İsviçre daha katı tarafsızlığı reddetti

İsviçre’de 27 Eylül’de yapılan referandumda, tarafsızlığı daha katı kurallara bağlayan anayasa değişikliği önerisi reddedildi. Resmî sonuçlara göre seçmenlerin yüzde 70,15’i 'hayır', yüzde 29,85’i 'evet' dedi. Katılım yüzde 47,06 oldu. Teklif, 26 kantonun tamamında reddedildi.

Yaptırımlar ve askerî iş birliği sınırlanacaktı

Öneri, İsviçre’nin askerî ittifaklarla iş birliğini, ülkenin saldırıya uğraması veya böyle bir saldırının hazırlanması durumlarıyla sınırlamayı amaçlıyordu. Savaşan devletlere yaptırım uygulanmasını da büyük ölçüde engelleyecekti. Birleşmiş Milletler yaptırımları ve yaptırımların delinmesini önleyen önlemler istisna olacaktı.

Sonuçla mevcut tarafsızlık politikası korundu. İsviçre’nin uluslararası yaptırımlara katılma ve güvenlik alanında diğer ülkelerle iş birliği yapma imkânı devam ediyor.

Avrupa’dan kopma kaygısı

Swissinfo’nun analizine göre sonuç, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinin ardından izlenen politikaya desteği gösteriyor. İsviçre, bu süreçte Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını büyük ölçüde benimsemişti.

Analizde, Avrupa’dan uzaklaşma ve gerektiğinde komşu ülkelerin desteğinden mahrum kalma kaygılarının etkili olduğu değerlendiriliyor. Girişimi savunanlar ise daha katı tarafsızlığın İsviçre’nin arabuluculuk rolünü koruyacağını öne sürüyordu.

Swissinfo, seçmenlerin diplomatik güvenilirliği tarafsızlığın yanında barışa, insan haklarına ve uluslararası hukuka bağlılıkla ilişkilendirdiği yorumunu yapıyor.

Rusya ve ticari çıkar tartışması

Teklifi destekleyen İsviçre Halk Partisi (SVP) ve eski bakan Christoph Blocher, sandıktan yenilgiyle çıktı. Swissinfo, girişimin Rusya’ya yönelik yaptırımları hedeflediği yönündeki algının desteği azalttığını savunuyor.

Analiz, Blocher’in girişimi ticari çıkarları için desteklediği yönündeki muhalif iddiaların da etkili olduğunu belirtiyor. Bu çerçevede, ailesiyle bağlantılı EMS şirketinin Rusya ve Çin’deki faaliyetlerine dikkat çekiliyor.

Sırada silah ihracatı var

Swissinfo’ya göre tarafsızlık tartışması, 29 Kasım’daki silah ihracatı referandumuyla sürecek. Yeni öneri, yakın ortak sayılan bazı ülkelere savaşta olsalar da silah satışına izin verecek. Ukrayna ise bu kapsamda yer almayacak.

Merkez sağ partiler silah sanayisini desteklemek için değişikliği savunuyor. Sol partiler, İsviçre silahlarının çatışma bölgelerine daha fazla ulaşmasından kaygılı.