İsviçre’nin nükleer kararı komşuları kızdırdı

İsviçre’de Parlamento, yeni nükleer santral inşa yasağını kaldırdı. Federal Parlamento’daki karar, yaz oturumunda yaşanan sert tartışmaların ardından alındı. Bazı milletvekillerinin son anda görüş değiştirmesi, oylamanın sonucunda belirleyici oldu.

Enerji Bakanı Albert Rösti için karar siyasi bir başarı olarak görülüyor. Ancak nükleer santral meselesi henüz tamamen kapanmış değil. Referandum süreci işletilirse son sözü İsviçre halkı söyleyecek.

Avusturya’dan sert tepki

Karar, İsviçre sınırlarının dışında da geniş yankı uyandırdı. Özellikle komşu ülkelerdeki nükleer karşıtları karara tepki gösterdi.

Avusturya Yeşilleri, İsviçre’nin bu adımını “vahim bir sinyal” olarak değerlendirdi. Partinin çevre ve enerji sözcüsü Lukas Hammer, nükleer enerjinin enerji ve iklim krizine yanıt olamayacağını söyledi. Hammer’a göre nükleer enerji riskli, çok pahalı ve çok yavaş bir seçenek.

Hammer, İsviçre’nin enerji dönüşümüne kararlı şekilde yönelmek yerine eski bir çıkmazı yeniden gündeme taşıdığını savundu. Avusturya hükûmetine de çağrı yapan Hammer, İsviçre’de özellikle sınıra yakın yeni nükleer santrallere karşı açık tavır alınmasını istedi.

Vorarlberg alarmda

İsviçre’ye komşu olan Vorarlberg eyaletinde de karar tepkiyle karşılandı. Vorarlberg Yeşilleri, bunun İsviçre’de nükleer santraller için “açık çek” anlamına geldiğini savundu.

Parti, yeni santrallerin Vorarlberg için büyük bir tehdit oluşturabileceğini belirterek yerel hükûmetten İsviçre üzerinde baskı kurmasını istedi.

Avusturya bu tartışmada özel bir konumda bulunuyor. Ülke bugüne kadar elektrik üretimi için hiçbir nükleer santral işletmedi. Bu nedenle İsviçre’nin kararı Avusturya basınında da geniş yer buldu. Kronen-Zeitung, Bern’in yeni nükleer santrallerin önünü açtığını yazdı.

Almanya’da da itiraz var

Almanya’da da nükleer karşıtları karara tepki gösterdi. Ausgestrahlt adlı nükleer karşıtı kuruluşun temsilcisi Armin Simon, İsviçre Parlamentosunun dar bir çoğunlukla “nükleer bir sis perdesi” oluşturduğunu söyledi.

Kuruluşa göre yeni reaktörler ne ekonomik ne de siyasi olarak gerçekçi. Simon, yatırımcıların ve İsviçre’deki mevcut nükleer santral işletmecilerinin de böyle projelere istekli olmadığını savundu. Ona göre İsviçre, yeni nükleer santraller yerine Almanya ile birlikte yenilenebilir enerjiye daha fazla yönelmeli.

Yeni santral için 2050 işaret ediliyor

Alman medyası da İsviçre’deki süreci yakından izliyor. Badische Zeitung, nükleer enerji tartışmasının İsviçre’de çok uzun sürebileceğini yazdı.

Frankfurter Allgemeine ise bilim insanlarının değerlendirmelerine dikkat çekti. Gazeteye göre İsviçre’de yeni bir nükleer santralin şebekeye bağlanması en erken 2050 civarında mümkün olabilir. Bunun nedeni, çok sayıda siyasi ve hukuki engelin aşılması gerekmesi. Süreçte federal ve kantonal oylamalar ile davalar gündeme gelebilir.

Uluslararası ajanslar da izliyor

Karar, uluslararası haber ajanslarının da gündemine girdi. Fransız AFP, İsviçre hükûmetinin argümanına dikkat çekti. Buna göre yeni nükleer santraller, yenilenebilir enerji kaynaklarının ileride yetersiz kalması ihtimaline karşı elektrik arzı için bir tür “sigorta” olarak görülüyor.

Anadolu Ajansı ise Bern’deki siyasi ayrışmayı öne çıkardı. Ajans, İsviçre’de nükleer enerji konusunda görüşlerin birbirinden çok uzak olduğunu aktardı.

İsviçre Parlamentosunun kararı, yeni santrallerin hemen yapılacağı anlamına gelmiyor. Ancak nükleer enerji yasağının kaldırılması, Avrupa’da enerji güvenliği, iklim politikası ve sınır ötesi riskler tartışmasını yeniden alevlendirdi.