İsviçre'de kritik üç hafta: Vergiden pandemiye beş büyük dosya

İsviçre’de Federal Parlamento’nun sonbahar oturumu başlıyor. Önümüzdeki üç hafta boyunca ülkenin ekonomi, savunma, Avrupa Birliği ile ilişkiler ve sağlık politikalarını doğrudan etkileyebilecek önemli kararlar görüşülecek.

SRF’nin haberine göre gündemin en tartışmalı beş başlığı arasında Avrupa Birliği ile hazırlanan yeni anlaşma paketi, ordunun finansmanı, UBS için getirilecek yeni sermaye kuralları, Güney Amerika ile serbest ticaret anlaşması ve gelecekteki salgınlara karşı hükûmete verilecek yetkiler bulunuyor.

AB anlaşmaları ilk kez parlamentonun önünde

En büyük tartışmalardan biri, İsviçre ile Avrupa Birliği arasındaki 'İkili Anlaşmalar III' paketi olacak.

Federal Konsey’in anlaşma paketiyle ilgili hazırladığı açıklamalar 2 bin sayfayı aşıyor. Eyaletler Meclisi’nin ilgili komisyonları son haftalarda bu belgeleri inceledi.

Dosyanın büyüklüğü nedeniyle yalnızca bu konu için üç tam oturum günü ayrıldı.

En kritik başlıklardan biri ise anlaşmanın zorunlu referanduma götürülüp götürülmeyeceği. Böyle bir karar alınırsa anlaşmanın yürürlüğe girmesi için yalnızca halkın çoğunluğu yeterli olmayacak. Kantonların çoğunluğunun da onay vermesi gerekecek.

Bu durum anlaşmanın kabul edilmesini daha zor hale getirebilir.

Ordu için KDV artışı ve borçlanma planı

İkinci büyük tartışma savunma bütçesi.

Federal Konsey, ordunun silah ve askerî ekipman alımlarını finanse etmek için Katma Değer Vergisi’nin 12 yıl boyunca 0,5 puan artırılmasını istiyor.

Aynı dönemde ordunun borçlanabilmesine de izin verilmesi planlanıyor. Bunun için yeni bir 'Silahlanma Fonu' kurulması öngörülüyor.

Eyaletler Meclisi Güvenlik Politikası Komisyonu ise farklı bir model öneriyor. Komisyon fonun 18 yıl boyunca faaliyet göstermesini, buna karşılık KDV artışının 0,2 puanla sınırlandırılmasını istiyor.

Dolayısıyla tartışmanın merkezinde şu soru bulunuyor: İsviçre’nin artan savunma harcamalarının bedelini vatandaşlar ne kadar ve ne kadar süreyle ödeyecek?

UBS için kurallar yumuşatılabilir

Parlamentonun önündeki bir başka tartışmalı dosya ise İsviçre’nin en büyük bankası UBS ile ilgili.

Credit Suisse’in çökmesinden sonra Federal Konsey, benzer bir krizin tekrar yaşanmaması için büyük bankalara yönelik sermaye şartlarını sıkılaştırmayı planladı.

Hükûmet, UBS’nin yurt dışındaki iştiraklerinin gelecekte çok daha güçlü sermaye desteğine sahip olması gerektiğini savunuyor. Buna göre bu iştiraklerin yüzde 100 oranında 'sert çekirdek sermaye' ile güvence altına alınması öngörülüyor.

Ancak UBS bu plana sert şekilde karşı çıktı.

Eyaletler Meclisi Ekonomi Komisyonu’nun çoğunluğu da hükûmetin önerisinin bankayı fazla kısıtlayacağı görüşünde.

Sonbahar oturumunda bu nedenle Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter ile UBS’nin itirazlarını haklı bulan parlamenterler arasında sert bir mücadele bekleniyor.

Çiftçilere 517 milyon franklık teklif

Dördüncü büyük dosya, İsviçre ile Mercosur ülkeleri arasındaki serbest ticaret anlaşması.

Anlaşma Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’ı kapsıyor.

Federal Konsey’in müzakere ettiği anlaşma, yaz oturumunda Ulusal Meclis tarafından reddedilmişti.

Kararda tarım sektörünün yaşayabileceği kayıplar etkili oldu. Daha önce çiftçilere 880 milyon İsviçre frangı tutarında destek verilmesi önerilmiş ancak bu teklif de kabul edilmemişti.

Eyaletler Meclisi Dış Politika Komisyonu şimdi anlaşmayı kurtarmaya çalışıyor.

Komisyon, İsviçreli çiftçilere 517 milyon frank destek verilmesini öneriyor. Böylece hem tarım sektörünün kayıplarının hafifletilmesi hem de Mercosur anlaşmasının kabul edilmesi hedefleniyor.

Pandemide hükûmete daha fazla yetki tartışması

Beşinci kritik başlık ise Covid-19 salgınından çıkarılan dersler.

Federal Konsey, gelecekte yaşanabilecek yeni salgınlara daha hızlı müdahale edebilmek için Salgın Hastalıklar Yasası’nı değiştirmek istiyor.

Tasarıya göre federal hükûmet, örneğin toplu taşımada ülke genelinde maske zorunluluğu gibi tedbirleri doğrudan uygulayabilecek.

Federal yönetimin ayrıca kantonların veya özel şirketlerin yeterli üretim yapamadığı durumlarda ilaç ve diğer tıbbi malzemeleri kendisinin üretmesine izin verilmesi planlanıyor.

Ancak Eyaletler Meclisi Sağlık Komisyonu, Federal Konsey’e bu kadar geniş yetkiler verilmesine mesafeli.

Komisyon, hükûmetin yetkilerinin sınırlandırılmasını ve özellikle olası aşı zorunluluğuna ilişkin hükümlerin daha açık biçimde tanımlanmasını istiyor.

Üç hafta boyunca sert pazarlık bekleniyor

İsviçre Parlamentosu’nun sonbahar oturumunda alınacak kararlar yalnızca kısa vadeli siyasi tartışmaları değil, ülkenin önümüzdeki yıllardaki yönünü de belirleyebilir.

AB ile ilişkilerin geleceği, savunmanın nasıl finanse edileceği, ülkenin en büyük bankasının ne kadar sıkı denetleneceği, çiftçilerin dış ticarete karşı nasıl korunacağı ve yeni bir salgında hükûmetin ne kadar yetkiye sahip olacağı önümüzdeki üç haftanın en kritik başlıkları olacak.