Aşırı sağcılar Alman yargısına mı sızıyor?

Almanya’da aşırı sağcıların yargı sistemine sızma ihtimali tartışma yarattı. Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig, mahkemelerde görev yapan gönüllü halk hâkimlerinin seçiminde yeni kurallar getirmek istiyor. SPD’li Bakan, anayasal düzene bağlı olmayan kişilerin bu göreve seçilmesini engellemek için yasa taslağı üzerinde çalıştıklarını açıkladı.

RND’ye konuşan Hubig, aşırı sağcılığın Almanya demokrasisi için en büyük tehdit olduğunu söyledi. Hubig, hukuk devletinin anayasa karşıtları ve aşırılık yanlılarına karşı güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bakan, “Yargı için çalışan herkes, özgürlükçü demokratik temel düzenin zemini üzerinde durmalı” dedi.

Halk hâkimi seçimleri mercek altında

Almanya’da Schöffe olarak bilinen halk hâkimleri, ceza davalarında profesyonel hâkimlerle birlikte görev yapan gönüllü yargı üyeleri olarak biliniyor. Bu kişiler mahkemelerde karar süreçlerine katılabiliyor. Bu nedenle aşırı sağcı ya da anayasa karşıtı kişilerin bu görevlere gelmesi, yargı bağımsızlığı ve adil yargılanma açısından risk olarak görülüyor.

Hubig, son dönemde anayasal düzene bağlılığı tartışmalı kişilerin halk hâkimliği için daha fazla başvurduğuna dair işaretler bulunduğunu söyledi. Bakan, bu durumun kabul edilemeyeceğini belirterek, “Halk hâkimi olmak isteyen kişinin anayasaya bağlı davranması gerekir. Bunu yasal olarak netleştireceğiz” ifadelerini kullandı.

Thüringen örneği gündemde

Hubig, Thüringen’de anayasa mahkemesi hâkimlerinin seçiminin bloke edilmesini de örnek gösterdi. SPD’li Bakan’a göre bu tür girişimler, hukuk devletinin siyasi baskı altına alınabileceğini gösteriyor. Hubig, halk hâkimi seçimlerinde de benzer tıkanmaların yaşanmaması için yakında düzenleme önerisi sunacaklarını söyledi.

Bakanlığın planına göre yeni düzenleme, hem adayların anayasal düzene bağlılığını daha açık biçimde tanımlayacak hem de seçim süreçlerinde yaşanabilecek blokajların etkisini azaltmaya çalışacak.

AfD yasağı konusunda temkinli mesaj

Hubig, AfD’ye yönelik olası parti kapatma süreci konusunda ise temkinli konuştu. SPD’li Bakan, parti yasağının Alman Anayasası’nın sunduğu en keskin araç olduğunu söyledi. Bu nedenle AfD için gerekli şartların oluşup oluşmadığının ciddi biçimde incelenmesi gerektiğini belirtti.

Hubig, siyasi mücadelenin de süreceğini vurguladı. Bakan, yurttaşların federal ve eyalet düzeyinde iyi politika beklediğini, kaybedilen güvenin yeniden kazanılması gerektiğini söyledi.

Saksonya-Anhalt uyarısı

Hubig, AfD’nin özellikle Saksonya-Anhalt’ta yüksek destek görmesinden endişe duyduğunu da dile getirdi. Eyalette AfD’nin son ciddi ankette yüzde 41 seviyesinde olduğu belirtiliyor. Bu sonuç, partinin mutlak çoğunluğa ulaşabileceği ve teorik olarak tek başına hükûmet kurabileceği tartışmalarını da beraberinde getirdi.

SPD’li Bakan, aşırı sağcı olarak sınıflandırılan bir yapının bu kadar yüksek oy desteğine ulaşmasının demokrasi açısından ciddi bir uyarı olduğunu söyledi.

Gönüllü eksikliği boşluk yaratıyor

Almanya’da halk hâkimliği için uzun süredir yeterli sayıda gönüllü bulunamıyor. Daha önce de ülkede on binlerce gönüllü halk hâkimi eksiği olduğu ve uygun aday bulmakta zorlanıldığı gündeme gelmişti.

Bu boşluğun sağcı ağlar tarafından fırsat olarak görüldüğü belirtiliyor. İddialara göre bazı aşırı sağcı çevreler, destekçilerini halk hâkimliği başvurusu yapmaya çağırdı. Mevcut sistemde adaylara yönelik kontrollerin sınırlı olması da eleştiriliyor.

Yeni yasa girişimi, mahkemelerde gönüllü görev alacak kişilerin demokratik anayasal düzene bağlılığını daha sıkı denetlemeyi amaçlıyor. Tartışmanın merkezinde ise yargının siyaseten örgütlü aşırı sağcı çevreler tarafından içeriden etkilenip etkilenemeyeceği sorusu bulunuyor.