İklim değişikliği İsviçre ormanlarında büyümeyi yavaşlatıyor

İsviçre Orman, Kar ve Peyzaj Araştırma Enstitüsü WSL tarafından yürütülen çalışmada, ağaçların yıl içindeki büyümeye daha erken başladığı belirlendi. Son on yılda bazı yıllarda gövde büyümesinin başlangıcı, 2000’li yılların başına kıyasla iki ila üç hafta öne çekildi. Ancak toplam büyüme belirgin biçimde azaldı.

Sıcaklık arttı, üretim düştü

Araştırmaya göre artan sıcak hava dalgaları ve sıklaşan kuraklık, büyümeyi sınırlayan başlıca etkenler oldu. Bu koşullar, ormanların karbondioksit tutma kapasitesini düşürdü ve küresel ısınmayı yavaşlatma etkisini zayıflattı.

Bazı türlerde gerileme var

2012–2022 döneminde incelenen ağaç türlerinin hiçbirinde büyüme artışı görülmedi. Meşe ve çam türlerinde büyüme sabit kaldı. Ladin, göknar ve kayın ağaçlarında ise büyüme geriledi.

Asıl belirleyici su dengesi

Uzmanlara göre bir ağacın ne kadar büyüdüğünü belirleyen temel unsur, büyüme mevsiminin uzunluğu değil, gerçekten büyümenin gerçekleştiği gün sayısı. Bu da doğrudan suya erişime bağlı. Aşırı sıcak ve kurak dönemlerde, köklerin aldığı sudan daha fazlası buharlaştığı için ağaçlar strese giriyor ve büyüme duruyor. Türüne bağlı olarak bir ağaç, yılda yalnızca 40 ila 110 gün etkin biçimde büyüyebiliyor.

WSL araştırmacısı Arun Bose, durumu şöyle özetliyor:

Bir ağacın ne kadar büyüyeceğini, yıl içindeki tek tek günler ve hatta saatler belirliyor. Aşırı sıcak ve kuraklık nedeniyle bu zaman dilimleri kaybedildiğinde, yıllık gövde büyümesinin önemli bir bölümü de kayboluyor.

Ormancılık da etkileniyor

Araştırmada, büyümenin erken başlamasının tek başına yeterli olmadığına dikkat çekiliyor. Yazlar daha sıcak ve kurak hâle geldikçe kritik büyüme evreleri kısalıyor. Uzmanlara göre bu eğilim sürerse, ormancılık işletmeleri daha az odun hasadı yapabilecek.