Kriz zirvesinden bir şey çıkmadı: Merz ‘piyasaya müdahale’ istemiyor

Almanya’da günlerdir süren akaryakıt tartışmasının ardından Başbakan Friedrich Merz doğrudan konuştu. Merz, enerji piyasalarında ilk iyileşme işaretlerinin görüldüğünü söyledi. Ancak durumun hâlâ çok gergin olduğunu da vurguladı.

Merz’e göre ABD ile İran arasında kalıcı bir barış anlaşması hâlâ uzak görünüyor. Ayrıca zarar gören üretim tesislerinin yeniden devreye girmesi de zaman alacak. Bu nedenle enerji fiyatlarının yeniden yükselmesi ihtimali masada kalmayı sürdürüyor.

Hızlı yardım yok

Merz’in en net mesajı, kısa vadede bir karar beklenmemesi oldu. Başbakan, hükûmetin hemen bir fiyat müdahalesine gitmeyeceğini söyledi. Akaryakıtta devlet destekli tavan fiyat uygulamasına da karşı çıktı.

Merz, böyle bir yöntemin komşu ülkelerde tedarik sorunlarına yol açtığını savundu. Bu nedenle hükûmetin şu aşamada doğrudan fiyat tavanı gibi bir adım atmayacağı anlaşılıyor.

Destek olursa doğrudan vatandaşa

Başbakan, ileride yeni bir rahatlatma paketi hazırlanırsa bunun doğrudan vatandaşa yansıması gerektiğini söyledi. Ancak bunun için önce fiyatların yüksek seyretmeye devam etmesi ve koalisyon ortaklarının ortak bir formülde uzlaşması gerekiyor.

Tartışılan seçenekler arasında işe gidiş-geliş indiriminin artırılması, elektrik vergisinin düşürülmesi ya da benzin ve dizel üzerindeki vergilerin azaltılması bulunuyor.

Kartel dairesine işaret etti

Merz, Almanya’daki akaryakıt fiyatlarının Avrupa karşılaştırmasında aşırı yükselmesi durumunda Kartel Dairesi’nin devreye girmesi gerektiğini söyledi. Böyle bir durumda elde edilen fazla kazançların geri alınabileceğini savundu.

Başbakana göre bu yöntem, en güvenli yol olarak görülüyor. Bu konuda Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil’in de bilgi sahibi olduğunu belirtti.

Koalisyonda görüş ayrılığı sürüyor

Merz konuşmasından önce Maliye Bakanı Lars Klingbeil ile Ekonomi Bakanı Katherina Reiche’yi kriz toplantısına çağırdı. Çünkü koalisyon içinde yöntem konusunda açık bir ayrışma yaşanıyor.

Klingbeil günlerdir akaryakıtta fiyat tavanı ve ‘aşırı kâr vergisi’ istiyor. Merz ise devletin piyasaya doğrudan müdahalesine karşı duruyor. Başbakanın son dönemde daha çok, artırılmış işe gidiş-geliş desteğinin erken ödenmesi seçeneğine yakın durduğu belirtiliyor.

Bild’in aktardığına göre hükûmetin önündeki temel sorunlardan biri de finansman. Merz, bu tür destekler konusunda hükûmet içinde henüz tam uzlaşma sağlanmadığını açıkça söyledi. Ekonomi Bakanı ile Maliye Bakanı’ndan ortak öneri hazırlamalarını beklediğini de ekledi.

İran ve Lübnan başlığı da masadaydı

Merz, İran konusunda da Almanya’nın Tahran’la görüşmeleri yeniden başlatacağını söyledi. Lübnan’daki gelişmeleri ise kaygıyla izlediğini belirtti.

Başbakana göre İsrail’in Lübnan’a yönelik sertleşen saldırıları sona ermeli. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile temas hâlinde olduğunu söyleyen Merz, önceliğinin tırmanmanın hızla durdurulması olduğunu ifade etti. Bu savaşın Atlantik ötesi ilişkiler için de ciddi bir sınama yarattığını, NATO içinde bir bölünme istemediğini vurguladı.

Muhalefetten sert eleştiri

FDP’li Wolfgang Kubicki ise Bild’e yaptığı değerlendirmede Merz’in açıklamalarını sert sözlerle eleştirdi. Kubicki, hükûmetin reformdan anladığının hiçbir şey yapmamak ve vatandaşın cebine daha fazla yük bindirmek olduğunu savundu.

Son tablo, Berlin’de tartışmanın yalnızca akaryakıt fiyatı olmadığını gösteriyor. Asıl gerilim, kriz karşısında hükûmetin piyasayı mı izleyeceği, yoksa doğrudan müdahaleye mi yöneleceği sorusunda düğümleniyor.