İsviçre'den 7 milyar franklık dev ihale: ABD'ye bağımlılık sona erecek mi?

İsviçre hükûmeti, kamu kurumlarının dijital verilerini saklamak ve işlemek amacıyla ülke tarihinin en büyük teknoloji ihalelerinden birini başlattı. 'Swiss Government Cloud' adı verilen proje kapsamında, 14 yıl boyunca toplam 7 milyar İsviçre frangına kadar hizmet alımı yapılabilecek. Ancak bu tutarın tamamının harcanması zorunlu değil.

SRF'nin haberine göre yeni sistemden federal kurumların yanı sıra kantonlar ve belediyeler de yararlanabilecek. Hükûmet, dijital altyapıyı modernleştirirken hassas devlet verilerini daha iyi korumayı ve yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

7 milyarlık ihale üç bölüme ayrıldı

Yeni sistemde veriler, güvenlik ihtiyaçlarına göre üç farklı altyapıda saklanacak.

    • Uluslararası bulut hizmetleri: Özel koruma gerektirmeyen veriler için 2 milyar franklık ihale açılacak. Google, Amazon ve Microsoft gibi şirketler de katılabilecek.

    • İsviçre merkezli hizmetler: Daha hassas veriler yalnızca İsviçre'deki veri merkezlerinde işlenecek. Bu bölümün büyüklüğü 2 milyar frank olacak.

    • Devletin kendi veri merkezleri: En hassas bilgiler doğrudan devlet kontrolündeki sistemlerde tutulacak. Bu bölüm için 3 milyar frank ayrılacak.

İlk iki bölümde ikişer, üçüncü bölümde ise bir şirket seçilecek. Böylece toplam beş şirket sözleşme kazanabilecek. Bir şirketin yalnızca tek bölümde sözleşme almasına izin verilecek.

Ayrıca altyapının oluşturulması için yaklaşık 319,4 milyon franklık yatırım maliyeti hesaplanıyor.

"Amerikan şirketlerine bağımlılık sürebilir"

Projenin en tartışmalı yönü, İsviçre'nin dijital bağımsızlığı.

Bern Üniversitesi'nden dijitalleşme uzmanı Matthias Stürmer, 7 milyar frankın çok yüksek bir tutar olduğunu ancak 14 yıllık dönem ve yapay zekâ gibi teknolojilerin artan ihtiyaçları düşünüldüğünde yatırımın gerekli olduğunu belirtti.

Bununla birlikte Stürmer, Amerikan teknoloji şirketlerine bağımlılığın devam edebileceği uyarısında bulundu.

Uzman, hava durumu ve coğrafi bilgiler gibi ilk bakışta hassas görünmeyen verilerin bile kritik kamu hizmetleri için önemli olduğunu söyledi. Bu hizmetlerin yabancı şirketlere bağımlı olması, uluslararası siyasi anlaşmazlıklar sırasında risk yaratabilir.

Stürmer'e göre teknoloji hizmetleri, siyasi baskı aracı olarak kullanılabilir. Bu nedenle İsviçre'nin yalnızca veri güvenliğini değil, hizmetlerin kesintisiz sürdürülebilmesini de güvence altına alması gerekiyor.

İsviçreli şirketler dezavantajlı mı?

Dijital haklar kuruluşu Digitale Gesellschaft da ihale koşullarını eleştirdi.

Kuruluşa göre bazı bölümlerde aranan yıllık 500 milyon franklık ciro şartı, küçük ve orta ölçekli İsviçre şirketlerinin katılımını zorlaştırıyor. Bu nedenle kamu kaynaklarının önemli bir bölümü yine Amerikan teknoloji devlerine gidebilir.

Önceki benzer ihalede sözleşmeler Amazon Web Services, Microsoft, IBM, Oracle ve Alibaba'ya verilmişti.

Yeni ihalede şirketlerin en az üç kıtada faaliyet göstermesini zorunlu kılan koşul kaldırıldı. Böylece İsviçreli şirketlerin katılımının kolaylaştırılması amaçlanıyor. Ancak uzmanlara göre yerli şirketlerin teknoloji devleriyle rekabet edebilmesi hâlâ kolay değil.

Kazananlar 2027'de belli olacak

İhaleye katılmak isteyen şirketlerin 18 Aralık 2026'ya kadar ön yeterlilik başvurularını tamamlaması gerekiyor.

Kazanan şirketlerin 2027 yazının sonlarına doğru açıklanması, ilk hizmetlerin ise aynı yılın sonbaharında başlaması planlanıyor. Yeni altyapının 2032'ye kadar tamamlanması hedefleniyor.

Sözleşmeler 14 yıllık dönemi kapsayacak ancak ilk yedi yılın ardından hizmetler yeniden rekabete açılacak.

İsviçre yönetimi, böylece teknolojik gelişmelere uyum sağlamayı ve tek bir şirkete uzun süre bağımlı kalmamayı amaçlıyor.

Dev ihalenin sonucu, İsviçre'nin kamu verilerini kimlere emanet edeceğini ve dijital altyapısını ne ölçüde kendi kontrolünde tutabileceğini belirleyecek.