Almanya’da eşlere ortak vergilendirme kalkabilir!

Almanya’da yıllardır tartışılan ‘Ehegattensplitting’, yani eşlerin gelirini birlikte hesaplayıp vergi avantajı sağlayan sistem için yeni bir öneri gündeme geldi. Maliye Bakanı Lars Klingbeil, bu modelin gelecekte yerini ‘kurgusal gerçek bölüşüm’ denilebilecek yeni bir sisteme bırakmasını istiyor.

Klingbeil daha önce de yeni evlilikler için mevcut sistemin kaldırılmasını savunmuştu. Gerekçesi, bu modelin artık toplumdaki modern evlilik ve aile yapısına uymadığı düşüncesi. ARD Hauptstadt Stüdyosu’nun ulaştığı belgeye göre amaç, özellikle kadınları yarı zamanlı işe iten vergi teşviklerini azaltmak.

Yeni model ne getiriyor?

Önerilen sistemde çiftler yine vergi açısından belli bir avantajdan yararlanabilecek. Ancak bu avantaj bugünkü kadar geniş olmayacak. Bakanlığın planına göre boşanmış ya da kalıcı olarak ayrı yaşayan eşler için geçerli olan nafaka üst sınırı ölçü alınacak.

Bu tutar 13 bin 805 avro. Daha çok kazanan eş, bu miktarı kendi vergisinden düşebilecek. Daha az kazanan eş ise bu tutarı daha düşük bir vergi oranıyla beyan edecek. Böylece çiftler tamamen avantaj kaybetmeyecek, ama vergi desteği daha sınırlı olacak.

Mevcut sistem neden eleştiriliyor?

Almanya’daki mevcut eş vergisi bölüşümü sistemi neredeyse Federal Almanya kadar eski. Bu modelde iki eşin geliri toplanıyor, ikiye bölünüyor, vergi bu yarı gelir üzerinden hesaplanıyor ve sonra ikiyle çarpılıyor.

Bu yöntem özellikle gelir farkı büyük olan çiftlere önemli vergi avantajı sağlıyor. Eleştiriler de tam burada yoğunlaşıyor. Çünkü bir eş çok daha az kazanıyorsa, bu düzen çoğu zaman ikinci kişinin daha fazla çalışmasını mali açıdan daha az cazip hâle getiriyor. Bu durumun pratikte en çok kadınları yarı zamanlı çalışmaya ittiği savunuluyor.

Uzmanlara göre bu sistem kaldırılırsa daha fazla kadın tam zamanlı işe yönelebilir.

Eski evlilikler korunacak

Bakanlığın planına göre mevcut sistem tüm evlilikler için bir anda kaldırılmayacak. Bugünkü vergi düzeni, hâlihazırda evli olan çiftler için korunacak. Değişiklik daha çok yeni kurulacak evlilikleri hedefleyecek.

Bu yönüyle teklif, geçmişe değil geleceğe dönük bir dönüşüm olarak sunuluyor.

Vergi sınıfları da değişebilir

Maliye Bakanlığı yalnızca eş vergisi bölüşümünü değil, evli çiftler için kullanılan vergi sınıflarını da değiştirmek istiyor. Buna göre bugün çok tartışılan III ve V vergi sınıfları kaldırılacak.

Yerine bütün çiftlerin ‘faktörlü IV. vergi sınıfı’ sistemine geçmesi planlanıyor. Bakanlık, bunun da özellikle kadınların ücretlerinden yapılan vergi kesintisinde daha adil bir sonuç doğuracağını savunuyor.

Tartışma bitmiş değil

Klingbeil’in önerisi, Almanya’da uzun süredir süren bir siyasi tartışmanın yeni halkası oldu. SPD, mevcut sistemin düşük gelirli eşler için, özellikle de kadınlar açısından, çalışmayı teşvik etmediğini söylüyor. CDU/CSU ise şimdiye kadar eş vergisi bölüşümünün kaldırılmasına net biçimde karşı çıktı.

Bakanlık da bu değişikliğin tek başına yeterli olmayacağını kabul ediyor. Belgede, kadınlarla erkeklerin iş gücü piyasasına daha eşit katılabilmesi için çocuk bakımının da güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu nedenle federal hükûmetin 2026 ile 2029 arasında çocuk bakımının genişletilmesi için her yıl yaklaşık 1 milyar avro ayırmayı planladığı ifade ediliyor.