İsviçre yeni nükleer santraller için sandığa gidecek

İsviçre'de yeni nükleer santrallerin yeniden önünü açan yasa değişikliğinin kaderini halk belirleyecek. Parlamento tarafından kabul edilen düzenlemeye karşı başlatılan referandum kampanyasında gerekli imza sayısı fazlasıyla aşıldı.

SRF'nin haberine göre 'Yeni Nükleer Santrallere Hayır' ittifakı 125 binden fazla imza topladı. Referandumun yapılabilmesi için 50 bin geçerli imza yeterliydi.

İmzaların 6 Ekim'de Federal Şansölyeliğe teslim edilmesi planlanıyor. Gerekli şartların resmen karşılandığının teyit edilmesi hâlinde halk oylamasının en erken 28 Şubat 2027'de yapılabileceği belirtiliyor.

Parlamento yasağı kaldırdı

İsviçre'de yeni nükleer santral kurulması mevcut yasaya göre yasak. Bu düzenleme, 2017'de halk tarafından kabul edilen Enerji Stratejisi 2050 kapsamında yürürlüğe girmişti.

Mevcut nükleer santraller ise güvenli oldukları sürece çalışmaya devam edebiliyor. Yasak, yeni santraller için ruhsat verilmesini engelliyor.

Federal hükûmet bu politikanın değiştirilmesini istedi. Parlamento da haziran ayında 'Blackout Girişimi'ne hazırlanan dolaylı karşı öneriyi kabul ederek yeni nükleer santral yasağının yasadan çıkarılmasına karar verdi.

Düzenleme Ulusal Konsey'de 106'ya karşı 88, Eyaletler Konseyi'nde ise 28'e karşı 14 oyla kabul edildi.

Nükleer enerji tartışması yeniden başladı

Yeni düzenleme, İsviçre'de gelecekte yeniden nükleer santral kurulabileceği anlamına geliyor. Ancak yasağın kaldırılması tek başına yeni bir santralin inşa edileceği anlamına gelmiyor. Her proje ayrıca ruhsat, güvenlik ve finansman süreçlerinden geçmek zorunda.

Düzenlemeyi destekleyen siyasi çevreler, İsviçre'nin gelecekteki elektrik ihtiyacını güvence altına almak için bütün enerji teknolojilerinin seçenek olarak tutulması gerektiğini savunuyor.

Parlamento görüşmelerinde özellikle SVP ve FDP yeni nükleer santrallere yeniden izin verilmesini destekledi. Merkez Parti içinde ise konu görüş ayrılığı yarattı.

SP, Yeşiller ve GLP karşı çıkıyor

Referandumun arkasında SP, Yeşiller, GLP, Merkez Parti'nin bazı üyeleri ile çok sayıda çevre ve enerji örgütü bulunuyor.

İsviçre Enerji Vakfı ve Greenpeace İsviçre de kampanyayı destekleyen kuruluşlar arasında.

Referandum ittifakı, yeni nükleer santrallerin yüksek maliyetli olduğunu ve ülkenin enerji politikasında güneş, rüzgâr ve diğer yenilenebilir kaynaklara ağırlık verilmesi gerektiğini savunuyor.

İttifak ayrıca İsviçre halkının önceki oylamalarda yenilenebilir enerjiye dayalı bir gelecek yönünde tercih yaptığını belirterek Parlamento'nun kararına karşı çıkıyor.

'Blackout Girişimi' şartlı olarak geri çekildi

Yeni nükleer santrallerin önünü açmayı amaçlayan tartışmanın başlangıcında 'Her Zaman Herkese Elektrik – Blackout'u Durdurun' adlı halk girişimi bulunuyordu.

Girişimin sahipleri, nükleer enerji dahil iklim dostu bütün elektrik üretim yöntemlerine izin verilmesini talep ediyordu.

Parlamento'nun kabul ettiği karşı öneri yeni nükleer santral yasağını zaten kaldırdığı için girişim sahipleri kendi tekliflerini şartlı olarak geri çekti.

Böylece asıl siyasi mücadele, Parlamento'nun kabul ettiği yasa değişikliği üzerinde yoğunlaştı.

Son sözü halk söyleyecek

Referandum imzalarının resmen geçerli bulunması hâlinde İsviçreli seçmenler, yeni nükleer santral yasağının kaldırılıp kaldırılmayacağına sandıkta karar verecek.

Halk yasa değişikliğini kabul ederse İsviçre'de yeni nükleer santral kurulmasının önündeki yasal engel kalkacak. Reddedilmesi hâlinde ise mevcut yasak devam edecek.