı. Parti, düzenlemeyi asgari ücretlere cepheden saldırı olarak görüyor.

Muhaliflerin elini güçlendiren bir başka unsur da kamuoyu araştırmaları. Temsili bir ankete göre halkın yüzde 63’ü bu yönde bir yasa değişikliğine karşı çıkıyor. Destek verenlerin oranı ise yüzde 26’da kalıyor.

Beş kantonda asgari ücret var

İsviçre’de şu anda beş kanton kendi asgari ücretini uyguluyor. Saatlik asgari ücret Ticino’da 20 frank, Cenevre’de ise 24,59 frank seviyesinde.

Ticino, Basel-Stadt ve Jura kantonlarında genel iş sözleşmesindeki ücretler öncelikli uygulanıyor. Neuchâtel ve Cenevre’de ise kanton asgari ücretleri genel iş sözleşmelerinin önünde geliyor.

Vaud kantonunda da 14 Haziran’da asgari ücret için halk oylaması yapılacak. Sol kanadın girişimi, saatlik 23 franklık kanton asgari ücreti öngörüyor. Buna karşı hazırlanan karşı öneride ise genel iş sözleşmelerine öncelik verilmesi isteniyor.