İsviçre ortaöğretim hedefini yine tutturamadı

İsviçre, ortaöğretim üstü eğitim hedefini yine yakalayamadı. Son İsviçre Eğitim Raporu’na göre 25 yaşındakilerin yalnızca yüzde 90,1’i bu düzeyde bir diploma almış durumda. Ülkenin hedefi ise yüzde 95. Yetkililer, bu oranın yıllardır neredeyse yerinde saydığına dikkat çekiyor.

Resmî verilere göre oran 2016 yılında yüzde 91,5’ti. Aradan geçen sürede kayda değer bir ilerleme sağlanamadı. Bu durum, özellikle gençlerin iş bulma şansı açısından önemli görülüyor. Çünkü İsviçre’de ortaöğretim üstü eğitim, lise sonrası genel lise diploması, uzmanlık okulları ve meslek eğitimi gibi yolları kapsıyor.

Dil bölgeleri arasında büyük fark var

Raporu değerlendiren yetkililer, düşük oranın başlıca nedenlerinden biri olarak Fransızca konuşulan bölgelerde meslek eğitiminin daha az cazip görülmesini gösteriyor. Fransızca konuşulan kantonlarda diploma oranı yüzde 85 ile 92 arasında değişiyor. Almanca konuşulan bölgelerde ise bu oran yüzde 92 ile 96 arasında.

Bu fark bazı kentlerde çok daha çarpıcı biçimde görülüyor. Valais kantonunda Fransızca konuşulan Monthey’de 25 yaşındakilerin yalnızca yüzde 82’si ortaöğretim üstü diploma sahibi. Aynı kantonun Almanca konuşulan Visp kentinde ise oran yüzde 98’e çıkıyor. Yetkililere göre temel fark, meslek eğitiminin toplumsal ağırlığında yatıyor.

İsviçre Cumhurbaşkanı Guy Parmelin de aileleri ikna etmek için daha fazla çaba gerektiğini söyledi. Parmelin’e göre birçok aile için meslek eğitimi hâlâ ikinci planda görülüyor. Oysa bazı gençler için bu yol daha doğru bir tercih olabilir.

Üniversitede bırakma oranı da yüksek

Rapor yalnızca diploma oranına değil, eğitimden kopuşa da dikkat çekiyor. Üniversiteye başlayan öğrencilerin yaklaşık yüzde 24’ü, sekiz yıl içinde lisans diploması alamıyor. Bu da yükseköğretimde ciddi bir terk sorunu bulunduğunu gösteriyor.

Meslek eğitimi tarafında da tablo tam anlamıyla parlak değil. İsviçre Sendikalar Birliği’ne göre çıraklık sözleşmelerinin yaklaşık dörtte biri erken sonlanıyor. Bu gençlerin yüzde 20’si daha sonra yeniden eğitime dönmüyor. Sendika, bunun İsviçre’nin “kusursuz meslek eğitimi” imajıyla örtüşmediğini savunuyor.

Sendikalardan daha fazla izin ve koruma çağrısı

Sendikalar, çıraklar için somut iyileştirmeler istiyor. Talepler arasında daha fazla tatil, daha güçlü sağlık koruması ve eğitim veren şirketler için daha sıkı denetim bulunuyor.

Ayrıca eğitim kurumları ve şirketler için bağlayıcı asgari standartlar getirilmesi gerektiği savunuluyor. Sendikalar, yeterli sayıda çıraklık yeri açılmasının da güvence altına alınmasını istiyor.

Yeni önlemler gündeme gelebilir

Yetkililer, eğitim hedeflerinin uzun vadeli olduğunu vurguluyor. Ancak mevcut tablo, ek önlemlerin ve belki de yeni hedeflerin tartışılacağını gösteriyor. Federal hükûmet ile kanton yönetimleri şimdi raporu ayrıntılı biçimde inceleyerek yeni adımlar gerekip gerekmediğine karar verecek.

Yaklaşık 400 sayfalık rapor, İsviçre eğitim sisteminin tüm kademelerine ilişkin güncel tabloyu bir araya getiriyor. Ortaya çıkan sonuç ise net: İsviçre, eğitimde güçlü ülke imajına rağmen, özellikle gençlerin diploma tamamlama oranında hâlâ hedefinin gerisinde.