Özel emeklilikte yeni dönem! Neler değişecek?

Almanya’da devlet destekli özel emeklilik birikimi sistemi köklü biçimde değişiyor. Federal Meclis, uzun süredir eleştirilen Riester emekliliğinin yerine geçecek yeni düzenlemeyi kabul etti. Yeni sistemle birlikte birikim yapmak daha sade, daha düşük maliyetli ve daha cazip hâle getirilmeye çalışılıyor.

Yeni düzenlemenin temel amacı, insanlara tek tip ürün dayatmak yerine farklı ihtiyaçlara uygun seçenekler sunmak.

Üç farklı birikim modeli geliyor

Yeni sistemde tasarruf yapanlar üç ayrı model arasından seçim yapabilecek. İlk modelde hiçbir garanti bulunmayacak. İkinci modelde yatırılan paranın yüzde 80’i güvence altında olacak. Üçüncü modelde ise yatırılan tutarın ve devlet katkısının tamamı korunacak.

Bu da şu anlama geliyor; daha yüksek getiri isteyenler daha fazla risk alabilecek. Daha güvenli bir yol isteyenler ise daha düşük kazançla ama daha sağlam bir koruma altında kalabilecek.

Genel değerlendirmeye göre garantisiz model daha çok gençler için uygun görülüyor. Emekliliğe yaklaşanlar için ise garantili seçeneklerin daha cazip olacağı düşünülüyor.

Ücret sınırı getirilecek

Yeni sistemde 'standart hesap' olarak tanımlanan ürünlerde sağlayıcıların en fazla yüzde 1 komisyon almasına izin verilecek. Böylece yüksek masrafların birikimi eritmesinin önüne geçilmek isteniyor.

Bankalar, fon şirketleri ve sigorta kuruluşlarının sunduğu ürünlere ek olarak bir de devlet destekli kamu ürünü planlanıyor. Ancak bu ürünün hangi kurum tarafından yönetileceği henüz netleşmiş değil.

Devlet katkısı nasıl işleyecek?

Yeni sistemde devlet desteği sürecek. Amaç özellikle geliri sınırlı olan kişilerin emeklilik için birikim yapmasını teşvik etmek.

İlk birikim tutarları için devlet her 1 avroya 50 sent katkı verecek. Daha sonraki tutarlar için ise belirli bir sınıra kadar her 1 avroya 25 sent destek sağlanacak.

Yıllık hesapla bakıldığında, 360 avro biriktiren biri 180 avro devlet katkısı alabilecek. Yılda 1.800 avro biriktiren bir kişi için toplam katkı 540 avroya çıkacak. Çocuğu olanlara ise yıllık 300 avroya kadar ek çocuk desteği verilebilecek.

Yeni sistemden serbest çalışanların da yararlanabilmesi planlanıyor. Bu da önceki modele göre önemli bir değişiklik olarak görülüyor.

Eski Riester sözleşmeleri ne olacak?

Hâlihazırda Riester sözleşmesi bulunanlar eski sistemde kalabilecek. Almanya’da yaklaşık 15 milyon kişinin böyle bir sözleşmesi olduğu belirtiliyor. Bu kişiler isterlerse mevcut sözleşmelerini eski destek modeliyle sürdürebilecek.

Yasa, eski sözleşmelerin yeni sisteme taşınmasına da imkân tanıyor. Ancak bunun nasıl işleyeceğiyle ilgili ayrıntılar henüz tamamlanmış değil.

Çocuklar için de yeni plan var

Hükûmetin yaz aylarına kadar ayrıca erken başlangıç emekliliği adı verilen yeni bir düzenlemeyi de çıkarması bekleniyor. Buna göre her çocuk için aylık 10 avro emeklilik birikim hesabına aktarılacak.

Bu uygulamadan ilk aşamada yalnızca bu yıl 6 yaşına giren çocukların yararlanması planlanıyor. Diğer yaş gruplarının sisteme ne kadar hızlı dâhil edileceği ise hâlâ tartışılıyor.

Eski sistemin yerini tercihli model alıyor

Yeni düzenleme, Almanya’da özel emeklilik birikiminde uzun süredir eleştirilen düşük getirili yapıyı değiştirmeyi hedefliyor. Yeni sistemin başarısı ise birikim yapanlara gerçekten daha anlaşılır, daha ucuz ve daha verimli seçenekler sunup sunamayacağına bağlı olacak.