İsviçre’de asgari ücret için 100 bin imza

İsviçre’de sendikalar ve sol partiler, kantonların belirlediği asgari ücretlerin toplu iş sözleşmeleriyle geçersiz kılınabilmesine karşı referandum için 100 binden fazla imza topladı.

SRF’nin haberine göre imzalar Federal Başbakanlığa teslim edildi. İmzaların geçerliliğine ilişkin son kararı Federal Başbakanlık verecek. Ancak sayının oldukça yüksek olması nedeniyle referandumun yapılmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Halk oylamasının Şubat 2027’nin sonunda veya Haziran 2027’nin başında yapılabileceği belirtiliyor.

Yeni yasa neyi değiştirecek?

İsviçre’de bugün genel bağlayıcılığı bulunan toplu iş sözleşmeleri, federal ve kanton yasalarına aykırı olamıyor.

Parlamentonun kabul ettiği değişiklikle bu sistem tersine çevrilebilecek. İşverenler ile çalışan temsilcilerinin yaptığı ve genel bağlayıcılık kazanan toplu iş sözleşmelerindeki asgari ücretler, kantonların belirlediği daha yüksek asgari ücretlerin önüne geçebilecek.

Ulusal Konsey düzenlemeyi 78’e karşı 115 oyla kabul etti. Eyaletler Konseyi’nde ise 16’ya karşı 23 oyla onay çıktı.

Karşı oyların büyük bölümü Sosyal Demokrat Parti, Yeşiller ve Merkez Partisi milletvekillerinden geldi.

‘On binlerce çalışan daha düşük ücret alabilir’

İsviçre Sendikalar Birliği, Travail.Suisse, Sosyal Demokrat Parti ve Yeşiller son üç ayda yasaya karşı imza topladı.

Referandum komitesine göre düzenleme, özellikle düşük ücretle çalışan on binlerce kişiyi etkileyebilir.

Otel ve restoran çalışanları, temizlik işçileri, kuaförler, geçici işçiler, fırın ve kasap çalışanları riskli gruplar arasında gösteriliyor.

Bazı kent ve kantonlarda kabul edilmiş ancak henüz uygulanmaya başlanmamış asgari ücretlerin de yeni yasa nedeniyle birçok çalışan için geçerli olmayabileceği belirtiliyor.

En çok kadınların etkileneceği savunuluyor

Unia Başkanı Vania Alleva, asgari ücretten yararlananların yaklaşık üçte ikisinin kadın olduğunu söyledi.

Alleva, "Asgari ücretleri zayıflatan, eşitliği de zayıflatır" dedi.

Sendikalar asgari ücretlerin yalnızca çalışanların gelirini artırmadığını, aynı zamanda yoksulluğu önlediğini savunuyor. Düşük ücretlerin sosyal yardımlarla tamamlanması gerektiğinde maliyetin vergi mükelleflerinin üzerine kaldığına dikkat çekiliyor.

‘Doğrudan demokrasiye darbe’ tepkisi

Sosyal Demokrat milletvekili Jacqueline Badran ise düzenlemeyi kantonlarda ve belediyelerde halkın aldığı kararların geçersiz kılınması olarak değerlendirdi.

Badran, yasayı "doğrudan demokrasiye karşı bir darbe" olarak nitelendirdi.

Cenevre, Neuchâtel, Basel-Stadt, Jura ve Ticino kantonlarında halihazırda asgari ücret uygulanıyor.

Basel-Stadt, Jura ve Ticino’da toplu iş sözleşmeleri için zaten özel istisnalar bulunduğundan yeni düzenlemenin etkisinin daha sınırlı olması bekleniyor. Ancak referandum komitesi, bu kantonlarda da ücretlerin gelecekte enflasyona göre güncellenmemesi riski bulunduğunu savunuyor.

Hükûmet de başlangıçta yasaya karşıydı

Federal Hükûmet, parlamentodaki görüşmeler sırasında düzenlemeye karşı çıkmıştı.

Ekonomi Bakanı Guy Parmelin, kantonların asgari ücret belirleme yetkisinin Anayasa tarafından korunduğunu ve yeni yasanın bu yetkiyle çatışabileceğini savunmuştu.

Ancak referandum kampanyasında Federal Hükûmet, parlamentoda kabul edilen çoğunluk görüşünü temsil etmek zorunda olacak.

İşveren cephesi: Hiçbir ücret düşmeyecek

Yasayı destekleyenler ise eleştirileri reddediyor.

'Güçlü Sosyal Ortaklık İçin' adıyla oluşturulan ittifak, işverenler ile çalışanların birlikte müzakere ettiği toplu iş sözleşmelerinin öncelikli olması gerektiğini savunuyor.

Destekçilere göre yeni yasa nedeniyle hiçbir çalışanın mevcut ücreti düşmeyecek. Ayrıca toplu iş sözleşmelerinin yalnızca maaşları değil, çalışma süresi, tatil hakkı ve diğer çalışma koşullarını da düzenlediğine dikkat çekiliyor.

Referandumun kesinleşmesi halinde İsviçre seçmeni, kantonların belirlediği asgari ücretler ile toplu iş sözleşmelerinden hangisinin öncelikli olacağına sandıkta karar verecek.